Những yêu thương đong đầy của "Tết và Mẹ"

Trong không khí Xuân Bính Ngọ 2026 rộn rã, tập truyện Tết và Mẹ của tác giả Nguyễn Dương Quỳnh xuất hiện như một lời thì thầm dịu dàng về gia đình, về mẹ, về những mùa Tết đã đi qua.

Bằng thủ pháp "du hành thời gian" quen mà lạ, cuốn sách dẫn người đọc trở lại tuổi thơ, nơi niềm vui trẻ nhỏ và những lo toan thầm lặng của người lớn cùng tồn tại, để từ đó mở ra hành trình thấu hiểu, hàn gắn và yêu thương.

Cuộc "du hành thời gian" nhiều gợi mở

Tết và Mẹ mở đầu bằng hình ảnh một cô gái trưởng thành đang trên chuyến bay từ Nhật Bản trở về Việt Nam. Trong giấc ngủ chập chờn, cô bất ngờ tỉnh dậy và nhận ra mình đã quay về năm 7 tuổi, với cái tên thân thương ở nhà là Mai Ca. Từ ngỡ ngàng đến chấp nhận, Mai Ca bước vào một cuộc "du hành thời gian" đặc biệt - trở lại chính tuổi thơ của mình, trong một thị trấn nhỏ Nam Trung Bộ còn nguyên vẻ bình dị, đơn sơ.

Điều khiến nhân vật nhanh chóng chấp nhận phép màu này không phải sự tò mò hay phiêu lưu, mà là cơ hội được gặp lại những người thân yêu khi họ còn khỏe mạnh, đặc biệt là người mẹ đã mất cách đây 2 năm. Tết trong Tết và Mẹ vì thế không chỉ là thời khắc chuyển giao thời gian, mà là không gian để ký ức sống dậy, để yêu thương được gọi tên.

Chia sẻ về cảm hứng bắt đầu câu chuyện, tác giả Nguyễn Dương Quỳnh cho biết, ý tưởng đến từ chính những ngày cận Tết bận rộn của người lớn. Trong guồng quay dọn dẹp, mua sắm, đặt vé về quê, chị chợt nhớ về tuổi thơ. Tết ngày ấy vui hơn vì trẻ con "không để ý và không biết đến những lo toan của cha mẹ". Từ đó, nguồn cảm hứng cho câu chuyện Tết và Mẹ nảy nở từ câu hỏi: Nếu một người trưởng thành nhìn lại chính mình khi còn bé, họ sẽ nghĩ gì, cảm gì?

Ở đây, việc lựa chọn motif "du hành thời gian" không nhằm tạo kịch tính thuần túy, mà là một dụng ý nghệ thuật có chủ đích. Tác giả cho biết chị luôn hứng thú với kiểu du hành thời gian mà nhân vật trở về quá khứ của chính mình, không phải để thay đổi quá khứ, mà để đối diện và trưởng thành hơn từ đó.

"Ví dụ như Nobita quay về quá khứ để thăm bà trong những tập truyện Doraemon lúc bé. Đây không chỉ là mong ước đơn giản là "quay về quá khứ để tìm lại yên bình", mà mình mong muốn nhân vật được phát triển bằng cách đối diện với bản thân trong quá khứ, và cảm nhận được sự khác biệt của chính mình với thủa nhỏ trên hành trình trưởng thành" - chị bày tỏ.

Với Tết và Mẹ, hành trình xuyên thời gian trở thành cách để làm rõ sự thay đổi trong quan hệ mẹ - con, cũng như khả năng hàn gắn gia đình thông qua thấu cảm.

Hành trình từ "cảm nhận" đến "thấu hiểu"

Đọc truyện, ta dễ thấy dấu ấn lắng sâu nhất của Tết và Mẹ nằm ở những chi tiết rất nhỏ: ánh mắt, cử chỉ, đối thoại ngắn giữa Mai Ca và mẹ. Đó là những khoảnh khắc tưởng như bình thường trong đời sống gia đình, nhưng lại mang sức nặng cảm xúc khi được nhìn bằng "tâm hồn người lớn trong thân xác trẻ thơ".

Tác giả nhìn nhận rằng trẻ em vốn rất nhạy cảm, có thể cảm nhận được sự buồn vui, những thay đổi tinh tế trong hành xử của người lớn, nhưng vì giới hạn về tuổi tác và trải nghiệm, các em không lý giải được nguyên nhân. Mai Ca khi còn bé đã "cảm nhận" được tâm trạng của mẹ, nhưng chỉ khi mang tâm thế của một người trưởng thành, cô mới thật sự "thấu hiểu". Khoảng cách giữa cảm nhận và thấu hiểu này, theo Nguyễn Dương Quỳnh, chính là chặng đường của sự trưởng thành.

Một dấu ấn khác phải kể tới, không gian Tết trong truyện được tái hiện bằng những chi tiết đời thường quen thuộc: trẻ con háo hức chơi Tết, ăn những món ngon chỉ có dịp cuối năm; người lớn tất bật sửa sang, dọn dẹp, chuẩn bị cho ngày đoàn viên. Những buổi họ hàng tụ tập chơi cá ngựa, tiến lên, hay cảnh lũ trẻ "so kè" bao lì xì… không chỉ gợi hoài niệm, mà còn đóng vai trò như một bước đệm nhẹ nhàng, giúp sự chuyển biến tâm lý của nhân vật diễn ra tự nhiên, nhẹ nhàng.

Nguyễn Dương Quỳnh cho biết chị viết cuốn sách này với mong muốn tạo sự gần gũi không chỉ cho độc giả nhỏ tuổi, mà cả những người lớn mang trong mình nỗi nhớ về những mùa Tết xưa. Tết và Mẹ vì thế không dừng ở câu chuyện ký ức, mà mở ra một hành trình mở lòng với người thân, học cách trân trọng những khoảnh khắc hạnh phúc tưởng chừng rất nhỏ nhưng dễ trôi qua.

Với nữ tác giả này, thông điệp của cuốn sách không cần được diễn giải cứng nhắc. Điều chị mong mỏi nhất là Tết và Mẹ trở thành "một món quà Tết đáng yêu và ấm áp", để dù là trẻ em hay người trưởng thành, khi lật từng trang sách, đều có thể chạm lại một miền ký ức, và giữ cho mình cảm giác ấm áp về những khoảnh khắc đã, đang và sẽ đi qua trong đời.