PHÓNG SỰ: Có một bảo tàng bóng đá không mở cửa cho công chúng

Ở thủ đô Madrid của Tây Ban Nha có một bảo tàng bóng đá rất đặc biệt. Họ không mở cửa để đón khách du lịch, họ chỉ đón những nhân vật VIP gồm các nhà lãnh đạo cao nhất của FIFA, của các thể chế khác như COI, UEFA, CONMEBOL,...

Danh sách này còn có thành viên của các gia đình hoàng gia, nguyên thủ các nước hay những nhà kinh doanh trong ngành bóng đá và những người bạn thân thiết cùng am hiểu sâu rộng về môn thể thao phổ biến nhất hành tinh này.

Người khởi xướng xây dựng bảo tàng này là một nhân vật nổi tiếng trong làng bóng đá Tây Ban Nha và quốc tế, từng là Tổng Thư ký của CLB Real Madrid từ thời Santiago Bernabeu và Tổng Thư ký của Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha, đồng thời cũng là thành viên danh tiếng của FIFA và UEFA. Ngày nay, các con của ông tiếp tục công việc mà người cha để lại, trong đó có người cũng từng là thành viên của các thể chế bóng đá quan trọng như FC Barcelona hay Giải Bóng đá Quốc gia Chuyên nghiệp Tây Ban Nha (LIGA).

Thật may mắn, do có người bạn lâu năm, một doanh nhân Việt Nam là bạn của ông chủ bảo tàng, nên khi được giới thiệu tôi từng là Phó Tổng Biên tập của tờ Thể thao & Văn hoá và có nhiều năm viết về bóng đá Tây Ban Nha, ông đã đồng ý tiếp tôi và cháu nội Lưu Vạn Bảo, một fan bóng đá đích thực, tại bảo tàng.

Vừa dẫn chúng tôi đi xem cả hàng ngàn hiện vật, từ những đôi giày, chiếc áo, chiếc còi, quả bóng của các cầu thủ nổi tiếng qua các thời đại ông vừa giải thích: "Anh đừng nghĩ cái quý giá nhất là những hiện vật nói trên. Cái quý nhất là đằng sau mỗi hiện vật đó là một câu chuyện về bóng đá. Bộ sưu tập này của tôi có ý nghĩa lớn hơn rất nhiều sự trưng bày, vì mục tiêu của nó là kể về sự hình thành của môn bóng đá từ lúc nó ra đời ở những nước khác nhau, đến sự phát triển từng bước của những quả bóng, những đôi giày, những chiếc áo, từ sự thay đổi về hình dáng, chất liệu, mẫu mã v.v...", ông chủ bảo tàng nói với chúng tôi.

Về nguồn gốc ra đời của môn bóng đá ông cho biết từ hơn hai nghìn năm trước, người Trung Quốc đã có trò Cuju, người Nhật có Kemari, người Hy Lạp và La Mã cũng từng chơi những trò dùng chân đá bóng nên không thể nói nước Anh đã sản sinh ra môn thể thao phổ biến nhất hành tinh này.

Tuy nhiên, theo nhiều đánh giá từ trước tới nay, nước Anh có công biến một trò chơi dân gian của nhiều nước thành một môn thể thao chung của nhân loại. Bước ngoặt đến vào năm 1863 khi Hiệp hội Bóng đá Anh (FA) được thành lập tại London. Lần đầu tiên trong lịch sử, luật chơi được viết thành văn bản, thống nhất cho mọi đội bóng. Người ta quy định rõ kích thước sân, khung thành, số cầu thủ, cách ghi bàn, vai trò của trọng tài vv. Và nước Anh còn làm được nhiều việc hơn thế, như thành lập các câu lạc bộ chuyên nghiệp, tổ chức giải vô địch quốc gia đầu tiên, xây dựng hệ thống đào tạo cầu thủ, hình thành văn hóa cổ động viên và quan trọng nhất, họ khiến mọi đội bóng, dù ở bất cứ đâu, đều chơi theo cùng một luật.

Dẫn chúng tôi thăm bảo tàng, ông chủ người Tây Ban Nha luôn dừng lại trước những kỷ vật quan trọng nhất và mỗi lần dừng lại như thế ông lại kể một câu chuyện đằng sau kỷ vật đó, thí dụ lịch sử ra đời của những chiếc thẻ đỏ và thẻ vàng, lịch sử tiến hoá của những chiếc còi của trọng tài, của những đôi giầy đế đóng đinh nhọn trước đây thành những đôi giầy đế đóng đinh nhựa hiện nay, tại sao quả bóng hiện nay không tròn đến mức hoàn mỹ vv.

Đến thăm nơi đây, nghe chủ nhân bộ sưu tập vô giá về kinh tế giải thích, người ta còn có thể biết rất nhiều điều thú vị khác từ ông như: Vì sao trọng tài mặc áo đen suốt gần một thế kỷ? Vì sao khung thành rộng đúng 7,32 mét và cao 2,44 mét – những con số rất "lẻ" nếu tính theo hệ mét? Vì sao mỗi đội lại có 11 cầu thủ, chứ không phải 10 hay 12? Vì sao phạt đền cách khung thành đúng 11 mét? Ai là người nghĩ ra luật việt vị, và vì sao luật này thay đổi nhiều lần trong lịch sử? Vì sao áo số 10 lại trở thành biểu tượng của thiên tài bóng đá? Vì sao ở Tây Ban Nha người ta gọi Real Madrid là "Los Blancos", Barcelona là "Blaugrana", còn đội tuyển quốc gia là "La Roja"? v.v...

Một số hình ảnh khác tại viện bảo tàng bóng đá này. Ảnh Lưu Vạn Kha

Câu chuyện sẽ rất dài nếu đi vào từng chi tiết và trả lời từng câu hỏi. Bài viết này chỉ dừng ở mức khái quát về Bảo tàng Bóng đá Tư nhân của ông chủ người Tây Ban Nha. Trước khi tiễn chúng tôi ra về, người có bố từng là Chủ tịch La Liga, dặn rất kỹ: nếu anh có viết thì đừng nêu địa chỉ cụ thể nơi tôi tiếp anh, vì đây chỉ dành cho các VIP và những người bạn trân quý yêu và am hiểu bóng đá mà thôi.

Rời bảo tàng tôi chợt hiểu ra rằng giá trị thực sự của một hiện vật không nằm trong giá cả hoặc sự quý hiếm của nó, mà nằm ở chính câu chuyện mà nó lưu giữ. Vì thế, có thể lịch sử của môn bóng đá không ngoài gì khác là sự tích hợp của hàng nghìn câu chuyện như vừa kể ở trên.