Phát động sáng tác, lập ngân hàng dữ liệu về 'Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống'

Sáng ngày 12/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) đã tổ chức Lễ phát động Chương trình "Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống" năm 2026.

Với sự tham gia của chuyên gia, nghệ sĩ, đại sứ đồng hành, đại diện thế hệ trẻ, sự kiện đồng thời được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, chương trình được tổ chức nhằm khơi dậy năng lực sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng; phát hiện và giới thiệu những giai điệu, âm thanh, tác phẩm và câu chuyện âm nhạc xuất phát từ đời sống thực tế; phản ánh sự đa dạng về vùng miền, dân tộc và thế hệ; đồng thời góp phần quảng bá các giá trị âm nhạc Việt Nam đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Theo BTC, chương trình hướng tới hình thành nguồn dữ liệu ban đầu về giai điệu, âm thanh và tác phẩm âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa; kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, nhạc sĩ, chuyên gia, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL nhấn mạnh: "Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ tầm quan trọng của văn hóa và công nghiệp văn hóa đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới. Trong công nghiệp văn hóa thì âm nhạc là một trong 10 ngành công nghiệp văn hóa trọng tâm. Mong muốn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khi phát động sáng kiến "Thanh âm Việt Nam" là mỗi người dân đều có thể là chủ thể để sáng tác ra những âm thanh, những giai điệu từ cuộc sống, từ tình yêu cuộc sống, từ tình yêu lao động của chính mình. Sau đó là chia sẻ với gia đình, bạn bè và đặc biệt là tạo ra một kho dữ liệu số về âm thanh Việt Nam đương đại để phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa".

BTC cho biết, thông qua quá trình tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu sản phẩm, chương trình từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo nguồn tài nguyên phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Theo thể lệ cuộc thi, chương trình có ba cấu phần được triển khai đồng bộ trên nền tảng số chính thức, gồm Đố vui Thanh âm Việt Nam: Cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản âm nhạc và đời sống âm nhạc Việt Nam;

Cảm nhận Thanh âm Việt Nam: Người tham gia gửi video ngắn thể hiện cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, một bài hát, một làn điệu hoặc đời sống âm nhạc Việt Nam; 

Sáng tạo Thanh âm Việt Nam: Tiếp nhận các sản phẩm sử dụng âm nhạc, giai điệu, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo. Người tham gia được khuyến khích sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa, đồ họa và các hình thức nghệ thuật số khác. Các sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.

Tham dự chương trình, nhạc sĩ Tuấn Cry cho biết: "Qua lễ phát động này, tôi hình dung ra câu chuyện rằng những thanh âm của Việt Nam, ngoài tiếng cồng chiêng Tây Nguyên, tiếng sáo, tiếng đàn bầu, tiếng ru hời của các bà, các mẹ… thì còn có những thanh âm rất gần gũi với người dân Việt Nam như tiếng rao "Xôi lạc bánh khúc đây", hay những âm thanh đường phố thân thuộc. Tôi nghĩ những điều đó mang đậm màu sắc và tinh thần Việt Nam".

Chị Trương Thùy Linh, Quản lý dự án tại Cty cổ phần dịch vụ quảng cáo và truyền thông S-Channel chia sẻ: "Trên thực tế, đối với các nhà sáng tạo nội dung, việc sử dụng âm nhạc trong các sản phẩm là điều rất quan trọng. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, chúng tôi vẫn phải sử dụng rất nhiều nguồn âm nhạc từ các kho nhạc quốc tế, bởi lượng kho nhạc của Việt Nam chưa đủ đa dạng để đáp ứng nhiều hình thức sản xuất nội dung khác nhau. Với "Thanh âm Việt Nam", đây chắc chắn sẽ là cơ sở, căn cứ để các nhà sáng tạo nội dung Việt Nam — nhất là những bạn làm về du lịch, văn hóa — có thêm nhiều chất liệu đưa vào sản phẩm của mình. Chúng ta không cần nhạc nền hay các bản nhạc lấy từ kho dữ liệu nước ngoài nữa, mà hoàn toàn có thể lấy từ những chất liệu rất Việt Nam của các nghệ sĩ, nhà sáng tạo âm nhạc Việt Nam. Đây chắc chắn là nền tảng mà các nhà sáng tạo nội dung tại Việt Nam rất mong chờ".

Chương trình "Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống" năm 2026 bắt đầu nhận bài dự thi từ Lễ phát động (12/10/2026) đến hết ngày 30/11/2026. Công tác chấm chung khảo sẽ được thực hiện sau ngày 30/11/2026; Lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026. Người tham gia cuộc thi có thể truy cập website chính thức thanham.vn.