Premier League dậy sóng vì xứ Basque

Điều gì khiến một vùng đất như xứ Basque của Tây Ban Nha lại có liên quan đến Premier League mùa này? 4 nhà cầm quân của những đội bóng hàng đầu nước Anh có xuất thân từ vùng đất này gồm: Mikel Arteta, Unai Emery, Xabi Alonso và Andoni Iraola.

Trên bình diện quốc tế, xứ Basque còn đóng góp thêm những nhà cầm quân thành công khác. Đó là Luis de la Fuente, chiến lược gia cùng đội tuyển Tây Ban Nha vô địch World Cup 2026. Trước đó không lâu, Luis Enrique giúp PSG 2 lần liên tiếp vô địch Champions League.

Một lò đào tạo bóng đá

Premier League mùa này trở nên nóng hơn vì những nhà cầm quân xứ Basque. Arteta giúp Arsenal vô địch Premier League lần đầu tiên sau 22 năm. Emery đem về chức vô địch Europa League đầu tiên cho Aston Villa. Alonso đến để hồi sinh Chelsea còn Iraola nâng tầm tham vọng khi chuyển từ Bournemouth sang Liverpool. Antiguoko, một đội bóng nghiệp dư ở xứ Basque, cảm thấy tự hào bởi đây chính là nơi đào tạo ra những Iraola, Alonso và Arteta trước khi họ tạo dựng tên tuổi lần lượt ở vai trò cầu thủ rồi huấn luyện viên.

Bí quyết để xứ Basque sản sinh ra những nhà cầm quân hàng đầu chẳng có gì đặc biệt: Sự chăm chỉ, có một triết lý rõ ràng, để ý đến những chi tiết nhỏ nhất cùng quá trình hàng thập kỷ phát triển. Iraola lý giải theo một cách riêng: "Việc xứ Basque có nhiều nhà cầm quân thành công đến từ việc vùng đất của chúng tôi dẫu diện tích khiêm tốn nhưng lại sở hữu văn hóa bóng đá tuyệt vời". Còn Arteta ngoài việc tin vào niềm đam mê còn tự hào về hệ thống giáo dục của vùng đất này. Câu chuyện Arteta muốn nhắc đến chính là việc trẻ em ở xứ Basque không được chọn riêng một đội bóng hay môn thể thao đơn lẻ nào cho đến khi họ lên 10 tuổi. Những đứa trẻ ở đây phải học cách chơi nhiều môn thể thao khác nhau như bóng đá, bóng rổ, bóng ném hay bóng chuyền trước khi được chuyên sâu với môn thể thao mình yêu thích.

Tinh thần tập thể ở xứ Basque

Manu Diaz, Chủ tịch Liên đoàn bóng đá vùng Guipuzcoa, lý giải con đường phát triển bóng đá: "Việc có rất nhiều huấn luyện viên ở vùng chúng tôi xuất phát từ ý nghĩ cộng đồng là mọi người muốn truyền lại điều gì đó. Những đứa trẻ muốn làm huấn luyện viên phải chờ đến khi bước sang sinh nhật lần thứ 16 để bắt đầu tham gia các khóa học. Mọi người cũng được học từ bé cách để trở thành một thành viên trong nhóm lớn hơn và điều này khơi gợi tư chất thủ lĩnh. Các huấn luyện viên ở đây rất được tôn trọng". Đáng chú ý, ở xứ Basque có một từ khá phổ biến là "Auzolan", mang ý nghĩa hành động tập thể vì lợi ích chung. Điều này được những Arteta, Alonso và Iraola phát huy trong những trận đấu bóng đá được tổ chức trên bãi biển.

Các trường dạy bóng đá ở xứ Basque thường sử dụng những thành ngữ và tư tưởng vốn bị thế giới bóng đá hiện đại cho là lỗi thời. Một người phát ngôn của đội bóng Antiguoko chia sẻ thêm: "Điều này khiến nơi đây trở thành một trong những học viện đào tạo cầu thủ trẻ hàng đầu châu Âu. Chúng tôi là một học viện mang tinh thần tập thể với nguồn lực khiêm tốn nhưng tầm ảnh hưởng lớn lao. Chúng tôi đã phục vụ qua hàng thập kỷ không chỉ là trường học cho bóng đá mà còn để phát triển nhân lực. Những huấn luyện viên đang làm việc ở Premier League đều nhận ra tác động mà Antiguoko đem lại cho việc phát triển cả về chuyên môn lẫn năng lực cá nhân. Chúng tôi nuôi dưỡng các cầu thủ từ việc trui rèn tài năng cho đến văn hóa làm việc, nhạy bén chiến thuật, khả năng đọc trận đấu và tinh thần đoàn kết trong một tập thể".

Cách đây 5 năm, Alonso là đồng tác giả cuốn sách nói về phương pháp huấn luyện của Real Sociedad có tựa: "Made in Guipuzcoa" (Dấu ấn từ Guipuzcoa) nhằm hỗ trợ cho bất cứ ai muốn đọc, học hỏi và áp dụng những nguyên lý từ cuốn sách này. Một trong những câu nói đáng giá từ cuốn sách là: Trọng tâm của mô hình này là tạo ra một con người, chứ không phải chỉ một cầu thủ bóng đá thuần túy. Đi sâu hơn một chút, cuốn sách này nhấn mạnh các huấn luyện viên ở Real Sociedad nuôi dưỡng các vận động viên không phân biệt nam nữ suốt hành trình với nền tảng của mô hình là sự ổn định dựa trên niềm tin và sự kiên nhẫn.

Đó có thể là thứ Premier League khó cảm nhận ngay tức thì, nhưng cuộc chiến giữa những nhà cầm quân xứ Basque gồm Alonso, Emery, Arteta và Iraola mùa này sẽ mang đến những giá trị và bài học mà không chỉ bóng đá Anh cần học hỏi. 

  Hạnh Mai