Giữa lúc những nội dung ngắn, bắt tai, bắt mắt tràn lan khắp nơi thì lại có xu hướng ngược lại. Bỏ tất cả những hào nhoáng, ồn ào sang một bên và cầm sách lên, đó mới là xu hướng mới.
Từ cuộc sống thường nhật của các ngôi sao tới sàn diễn hoặc các bộ phim, sách đang mạnh mẽ lấy lại vị thế của mình.
Các siêu sao mê sách
Nhiều ngôi sao nhạc pop đang thành lập các câu lạc bộ sách của mình. Hồi những năm 1970, mọi người thích được tụ tập tại Studio 54 ở New York - hộp đêm nổi tiếng bậc nhất thế giới thời bấy giờ. Nhưng lúc này, nơi hội họp được ưa chuộng lại là Service95 - diễn đàn văn học trực tuyến của ngôi sao nhạc pop Dua Lipa.
Dua Lipa có câu lạc bộ đọc sách rất nổi tiếng trên mạng
Kaia Gerber - siêu mẫu đình đám bậc nhất thế giới hiện nay, con gái của Cindy Crawford - thích dành thời gian ở hậu trường tuần lễ thời trang để đọc sách của Marguerite Duras và Albert Camus. Ngôi sao màn ảnh Jacob Elordi bị chụp ảnh trong hiệu sách ở sân bay khi đang lật giở một cuốn kịch, với một cuốn sách bìa mềm khác lấp ló trong túi. Hoặc ảnh siêu mẫu Emily Ratajkowski đọc sách trên giường, FKA Twigs cầm sách trên thảm đỏ Grammy vừa qua. Trí tuệ và sự hào nhoáng, tưởng chừng vô cùng tách biệt, đang lại hòa quyện vào nhau.
"Đúng là vậy" - nhà dự báo xu hướng Lucie Greene cho biết - "Đang có làn sóng phản đối kiểu nội dung về lối sống chuộng bề ngoài. Thế hệ trẻ muốn nhiều hơn thế. Họ muốn kiến thức. Họ muốn đào sâu tìm hiểu".
Kaia Gerber có niềm đam mê lớn với sách
"Đọc sách thật quyến rũ" - Gerber nói vào năm 2024 khi cô ra mắt câu lạc bộ sách của mình. Rõ ràng là cô đã đúng. Tư duy, cũng như đọc sách, đang là biểu hiện rất "ngầu"! Cuốn tiểu thuyết kẹp dưới cánh tay chính là chiếc ghim cài áo của người thông thái.
Khi nhà thiết kế tài ba người Anh Louise Trotter được bổ nhiệm làm giám đốc sáng tạo cho nhãn hiệu thời trang xa xỉ Bottega Veneta vào năm ngoái, ưu tiên hàng đầu của bà là tuyển chọn người mẫu cho chiến dịch quảng cáo mới. Bà đã chọn ai? Zadie Smith và nhà điêu khắc kiêm nhà thơ đã ngoài 80 tuổi Barbara Chase-Riboud.
Đọc sách là thói quen từ nhỏ của Jacob Elordi
Xu hướng trong điện ảnh
Sách cũng là động lực lớn trong giới điện ảnh vài năm gần đây. Đầu năm 2026, kiệt tác lấy bối cảnh thời Victoria đầu thế kỷ 19 với cấu trúc phức tạp Wuthering Heights (Đồi gió hú) mới là chủ đề gây sốt nhất.
Bộ phim của đạo diễn Emerald Fennell hiện đã thu về hơn 234 triệu USD, vượt xa kinh phí 80 triệu USD. Rất đông khán giả đã tới rạp check-in với cuốn sách gốc của nữ văn sĩ Emily Bronte, giúp doanh số bán sách tăng vọt ở nhiều quốc gia.
Xa hơn một chút, không thể không nhắc tới bom tấn làm chấn động cả phòng vé lẫn giới nghệ thuật là các phim Dune của đạo diễn Denis Villeneuve, với vai chính do Timothee Chalamet đảm nhiệm. Các phim này được chuyển thể từ loạt sách của tác giả Frank Herbert và cũng giúp sách liên tục leo lên top bán chạy toàn cầu.
Gần nhất, Project Hail Mary - bộ phim được đánh giá là bom tấn đầu tiên của năm 2026 - cũng là phim chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên năm 2021 của Andy Weir.
Và bộ phim nào tạo tiếng vang lớn nhất trong mùa giải thưởng năm nay? Chắc chắn là One Battle After Another của đạo diễn Paul Thomas Anderson, vốn được chuyển thể từ tiểu thuyết Vineland ra đời năm 1990 của Thomas Pynchon. Được đề cử Oscar cho Phim hay nhất, bên cạnh One Battle After Another, còn có 3 phim chuyển thể từ sách khác là Frankenstein, Hamnet và Train Dreams.
Hiện, Netflix đang đặt cược lớn vào phim của đạo diễn Dolly Alderton, vốn chuyển thể từ tiểu thuyết kinh điển Pride And Prejudice (Kiêu hãnh và định kiến) của Jane Austen. Nhưng đâu mới là dự án lớn nhất, gây chú ý nhất ra mắt trong năm nay? Chắc chắn là The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan. Và nó cũng được chuyển thể từ đại kiệt tác của Homer.
“The Odyssey” dự kiến phát hành vào ngày 17/7 này
Việc phim chuyển thể từ sách không phải chuyện gì mới lạ. Nhưng trong vài năm gần đây, xu hướng này mới trở lại nổi bật, trở thành những hiện tượng đại chúng nhờ các khoản ngân sách khổng lồ với chất lượng nghệ thuật cao vượt trội.
Ngoài ra, cách chuyển thể cũng táo bạo hơn hẳn, gần như là tái sinh tác phẩm. Học giả nổi tiếng về Bronte là Lucasta Miller cho rằng việc đánh giá một bản chuyển thể không còn nằm ở mức độ "trung thành", mà ở việc "nó có hoạt động theo logic riêng hay không".
Ngoài Wuthering Heights, thì One Battle After Another, Frankenstein hoặc Hamnet đều có những cách diễn giải mới khác lạ, sử dụng chất liệu văn học để tạo ra tác phẩm điện ảnh gần như độc lập.
Nhưng điều gì đang thúc đẩy làn sóng này? Xưa nay, tác phẩm chuyển thể luôn có ưu thế rõ rệt về cả kinh tế lẫn nghệ thuật. Các cuốn sách nổi tiếng với lượng độc giả lớn giúp giảm thiểu rủi ro thương mại khi phim ra mắt. Sách cũng cung cấp câu chuyện sâu sắc mà kịch bản gốc khó làm được trong thời gian ngắn, với kinh phí hạn hẹp. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, việc đi sâu vào thế giới sách còn là một dạng phản ứng mang tính thời đại.
Giải quyết nhiều vấn đề
Và tất cả những điều này dường như bắt đầu từ… một người nhà Kardashian! Năm 2018, Kim Kardashian tuyên bố cô sẽ bắt đầu quá trình dài và không mấy hào nhoáng để đủ điều kiện hành nghề luật sư ở California.
Dù ai nghĩ gì về nhà Kardashian, phải thừa nhận rằng bản năng văn hóa của họ hiếm khi sai. Trong 2 thập niên qua, họ đã góp phần định hình văn hóa đại chúng với nhiều dự đoán chính xác. Việc Kardashian chuyển hướng sang nghiên cứu luật là thử nghiệm ban đầu về việc liệu sự nghiêm túc về trí tuệ có thể được kết hợp với sự nổi tiếng mà không làm mất đi sức hút thương mại của nó hay không.
Hình ảnh Kardashian cầm sách dần lan ra khắp giới người nổi tiếng và cả trong những khung hình, thay lời người đọc bày tỏ quan điểm. Như quả tuyết lăn, bước đi nhỏ của Kardashian nay lại trở thành giải pháp cho nhiều vấn đề thời đại.
Đầu tiên, đó là vấn đề về chính văn hóa đọc. Các nghiên cứu dài hạn cho thấy sự suy giảm liên tục trong việc đọc sách ở phần lớn thế giới nói tiếng Anh.
Kim Kardashian vừa tốt nghiệp trường luật sau 6 năm học tập. Cô là một nguồn cảm hứng lớn cho việc người nổi tiếng chọn đọc sách
Tại Vương quốc Anh, một cuộc khảo sát của tổ chức từ thiện Reading Agency cho thấy việc đọc sách giải trí ở người lớn đã giảm đều đặn trong thập niên vừa qua. Tại Mỹ, Quỹ Quốc gia cho nghệ thuật đã báo cáo về sự sụt giảm mạnh trong việc đọc văn học kể từ đầu những năm 2000. Tại Australia, khảo sát tương tự cũng cho kết quả không khác.
Các cuộc khảo sát cho thấy số lượng người lớn đọc sách thường xuyên đang giảm, đặc biệt là nam giới. Và việc các ngôi sao đọc sách, các bộ phim chuyển thể từ sách, hoặc những chiếc túi Dior đắt đỏ in tên sách đã giúp cải thiện tình trạng này.
Những tháng qua, không khó để thấy những cuốn Wuthering Heights ở khắp nơi, không khác gì những phụ kiện mốt. Các câu lạc bộ đọc sách đã mọc lên như nấm, được tổ chức tại các quán bar hoặc trên các nền tảng trực tuyến, nơi mọi người thoải mái bày tỏ quan điểm của mình.
"Giới trẻ chắc chắn không tách rời khỏi văn hóa người nổi tiếng. Nếu điều này khiến mọi người cảm thấy thoải mái hơn khi đọc sách ở nơi công cộng, thì điều đó tốt, phải không?" - nhà dự báo xu hướng Greene chỉ ra.
Đọc sách còn giúp giải quyết vấn đề lớn hơn: Trong thời đại này, khả năng chú ý ngày càng ngắn lại, có khi chỉ bằng thời lượng chục giây của các clip ngắn. "Mọi người đang nhận ra rằng những ý tưởng hay nhất của họ đến từ những lúc họ tương tác với một thế giới vượt ra ngoài nội dung ngắn" - theo Hali Brown, đồng sáng lập kênh @booksonthebedside trên cộng đồng BookTok.
Hơn thế, trong thời đại bùng nổ trí thông minh nhân tạo (AI), một trí tuệ sâu sắc, nguyên bản lại càng có giá trị hơn. Và người ta có thể trau dồi điều này qua sách vở.
Tri thức giờ đây thật quyến rũ. Việc biết nhiều thứ trong thập niên này cũng giống như có những đôi giày thể thao phiên bản giới hạn hồi những năm 2000. Mà sách thì chẳng tốn kém gì mấy!
Tác dụng của đọc sách
Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rất nhiều lợi ích của việc đọc sách. Đầu tiên, giúp tăng cường khả năng tập trung và ghi nhớ do não bắt buộc phải duy trì sự chú ý và nắm bắt thông tin để hiểu những nội dung dài. Thứ hai, sách - nhất là sách văn học - giúp phát triển sự đồng cảm. Ngoài ra, đọc sách còn góp phần làm giảm căng thẳng và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người già. Hơn thế, còn làm tăng khả năng tư duy trừu tượng, giúp trí tưởng tượng bay cao, bay xa hơn.
