Ra mắt đúng ngày 14/2, Be My Love của ca sĩ Phạm Thu Hà giống một lời thủ thỉ dịu dàng hơn là một bản tình ca ồn ào.

Be My Love gồm 10 ca khúc, trải dài từ những rung động nồng nàn đến dư vị lắng sâu của cảm xúc: Xin lỗi, Tình nồng, Đời có bao nhiêu ngày vui, Như chưa bắt đầu, Biết mãi là bao lâu, Phố mùa đông, Hoa vàng mấy độ, Tiến thoái lưỡng nan, Dư âm và Ru tình. Mỗi bài hát như một lát cắt nhỏ, góp phần hoàn chỉnh bức chân dung về tình yêu ở độ chín - nơi cảm xúc lắng lại để được cảm nhận trọn vẹn.

10 ca khúc nằm trong đĩa than “Be My Love” của Phạm Thu Hà

* Be My Love ra mắt đúng ngày Valentine 14/2. Có phải ở thời điểm này, chị nhìn tình yêu bằng một sự bình thản và chín muồi hơn, thay vì những rung động ồn ào của tuổi trẻ?

- Với Hà, sự bình thản hiện tại là món quà quý giá nhất của thời gian. Hẳn đó là trái ngọt mà "Thời Gian" âm thầm đặt vào tay Hà, sau khi đã lấy đi không ít những ngây thơ và va vấp của một thời tuổi trẻ.

Khi đã đi qua những thăng trầm, nếm trải đủ dư vị của hạnh phúc lẫn tổn thương, Hà nhận ra rằng: Tình yêu ở độ chín muồi không còn mang hình hài của ngọn lửa muốn thiêu đốt tất cả, mà nó mang dáng dấp của dòng nước - hiền hòa, sâu thẳm và bao dung. 

Không vội vã, không ồn ào. Tình yêu ấy đòi hỏi sự tĩnh tại để lắng nghe, để cảm nhận chiều sâu trong từng nốt nhạc, và để thưởng ngoạn cả những tiếng lách cách lạo xạo khi kim than chạm vào rãnh đĩa - tựa như việc ta bao dung lấy cả những khiếm khuyết trần trụi nhất của nhau.

Tình yêu chín muồi càng không phải là ta cầm một ngọn đuốc rực rỡ để soi tìm một hình dung, mà là việc ta thắp lên một ngọn đèn tâm để tự mình an trú. Ta học cách tận hưởng sự tĩnh tại, học cách yêu lấy những vết xước đã lành, và học cách biết ơn những nhân duyên - dù ngắn hay dài - đã đi qua đời mình.

Chỉ khi đó, ta mới có thể trân trọng sự trọn vẹn của bản thể.

Khi tâm mình đã an, thì tự khắc mình nhìn bông hoa sẽ thấy đẹp, uống chén trà sẽ thấy ngon, và nghe một bản nhạc sẽ thấy đời mình sao mà dịu dàng đến thế.

* Ý tưởng thực hiện Be My Love hình thành từ khi nào? Điều gì thôi thúc chị và ekip bắt tay vào dự án này?

- Thực ra, Be My Love đến với Hà không phải từ một kế hoạch chiến lược và cũng không nằm trong sự tính toán đường dài nào cả. Nó nảy sinh từ một khoảnh khắc ngẫu hứng - một sự ngẫu hứng đầy xa xỉ của người làm nghề.

Ý tưởng về album này thực ra đã nằm trong tiềm thức của Hà từ lâu. Những ca khúc trong đĩa than này không phải là những bài hát được chọn lựa theo tiêu chí "bài nào đang hot" hay "xu hướng nào đang lên". Tuyệt đối không. Đó toàn là những giai điệu mà Hà đã nằm lòng, đã yêu mến và ngân nga từ những ngày tháng cũ. Chúng là những mảnh ký ức, là những câu chuyện mà Hà luôn muốn một lần được kể lại bằng giọng hát của chính mình, theo cách của riêng mình.

Điều thôi thúc Hà và ê-kíp bắt tay vào dự án này, nói một cách dân dã là… "thích thì chơi thôi" (Cười).

"Be My Love" còn là ẩn dụ cho mối quan hệ giữa Phạm Thu Hà và âm nhạc, khi cô xem âm nhạc như "người tình" bền bỉ lặng lẽ song hành. Với cô, được hát, được sống cũng là một cách yêu.

Nói vui vậy, nhưng đó là sự thật. Với dự án này, Hà cho phép bản thân mình được "ích kỷ" một chút. Hà không hát để chiều lòng thị hiếu số đông, Hà hát để thỏa mãn chính mình trước tiên. Hà quan niệm rằng, người nghệ sĩ phải thực sự rung động, thực sự sướng trong không gian âm nhạc của mình, thì khán giả mới có thể cảm nhận chân xác được nguồn năng lượng mà mình muốn truyền tải.

Dự án này giống như một cuộc dạo chơi bất ngờ đầy thú vị vậy. Khi cái duyên đến - là những bản phối quá đẹp, là sự đồng điệu với các cộng sự - Hà quyết định đầu tư ngay mà không đắn đo. Việc mua bản quyền, việc thu âm trực tiếp với dàn nhạc, hay quy trình sản xuất đĩa than cầu kỳ… tất cả đều xuất phát từ mong muốn được nuông chiều cảm xúc có đôi phần ngẫu hứng ấy.

Hà làm Be My Love như cách người ta nâng niu một món đồ quý giá, làm để chính mình được thưởng thức, được ngắm nhìn và được sống trọn vẹn trong bầu không khí âm nhạc mà mình hằng nghĩ đến. Và Hà tin, khi mình làm nghệ thuật với tâm thế vô tư và say mê đến thế, khán giả - những người tri âm - sẽ là những người nhận về nhiều giá trị hơn cả.

Trước "Be my love", năm 2017 nữ ca sĩ từng ra đĩa than "Đường em đi" gồm tám ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy 

* Nếu coi Be My Love như một lá thư tình, chị đang viết nó cho ai?

- Người ta thường mặc định những bản tình ca là để gửi trao cho một đối tượng cụ thể nào đó, một "người dưng" mà ta trót thương quý. Nhưng với Be My Love, nếu gọi đây là một lá thư tình, thì thú thật, người nhận đầu tiên mà Hà muốn gửi gắm là bản thể của chính mình.

Ngày còn trẻ, chúng ta thường mải miết đi tìm cảm giác được yêu thương, được vỗ về. Chúng ta dễ bị choáng ngợp bởi những quan tâm nồng nhiệt, bởi những lời đường mật thoáng qua. Nhưng đi qua đủ dài những dặm trường của cảm xúc, Hà mới thấu triệt một lẽ rằng: Người tình thủy chung nhất, bao dung nhất và cần được trân trọng nhất, không ai khác, chính là bản thân mình.

Hà tin rằng, nghệ thuật trước hết là sự cứu rỗi và soi chiếu cho chính người nghệ sĩ. Lá thư này là lời hòa giải của Hà với những mảnh vỡ mong manh trong quá khứ, là sự trân trọng những nỗ lực của hiện tại, và là lời hứa dịu dàng với tương lai. Hà hát để vỗ về đứa trẻ bên trong, để an ủi người phụ nữ đã từng có lúc chông chênh loay hoay giữa những cung đường đời nhiều ngã rẽ, và cũng là để mừng vui cho phiên bản vững chãi, an nhiên của ngày hôm nay.

Chọn Valentine để phát hành "Be my love", Phạm Thu Hà coi đây như một lá thư tình gửi gắm chính mình

Biết yêu mình một cách sâu sắc, đó mới là khởi nguồn của mọi mối tình đẹp đẽ trên thế gian. Giống như một chiếc ly, khi bên trong mình tràn đầy tình yêu và an ổn, mình mới có thể rót những giọt yêu thương ấy gửi tới cuộc đời một cách trọn vẹn và thuần khiết nhất. Vậy nên, dẫu là nhắn nhủ dành cho bản thân, nhưng kỳ thực Hà tin đó cũng là cách Hà trân trọng khán giả. Chỉ khi người nghệ sĩ rút ruột gan để thành thật với bản thể của mình nhất, âm nhạc khi ấy mới trở nên thuần khiết theo đúng nghĩa và có khả năng chạm đến trái tim của người nghe - những người cũng đang khao khát được yêu thương chính mình trọn vẹn.

* Trên sân khấu, chị hát về tình yêu rất đẹp. Ngoài đời, Phạm Thu Hà trong tình yêu là người như thế nào?

- Sân khấu, với Hà, là nơi chưng cất và thăng hoa những cảm xúc đã được nuôi dưỡng từ đời thực. Nếu ví người nghệ sĩ như một cái cây, thì những tràng pháo tay hay ánh hào quang kia là hoa trái; còn tình yêu trong đời thường chính là bộ rễ cắm sâu vào lòng đất, dẫu âm thầm nhưng lại là điều tiên quyết hơn cả.

Trong tình yêu, Hà là người tự do trong sự tận hiến. Với Hà, định nghĩa về tình yêu không còn bó hẹp trong sự sở hữu hay những cảm xúc lứa đôi đơn thuần nữa. Hà nhìn tình yêu như những vòng tròn đồng tâm lan tỏa từ trong ra ngoài.

Vòng tròn đầu tiên, cốt lõi nhất, là tình yêu với chính bản thân mình. Hà chăm sóc khu vườn tâm hồn mình cho thật xanh mát, giữ cho tâm mình thật tĩnh tại. Bởi Hà hiểu rằng, mình không thể rót nước từ một chiếc ly rỗng. Hà yêu mình bằng cách giữ cho tâm trí được tĩnh tại, giữ cho cơ thể được khỏe mạnh và giữ cho trái tim được trong trẻo. Khi mình biết trân trọng giá trị của bản thân, tự khắc mình sẽ tỏa ra một nguồn năng lượng an lành.

"Be My Love" được phát hành dưới định dạng vinyl. Nữ ca sĩ cho rằng việc nghe đĩa than buộc người nghe dành thời gian và sự chú ý trọn vẹn cho âm nhạc

Vòng tròn tiếp theo, là tình yêu với người tri kỷ. Hà không yêu bằng sự kiểm soát hay kỳ vọng đối phương phải thay đổi vì mình. Hà yêu bằng sự chấp nhận và nâng đỡ. Tình yêu của Hà ngoài đời nghiêng về sự tĩnh tại nhiều hơn. Đó là cảm giác muốn mang lại sự bình yên cho người bên cạnh, là sự đồng hành lặng lẽ để cùng nhau tốt lên mỗi ngày.

Và rộng hơn cả, tầng nghĩa phổ quát mà Hà luôn hướng tới, đó là tình yêu với cuộc sống và cái Đẹp. Đó là sự rung cảm trước một nhành hoa đương nở, sự xót xa trước một kiếp người, hay niềm hạnh phúc khi thấy khán giả của mình, những người mình thương quý hân hoan và thoả mãn.

Khi Hà nhìn tình yêu bằng con mắt bao dung và rộng lớn như thế, mọi thứ trở nên nhẹ nhàng vô cùng. Tình yêu lúc này không còn là sợi dây trói buộc, nó đã trở thành đôi cánh nâng giấc cho tâm hồn Hà được tự do. Đó là nguồn năng lượng nuôi dưỡng tiếng hát của Hà, giúp Hà nhìn cuộc đời này đâu đâu cũng thấy sự đáng yêu và đáng sống.

Tựu trung, nếu hỏi Phạm Thu Hà trong tình yêu là người thế nào, thì đó là một người phụ nữ yêu đời bằng trái tim của một đứa trẻ, và yêu người bằng sự thấu hiểu của một tâm hồn đã đi qua giông bão để tìm thấy bình yên.

* Có mối quan hệ nào trong đời khiến chị thay đổi cách nhìn về tình yêu - cả trong cuộc sống lẫn trong âm nhạc?

- Nếu phải gọi tên một mối duyên lành lớn nhất, một "người thầy" vĩ đại nhất đã dạy Hà bài học chân xác về tình yêu thì đó chính là con trai Hà. Sự hiện diện của con chính là nốt nhạc thanh thuần và kỳ diệu nhất đã gieo vào đời Hà.

Trước khi làm mẹ, có lẽ Hà cũng như bao cô gái trẻ khác nhìn tình yêu qua lăng kính của sự lãng mạn, hay đôi khi là sự sở hữu đầy bản ngã. Nhưng khoảnh khắc được ôm sinh linh bé bỏng ấy trong tay, Hà mới thực sự chạm được vào tầng sâu nhất, tinh túy nhất của chữ Yêu: Đó là sự hy sinh và dâng hiến vô điều kiện.

Con đã dạy Hà hiểu rằng, tình yêu cao thượng nhất chính là sự dõi theo và nâng đỡ vô điều kiện. Tình yêu ấy không có toan tính, không cần hồi đáp, chỉ cần thấy con bình an và hạnh phúc thì tự khắc lòng mình đã nở hoa. Con trai chính là chiếc mỏ neo bình yên, giữ cho con thuyền tâm hồn Hà không bị lạc trôi giữa dòng chảy cuộn xoáy của danh vọng. Con khiến cho trái tim Hà trở nên mềm mại hơn, nhưng đồng thời cũng khiến ý chí của Hà trở nên kiên cường hơn bao giờ hết.

Và bạn biết không, chính sự chuyển biến nội tâm ấy đã thấm đẫm vào âm nhạc của Hà một cách rất tự nhiên. Từ khi làm mẹ, có chăng do nhận thức đã có nhiều đổi thay nên giọng hát của Hà, theo đó, cũng có nhiều chuyển biến. Nó bớt đi cái chới với, bay bổng đơn thuần, mà thay vào đó là độ đằm, độ sâu của trải nghiệm. Sự hiện diện của con làm cho âm nhạc của Hà dường như trở nên người hơn, ấm áp hơn, nhân văn hơn, và có lẽ... là đàn bà hơn theo nghĩa trọn vẹn nhất.

* Khi tình yêu đi qua đổ vỡ, chị đối diện thế nào? Ở thời điểm này, tình yêu với chị là đam mê, là bình yên hay là sự thấu hiểu?

- Người ta thường sợ đối diện với đổ vỡ, coi đó là một thất bại. Nhưng với Hà, đổ vỡ cũng là một dạng của "trải nghiệm", một nốt trầm cần thiết và tất yếu trong bản giao hưởng của cuộc đời.

Khi một mối duyên lành không còn ở lại, thay vì vùng vẫy và lòng đầy oán trách, Hà đã chọn cách đối diện bằng sự tĩnh lặng. 

Hà cho phép mình buồn - nỗi buồn là một phản ứng tự nhiên và trung thực của con người. Hà đón nhận nỗi buồn ấy như đón một vị khách không mời nhưng mang đến nhiều bài học quý. Hà thu mình lại, quay về bên trong để tự chữa lành, để soi chiếu xem mình đã thiếu sót ở đâu, đã vội vã chỗ nào.

Hà nhìn nhận sự chia ly ấy như một quy luật của tự nhiên, giống như chiếc lá đến mùa thì phải rụng về cội để nuôi dưỡng cho những chồi non mới. Những vết thương lòng, Hà coi đó là những khe nứt để ánh sáng - sự trưởng thành và thấu hiểu - len lỏi vào tâm hồn. Hà cảm ơn người đã đến, và chúc phúc cho người khi đi. Điều ấy chính là cách Hà tôn trọng quá khứ và tự chữa lành cho chính mình.

Còn về tình yêu ở thời điểm hiện tại, nếu bắt buộc phải chọn, Hà sẽ không tách rời ba khái niệm ấy. Nhưng trật tự ưu tiên của Hà đã thay đổi.

Tình yêu với Hà bây giờ, khởi nguồn phải là Sự Thấu Hiểu. Không có thấu hiểu, đam mê chỉ là ngọn lửa rơm, cháy rồi tàn. Có hiểu mới có thương, có hiểu mới dung chứa được những khác biệt của nhau.

Và đích đến cuối cùng mà Hà hướng tới, chính là sự Bình Yên!

Trước đây, Hà từng nghĩ bình yên là tìm được một bờ vai vững chãi để nương tựa. Nhưng giờ Hà hiểu, điểm tựa vững chãi nhất chính là đôi chân và nội tâm của mình. Bởi lẽ, nếu tâm mình còn xáo động, thì ở cạnh người tốt đến mấy mình vẫn thấy chông chênh. Ngược lại, khi tâm mình đã an, đã tự chủ, thì dù độc hành hay đồng hành, mình vẫn thấy hạnh phúc.

Bình yên, với Hà là sáng thức dậy thấy lòng nhẹ nhõm, là tối đi ngủ không còn những dằn vặt băn khoăn. Là khi mình biết vui từ những điều giản dị như cắm một lọ hoa, đọc một trang sách, hay dành một vài giờ để chơi pickle ball cùng bè bạn. Đó là cảm giác mình đang làm chủ hoàn toàn chìa khóa hạnh phúc của mình.

Vậy nên, tình yêu lớn nhất của Hà bây giờ là sự thấu hiểu và trân trọng chính mình. Với Hà, đó mới là cảnh giới cao nhất của sự yêu thương.

* Xin cám ơn chị về cuộc trò chuyện!

Ca khúc "Ru Tình" nằm trong đĩa than "Be My Love" của Phạm Thu Hà: