(TT&VH Cuối tuần) - Khi nói đến “nửa kia” của giới đạo diễn, một câu hỏi rất thường được đặt ra: một đạo diễn nữ phải mất bao lâu để thật sự thành danh trong cái nghề nghiệp tưởng như chỉ dành cho nam giới này? Hình như không có một câu trả lời cố định. Với Sofia Coppola, 5 năm. Với Jane Campion, 10 năm. Còn Kathryn Bigelow?(Có lẽ là) 30 năm.
Mỹ cảm và bạo liệt
Mãi cho tới năm 2008, khi The Hurt Locker, bộ phim thứ tám của cô nhận được một tràng pháo tay kéo dài mười phút tại buổi chiếu ra mắt ở LHP Venice, người ta mới giật mình nhìn lại 30 năm theo nghiệp điện ảnh của Kathryn và nhận ra rằng, Kathryn Bigelow là một đạo diễn đặc biệt, một đạo diễn nữ đặc biệt.
Điểm lại những phim của Kathryn, người ta không khỏi ngạc nhiên khi đó là những đề tài và thể loại khá lạ lẫm với một đạo diễn nữ: Near Dark là phim ma cà rồng, Point Break là phim cướp nhà băng, Strange Days là phim viễn tưởng, The Hurt Locker là phim chiến tranh... Kathryn luôn chọn những đề tài gai góc, dữ dội, nếu không muốn nói là cực kỳ nam tính. Nhưng thế không có nghĩa là cô đang cố tỏ ra khác người bằng cách chọn những đề tài vẫn được coi là không dành cho phụ nữ, hoặc cố chứng tỏ rằng những gì đàn ông làm được, cô cũng làm được, thậm chí tốt hơn. Chỉ đơn giản là cô đang làm điều mình yêu thích.
Nhìn vào danh sách phim của Kathryn, dễ nhận ra cô là đạo diễn của “genre films”(những bộ phim thuộc một thể loại đặc thù như phim kinh dị, phim viễn tưởng, phim chiến tranh). Thách thức lớn nhất của “genre films” chính là tính đặc thù của nó, bởi mỗi thể loại luôn có những tiêu chí và khuôn mẫu nhất định. Không đáp ứng được điều này đồng nghĩa với thất bại. Kathryn không những làm được điều này, cô còn đi xa hơn thế: Near Dark và Point Break được coi là mẫu mực trong thể loại của mình, và có được một bộ phận fan hâm mộ khá đông đảo. Nhưng “genre films” vẫn là “genre films”, và Kathryn, rốt cục, vẫn đứng bên lề cái được coi là điện ảnh chính thống (mainstream cinema).
Có thể nói trong vô vàn nẻo đường để trở thành đạo diễn, Kathryn đã
chọn một trong những nẻo đường chông gai nhất. Cô chọn “genre films” và
cô chọn cho mình một phong cách thiên về nghệ thuật để thực hiện chúng.
Chọn “genre films” đồng nghĩa với việc tự hạn chế đối tượng khán giả -
đâu phải ai cũng mê phim ma cà rồng hay “cyberpunk” (dòng phim giả
tưởng về xã hội bạo loạn và chịu sự thống trị của công nghệ). Chọn cách
tiếp cận nghệ thuật đồng nghĩa với việc tác phẩm của cô sẽ khó xem, khó
thành công về mặt thương mại, và bản thân cô sẽ khó lòng trở thành con
cưng của những studio lớn, vốn luôn coi lợi nhuận là trên hết.
Thiếu sự tán thưởng
của đại chúng cũng như sự hậu thuẫn của những thế lực lớn trong ngành
điện ảnh, Kathryn vẫn lặng lẽ đi con đường của riêng mình. Cô thừa nhận
mình là một đạo diễn độc lập, độc lập về tài chính, và (vì thế) độc lập
trong sáng tạo nghệ thuật. Phim của cô luôn giàu chất mỹ cảm trong hình
ảnh, thứ mỹ cảm điển hình của nghệ thuật khái niệm - hệ quả của những
tháng năm đeo đuổi nghề họa sĩ trước khi dấn thân vào điện ảnh. Strange Days
đẹp một cách siêu thực và hỗn loạn, với hàng loạt cú máy cầm tay chếnh
choáng phản ánh sự điên rồ của cả một thế giới bị thống trị bởi công
nghệ và bạo lực. Near Dark là
sự kết hợp ma quái song đầy chất thơ giữa ấn tượng thị giác và nét đặc
thù của phim ma cà rồng + viễn Tây. Ngay cả K19, thất bại thương mại
lớn nhất của cô, vẫn toát lên những nét riêng: từ vẻ bức bối của không
gian trong chiếc tàu ngầm nguyên tử đến màu hồng rực rỡ đầy lạc lõng
của cô thiếu nữ Katya giây phút chia tay người yêu.
KATHRYN BIGELOW
- Sinh ngày 27 tháng 11 năm 1951 - Học hội họa ở Học viện Nghệ thuật San Francisco - Đạo diễn phim viễn tưởng, hành động và kinh dị - Vợ cũ của đạo diễn nổi tiếng James Cameron - Một số phim tiêu biểu: Near Dark (1987), Point Break (1991), Strange Days (1995), Hurt Locker (2008).
Sự trả thù ngọt ngào
Chất nghệ thuật trong phim của Kathryn, dù hiển nhiên đến mấy, vẫn thường bị giới phê bình lãng quên, hay chí ít là gạt xuống hàng thứ yếu để dành ưu tiên cho chất nam tính dễ nhận biết và dễ tán dương ở tác phẩm của cô. Phải đợi đến The Hurt Locker, người ta mới chợt nhận ra rằng cô, Kathryn Bigelow, không chỉ làm mạch máu khán giả sôi lên vì thứ “nhiệt huyết đàn ông” trong từng tác phẩm, cô còn có thể khiến họ sững sờ trước sự chân thực tàn nhẫn mà quyến rũ của chiến tranh.
Điều đầu tiên người ta cảm nhận được ở The Hurt Locker
là nó thật. Thật đến mức ta thấy như đang xem một cuốn phim tài liệu.
Nhưng đồng thời, nó lại khác phim tài liệu ở chỗ, giữa nó và người xem
không tồn tại một khoảng cách mà sự khách quan có chủ ý của phim tài
liệu thường mang lại.
The Hurt Locker là
một bộ phim phi cấu trúc. Không có vấn đề gì được đặt ra và chẳng có
vấn đề gì cần giải quyết. Kathryn đột ngột bước vào giữa hiện trường
của một biệt đội phá bom ba người, và chọn ra bảy trong ba mươi tám
ngày cuối cùng của họ ở Iraq để tái hiện lên màn ảnh. Mỗi câu chuyện
trong chuỗi bảy phóng sự liên hoàn ấy phản ánh một khía cạnh, một góc
độ khác nhau trong cuộc sống thường nhật của ba con người ấy, cả những
thời khắc cận kề cái chết trên thực địa lẫn vài giây phút nghỉ ngơi
hiếm hoi ở doanh trại. Cái đích mà Kathryn muốn hướng tới là dùng chuỗi
phóng sự này để đem đến cho khán giả một cái nhìn chân xác nhất, trọn
vẹn nhất về đời lính phá bom. Cô muốn tái tạo lại nguyên vẹn cảm giác
của những con người ngày ngày mặc bộ đồ bảo hộ năm mươi cân một mình
bước vào cái nơi mà phần còn lại của thế giới đang cố chạy cho xa.
Và cô đã thành công. The Hurt Locker nắm bắt tính đa chiều của hiện thực bằng một lăng kính cũng đa chiều như thế. Kathryn và Barry Ackroyd (đạo diễn hình ảnh của The Hurt Locker)
sử dụng cùng lúc nhiều máy quay để “theo” nhân vật của mình, và rồi sau
đó pha trộn khéo léo những cú máy cận cảnh, trung cảnh và toàn cảnh để
khắc họa hiện thực trên mọi cấp độ, từ vi mô đến vĩ mô. Điều đáng ngạc
nhiên là dù quay khá nhiều bằng máy quay cầm tay song The Hurt Locker
không hề có cảm giác “rung lắc” tán loạn thường thấy ở những phim
hand-held. Trái lại, góc máy đa chiều và đa cự ly (đặc biệt là những cú
máy trên cao) đem đến một sự trầm ổn và lãnh tĩnh lạ lùng, khiến cái
căng thẳng của không khí sa mạc vốn đã nóng bức càng thêm nồng đậm.
The Hurt Locker
Sự chân thực của The Hurt Locker không chỉ đến từ thủ pháp quay phim độc đáo hay từ kịch bản của Mark Boal, người từng sát cánh cùng một biệt đội phá bom ở Iraq năm 2004. Nó còn đến từ tinh thần “indie” (độc lập) tuyệt đối của Kathryn, người kiên quyết thực hiện bộ phim tại Jordan, cách biên giới Iraq vài cây số, dưới cái nóng 46 độ, thay vì quay ở phim trường Arizona như các studio lớn vẫn thường làm. Cách cô chọn diễn viên lại càng nói lên điều ấy. Guy Pearce và Ralph Fiennes, hai tên tuổi lớn, được mời vào hai vai phụ, trong khi ba vai chính lần lượt do Jeremy Renner, Anthony Mackie và Brian Geraghty, ba diễn viên hạng hai, đảm nhiệm. Và cả ba, nhất là Jeremy, đã không phụ kỳ vọng của cô. Jeremy không điển trai, không hào hoa, gương mặt thậm chí không cá tính, nhưng chỉ ba phút sau khi xuất hiện, anh đã hoàn toàn chiếm lĩnh màn ảnh bằng lối diễn xuất có thừa chiều sâu và đầy sức nặng. Sau Willem Dafoe mà cô đã chọn vào The Loveless năm 1982, Jeremy có lẽ là phát hiện lớn thứ hai của Kathryn dành cho điện ảnh thế giới.
Khác với khá nhiều phim cùng đề tài, The Hurt Locker gần như phi chính trị. Thế giới của biệt đội Bravo không có đúng và sai, chính nghĩa và cường quyền. Ở đây chỉ có ba con người lấy đối diện với cái chết làm công việc hàng ngày. Và chiến tranh hiện lên dưới con mắt của trung úy William James như một “nghề nghiệp”, nguy hiểm đấy, khắc nghiệt đấy, nhưng lại có ma lực của một thứ thuốc phiện (câu mở đầu của bộ phim). Một số người có thể lên án Kathryn cổ súy chiến tranh, nhưng khó có thể phủ nhận tính chân xác của The Hurt Locker, điều đã khiến nó được ca ngợi là bộ phim “gần như hoàn hảo về cuộc chiến Iraq”. Với The Hurt Locker, Kathryn có lẽ đã nói lời chia tay với nghệ thuật khái niệm đã song hành với cô suốt nhiều năm, và lựa chọn một phong cách mới để thể hiện những bộ phim đậm đặc adrenaline của mình: hiện thực.
Với chiến thắng 7-5, 7-5 trước niềm hy vọng số một của nước chủ nhà Jessica Pegula ở chung kết, Aryna Sabalenka đã trở thành nhà vô địch đơn nữ của US Open 2024.
Tin nóng thể thao sáng 8/9: Ngôi sao bóng chuyền nữ Việt Nam Trần Thị Thanh Thúy đang hòa nhập cực nhanh với CLB Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi Bích Tuyền được cho là sẽ lên kế hoạch 'xuất ngoại' trong thời gian tới.
Kết quả Nations League đêm qua: Đức và Anh thể hiện đẳng cấp bằng những chiến thắng thuyết phục thì Hà Lan mở tiệc bàn thắng trước Serbia với màn ra mắt ĐTQG ấn tượng của một sao MU.
HLV Kim Sang Sik buộc phải thay đổi kế hoạch tập luyện của đội tuyển Việt Nam trong ngày 7/9 khi cơn bão Yagi đổ bộ vào khu vực Đông Bắc Bộ và có quét qua Hà Nội.
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 8/9, rạng sáng 9/9 - Thethaovanhoa.vn cập nhật nhanh và chính xác nhất lịch thi đấu và trực tiếp bóng đá UEFA Nations League, giao hữu quốc tế, Cúp Liên đoàn Nhật Bản.
Tối 7/9/2024, bão số 3 tiến sâu vào đất liền các tỉnh phía Bắc, trong đó có Thủ đô Hà Nội, gây mưa to, gió giật mạnh làm nhiều tuyến phố ngập cục bộ, cây cối tiếp tục gãy đổ hàng loạt...
XSDL 8/9: Xổ số Đà Lạt được phát hành bởi công ty xổ số kiến thiết Đà Lạt quay thưởng vào lúc 16h10 ngày Chủ Nhật hàng tuần. Trực tiếp kết quả XSMN cập nhật nhanh nhất trên Thethaovanhoa.vn.
XSKG 8/9: Xổ số Kiên Giang được phát hành bởi công ty xổ số kiến thiết Kiên Giang quay thưởng vào lúc 16h10 ngày Chủ Nhật hàng tuần. Trực tiếp kết quả XSMN cập nhật nhanh nhất trên Thethaovanhoa.vn.
Ngày 7/9/2024, Quảng Ninh là một trong những địa phương nằm trong tâm bão số 3. Bão đổ bộ với sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 12-13 (118-149km/h), giật cấp 16, đã gây nhiều thiệt hại cho các địa phương trên địa bàn.
XSTG 8/9: Xổ số Tiền Giang được phát hành bởi công ty xổ số kiến thiết Tiền Giang quay thưởng vào lúc 16h80 ngày Chủ Nhật hàng tuần. Trực tiếp kết quả XSMN cập nhật nhanh nhất trên Thethaovanhoa.vn.
XSMN 8/9: Xổ số miền Nam ngày 8/9/2024 gồm các tỉnh Tiền Giang, Kiên Giang và Đà Lạt. Theo dõi kết quả XSMN hôm nay Chủ nhật ngày 8/9 trên Thethaovanhoa.vn.
Ngày 7/9, bão số 3 đã đi vào đất liền, ảnh hưởng trực tiếp đến các tỉnh Bắc Bộ; đặc biệt là các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Quảng Ninh, Nam Định, Thái Bình, Thanh Hóa, Ninh Bình và Hà Nội.
Lịch thi đấu US Open 2024 hôm nay - Thethaovanhoa.vn cập nhật lịch thi đấu, lịch trực tiếp tennis đơn nam và đơn nữ tennis giải quần vợt Mỹ mở rộng 2024 ngày 7/9, rạng sáng 8/9.