Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Anh (The National Archives) thông báo vừa phát hiện một bản in cực hiếm của Tuyên ngôn Độc lập Mỹ trong hồ sơ liên quan đến một chiến hạm Mỹ bị Hải quân Hoàng gia Anh bắt giữ trong thời kỳ Chiến tranh Cách mạng (1775-1783).
Phát hiện này được các nhà sử học đánh giá là có ý nghĩa đặc biệt nhân dịp Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm Quốc khánh.
Theo Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Anh, tài liệu được ông Michael Scurr, một tình nguyện viên làm việc tại cơ quan này, phát hiện trong quá trình sắp xếp thư từ của các hạm trưởng Hải quân Hoàng gia Anh. Các chuyên gia xác định đây là một trong những bản in sớm nhất của Tuyên ngôn Độc lập, được in tại thành phố Exeter (bang New Hampshire) chỉ vài ngày sau khi văn kiện được thông qua ngày 4/7/1776 nhằm phổ biến tuyên bố tách khỏi Anh của 13 thuộc địa Bắc Mỹ.
Ảnh: Internet
Giới nghiên cứu cho biết hiện chỉ còn ghi nhận 11 bản in gốc thuộc dòng "Exeter Printing" trên thế giới và bản vừa được phát hiện là bản duy nhất được tìm thấy bên ngoài nước Mỹ. Theo hồ sơ lưu trữ, bản tuyên ngôn nằm trong tài liệu của chiến hạm Dalton, một tàu vũ trang hoạt động theo sự ủy quyền của Quốc hội Lục địa. Con tàu bị chiến hạm HMS Raisonnable của Anh bắt giữ ngoài khơi Bồ Đào Nha vào cuối năm 1776 sau nhiều giờ truy đuổi. Toàn bộ thủy thủ đoàn sau đó bị đưa tới Anh giam giữ trước khi được trao đổi tù binh.
Bà Amanda Bevan, phụ trách dự án lưu trữ, cho rằng việc tìm thấy Tuyên ngôn Độc lập trên một chiến hạm cho thấy văn kiện này nhiều khả năng đã được đọc trước thủy thủ đoàn nhằm củng cố tinh thần chiến đấu và truyền tải mục tiêu của cuộc chiến giành độc lập.
Các nhà sử học Mỹ đánh giá phát hiện trên góp phần làm sáng tỏ vai trò của lực lượng hải quân non trẻ trong cuộc Cách mạng Mỹ. Ông Matthew Skic, Giám đốc Bộ sưu tập và Triển lãm của Bảo tàng Cách mạng Mỹ ở Philadelphia, nhận định đây không chỉ là một tài liệu lịch sử quý hiếm mà còn là minh chứng cho thấy sau gần 250 năm, cuộc Cách mạng Mỹ vẫn còn nhiều tư liệu giá trị chưa được khám phá.
Giới quan sát dự báo phát hiện này sẽ thu hút sự quan tâm lớn của giới học thuật và công chúng trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 250 năm lập quốc của Mỹ.
