Phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, động lực tăng trưởng mới

Sáng 3/9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ đã báo cáo chuyên đề "Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới".

Gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, du lịch Việt Nam đã có bước chuyển biến tích cực, khá toàn diện: nhận thức về vai trò, vị trí của du lịch được nâng lên; cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; thị trường ngày càng mở rộng; hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn nhân lực phát triển, công tác quảng bá, xúc tiến và chuyển đổi số du lịch có nhiều tiến bộ…

Du lịch ngày càng khẳng định vai trò và khả năng tạo giá trị gia tăng cao trong phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa; quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024; phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa. Đà tăng này tiếp tục được duy trì mạnh mẽ, từ tháng 1 đến tháng 8/2026, ngành du lịch đã đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế và đang hướng tới hoàn thành mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế của cả năm.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, du lịch phát triển chưa thực sự bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước; còn tồn tại những hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung khắc phục như nhận thức về vị trí, vai trò của du lịch ở một số cấp, ngành, địa phương chưa đầy đủ; phối hợp liên ngành, liên kết vùng chưa đồng bộ, chặt chẽ; nguồn lực đầu tư chưa tương xứng; sản phẩm du lịch thiếu đa dạng, chiều sâu, chưa tạo được nhiều giá trị gia tăng; khâu tổ chức thực hiện chậm được tháo gỡ để khơi thông nguồn lực phát triển du lịch... Trên cơ sở đánh giá kết quả của gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, sự cần thiết và yêu cầu đặt ra, kế thừa các thành tựu đạt được, đổi mới, phát triển tư duy, tầm nhìn mới về phát triển du lịch, ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Chuyển đổi phương thức quản trị từ số lượng sang chất lượng

Theo Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, vấn đề cốt lõi mà Nghị quyết số 26-NQ/TW đặt ra là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách tiếp cận, cách làm, trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Cụ thể, Nghị quyết số 26-NQ/TW đã xác lập những quan điểm, mục tiêu, định hướng cốt lõi cho phát triển du lịch Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Về quan điểm chỉ đạo, Nghị quyết xác định 5 quan điểm mang tính đột phá. Điểm mới trước hết là đã xác lập rõ vị trí, vai trò nền tảng của phát triển du lịch trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước. Theo đó, phát triển du lịch phải thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực phát triển các lĩnh vực, bảo đảm phát triển bền vững các trụ cột kinh tế - văn hóa - xã hội - môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, mở rộng ngoại giao văn hóa, hội nhập quốc tế.

Tái cơ cấu ngành du lịch, chuyển mạnh mô hình phát triển từ số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm du lịch, dịch vụ gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giải quyết tốt vấn đề lao động, việc làm và an sinh xã hội.

Đổi mới và nâng cao năng lực quản trị du lịch theo hướng hiện đại, quản trị theo dữ liệu gắn với quy hoạch không gian phát triển, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, di sản.

Xác định rõ các chủ thể và phương thức huy động nguồn lực. Phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; nhân dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng; tăng cường liên kết ngành, liên kết vùng và phân bổ, sử dụng huy động hiệu quả các nguồn lực trong nước, quốc tế cho phát triển du lịch.

Điểm đến hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và đậm bản sắc

Về mục tiêu, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Nghị quyết chỉ rõ định hướng phát triển và đích đến của du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên mới với mục tiêu chung là phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng cao; có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, có sức lan tỏa mạnh đối với các ngành, lĩnh vực khác; gắn phát triển du lịch với phát triển công nghiệp văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người, nâng cao vị thế, uy tín và sức mạnh mềm quốc gia.

Đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10 - 12% GDP; đón 45 – 50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 80 - 90 tỷ USD. Hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia; xây dựng được 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Tạo ra khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp. Đến năm 2045, du lịch đóng góp trực tiếp 14 - 15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế, thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới; là điểm đến du lịch hấp dẫn, chất lượng cao, đẳng cấp và mang đậm bản sắc Việt Nam.

Đặt du lịch trong tổng thể mô hình tăng trưởng

Trên cơ sở quan điểm chỉ đạo và các mục tiêu, Bộ Chính trị đề ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, trọng tâm, gồm: Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phát triển du lịch với 4 chuyển đổi trọng tâm; hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, phát huy và khơi thông nguồn lực phát triển du lịch, với 3 vấn đề trọng tâm; phát triển hạ tầng đồng bộ, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; phát triển thị trường, sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch; tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Cùng với đó là phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh; đổi mới phương thức quản trị du lịch, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.

Trong các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trên, Bộ Chính trị yêu cầu định vị rõ du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, đặt trong tổng thể mô hình tăng trưởng và không gian phát triển quốc gia; chuyển dịch tư duy phát triển từ diện rộng, dựa vào số lượng, khai thác tài nguyên đơn thuần sang mô hình phát triển theo chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững và giá trị gia tăng cao; đổi mới tư duy quản lý đơn lẻ sang quản trị hệ sinh thái du lịch, liên kết đồng bộ trong chuỗi giá trị. Lồng ghép mục tiêu du lịch vào chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa và phát huy vai trò của doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng dân cư trong xây dựng môi trường văn hóa du lịch, điểm đến văn minh, an toàn, thân thiện.

Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh, tập trung đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các trung tâm du lịch, nhất là cao tốc, hàng không, đường sắt, cảng biển; trong đó chú trọng hạ tầng du lịch đường biển đủ năng lực tiếp nhận tàu cỡ lớn để đưa Việt Nam thành điểm đến quan trọng trong hành trình du lịch tàu biển khu vực châu Á - Thái Bình Dương; chủ động bố trí quỹ đất, thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản trị tham gia phát triển các dự án động lực, khu phức hợp quy mô lớn, hình thành các trung tâm nghỉ dưỡng biển, đảo chất lượng cao, trung tâm mua sắm, ẩm thực, giải trí hoạt động 24/7, phố lễ hội, mua sắm hàng hiệu đạt chuẩn quốc tế ưu đãi về giá (outlet). Phát huy cao độ cơ chế, chính sách đặc thù quy định trong Luật Phát triển đô thị và các pháp luật có liên quan thúc đẩy Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng thành các cực tăng trưởng mạnh cùng các đô thị di sản trở thành các trung tâm du lịch trọng điểm, dẫn dắt phát triển vùng, đất nước; từng bước đưa Phú Quốc trở thành cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh quốc tế.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, việc tổ chức thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW có ý nghĩa quyết định để du lịch Việt Nam thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Chính phủ đã hoàn thiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và sẽ được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành trong thời gian sớm nhất. Chương trình hành động đặt ra 30 nhiệm vụ, phân công rõ cho 7 bộ, cơ quan và UBND các tỉnh, thành phố.

"Việt Nam có đủ tài nguyên, thiên nhiên, di sản văn hóa, là nguồn lực để làm nên một ngành du lịch tầm cỡ khu vực và thế giới. Điều còn lại là ý chí, là quyết tâm, là hành động của chính chúng ta. Với sự vào cuộc quyết liệt, sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, của cộng đồng doanh nghiệp và của mỗi người dân trong triển khai thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW, chắc chắn du lịch Việt Nam sẽ thực sự phát triển, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần đưa đất nước ta phát triển nhanh, bền vững trong chặng đường phát triển tới", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.