Nhạc sĩ Đinh Khánh Ly và hành trình xây dựng hệ âm nhạc cinematic, gìn giữ bản quyền sáng tạo

Mới đây, nhạc sĩ Đinh Khánh Ly chính thức phát hành album LyDK Vol.6 - Hybrid Cinematic Journey, đánh dấu cột mốc gần 20 năm theo đuổi âm nhạc.

Một album như một bộ phim

Không lựa chọn phát hành theo hướng single thị trường hay chạy theo xu hướng ngắn hạn, nữ nhạc sĩ đang từng bước xây dựng một hệ âm nhạc cinematic mang tính liên kết và lâu dài, nơi mỗi album, mỗi chapter và mỗi tác phẩm đều là một phần của cùng một hành trình sáng tạo.

"Âm nhạc của tôi phản chiếu toàn bộ hành trình nội tâm mà mình đã đi qua " Đinh Khánh Ly chia sẻ.

Khán giả biết đến Đinh Khánh Ly qua nhiều dự án gắn với di sản, điện ảnh và không gian văn hóa, đặc biệt là các tác phẩm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám như Tinh Hoa Đạo Học hay Sử Đá Lưu Danh.

Ở những dự án này, âm nhạc không chỉ mang tính thưởng thức mà còn đóng vai trò kể chuyện, tái hiện chiều sâu văn hiến và tinh thần của không gian di sản.

Tuy nhiên, thay vì tiếp tục phát triển các ca khúc đơn lẻ, nữ nhạc sĩ bắt đầu tái cấu trúc toàn bộ hành trình sáng tác thành một hệ thống âm nhạc có tính liên kết.

Từ Vol.1 đến Vol.6, các album được phát triển theo nhiều màu sắc: Piano Healing, Ethnic Healing, Guzheng Healing, Ethnic Fusion cho tới Hybrid Cinematic.

Ở đó, âm nhạc không chỉ để nghe, mà còn tạo ra hình ảnh, không gian và cảm xúc điện ảnh.

Đặc biệt, LyDK Vol.6 - Hybrid Cinematic Journey được xem là dự án thể hiện rõ nhất tư duy này.

Khác với cấu trúc album thông thường, Hybrid Cinematic Journey được xây dựng theo tư duy điện ảnh và chia thành 6 chapter: Origin - Nguồn cội, huyền sử; Knowledge - Tri thức, đạo học, giáo dục; Society - Xã hội, con người; Creation - Bản sắc nghệ sĩ, sáng tạo; Emotion - Nội tâm, tình yêu, chữa lành; Rebirth - Tái sinh, thức tỉnh.

Mỗi chapter đại diện cho một lát cắt khác nhau trong hành trình sáng tạo và đời sống nội tâm của nữ nhạc sĩ.

Các chất liệu âm nhạc trong album trải dài từ cinematic orchestral, trailer music, jazz ballad đến electronic hiện đại, tạo nên không gian âm thanh đa tầng, nơi quá khứ và hiện tại, cá nhân và cộng đồng cùng song hành.

Theo Đinh Khánh Ly, điều cô quan tâm không còn là "tìm kiếm bài hit", mà là trải nghiệm nghe xuyên suốt như một bộ phim: "Có người nghe vì cảm xúc, có người nghe để chữa lành, có người nghe như bước vào một không gian khác. Tôi muốn âm nhạc của mình có đời sống dài hơn một khoảnh khắc viral."

Âm nhạc cinematic và tư duy "music library"

Một trong những điểm khác biệt trong cách làm của Đinh Khánh Ly là ưu tiên phát hành các bản instrumental, cinematic hoặc orchestral trước cả phiên bản vocal hoàn chỉnh.

Theo nữ nhạc sĩ, đây không chỉ là lựa chọn nghệ thuật mà còn là cách xác lập dấu vết sáng tạo trên nền tảng số.

"Khi một bản nhạc được phát hành chính thức, nó trở thành một cột mốc tồn tại. Tôi muốn lưu lại hành trình sáng tạo của mình theo cách rõ ràng nhất."

Tư duy âm nhạc mới được Đinh Khánh Ly áp dụng vào album 

Nhiều tác phẩm trong hệ album của cô tiếp tục được phát triển thành nhiều phiên bản khác nhau: vocal, acoustic, EDM remix, soundtrack điện ảnh hoặc song ngữ Việt – Anh.

"Âm nhạc với tôi không phải sản phẩm dùng một lần. Một giai điệu có thể tiếp tục sống trong rất nhiều hình thức khác nhau."

Theo Đinh Khánh Ly, hệ album của cô được xây dựng gần với khái niệm "music library" - thư viện âm nhạc có khả năng ứng dụng lâu dài cho phim ảnh, sân khấu, không gian di sản và các dự án văn hóa.

"Có những bản nhạc khi viết ra tôi đã nhìn thấy ánh sáng, không gian, chuyển động máy quay hoặc cảm giác của một cảnh phim."

Bản quyền không chỉ là bảo vệ, mà là lưu giữ hành trình

Đinh Khánh Ly cho biết ý thức về bản quyền của cô không chỉ đến từ việc phát hành âm nhạc trên nền tảng số, mà còn từ những trải nghiệm thực tế khi từng tham gia đồng hành trong các câu chuyện liên quan tới bảo vệ quyền tác giả cho nhiều nghệ sĩ đi trước, trong đó có nhạc sĩ Trần Tiến.

Theo cô, những trải nghiệm đó giúp mình nhìn âm nhạc bằng một góc độ khác: "Âm nhạc không chỉ là cảm xúc hay cảm hứng. Đó còn là tài sản tinh thần và là dấu vết lao động sáng tạo của cả một đời người."

Chính vì vậy, thay vì đợi tới khi tác phẩm nổi tiếng mới nghĩ tới vấn đề bản quyền, nữ nhạc sĩ lựa chọn phát hành và xác lập hệ thống lưu trữ cho các sáng tác ngay từ những giai đoạn đầu tiên.

Từ Vol.1 đến Vol.6, Đinh Khánh Ly ưu tiên đưa gần như toàn bộ hệ thống sáng tác của mình lên các nền tảng số như một cách lưu giữ dấu vết tồn tại của âm nhạc theo thời gian. Ngoài việc lưu giữ file và tài liệu làm vi bằng trước khi phát hành.

Trong quá trình đó, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) cũng là đơn vị đồng hành cùng nữ nhạc sĩ trong việc xác lập, quản lý và bảo vệ quyền tác giả cho các sáng tác của cô và các nghệ sĩ.

Theo Đinh Khánh Ly: "Ở thời điểm hiện tại, nghệ sĩ không chỉ cần sáng tác hay biểu diễn tốt, mà còn cần hiểu cách bảo vệ tài sản sáng tạo của chính mình. Với tôi, bản quyền không chỉ là bảo vệ quyền lợi, mà còn là cách lưu giữ giá trị của âm nhạc theo thời gian."

Trong bối cảnh thị trường âm nhạc thay đổi nhanh chóng và thiên về xu hướng ngắn hạn, lựa chọn đi theo hướng cinematic library và phát triển hệ thống âm nhạc dài hơi của Đinh Khánh Ly được xem là hướng đi hiếm gặp.

"Có thể mọi thứ không bùng nổ ngay lập tức. Nhưng tôi tin âm nhạc thật sự có đời sống rất dài. Điều quan trọng là mình có đủ kiên nhẫn để xây thành thư viện số  hay không."