Ngựa nơi biên cương trong tranh họa sĩ Đỗ Đức

Bộ sưu tập ngựa trong tranh họa sĩ Đỗ Đức

Bên cạnh những tác phẩm về đời sống sinh hoạt người dân miền núi, hình ảnh những chú ngựa vùng cao là một điểm nhấn rất riêng cho những tác phẩm của Đỗ Đức.

Những chú ngựa hiện lên trong tranh Đỗ Đức thấm đẫm vẻ đẹp của đá núi, của không gian biên viễn khắc nghiệt mà giàu sinh lực. Trong tranh của ông, ngựa và người như những người bạn tri kỷ, đồng cam cộng khổ, nương tựa vào nhau để tồn tại giữa núi rừng.

9 bức tranh sơn dầu về chủ đề ngựa trong triển lãm "Sắc xuân Bính Ngọ" đang diễn ra tại số 2 Lê Thái Tổ, Hà Nội, tiếp tục ghi dấu ấn, vẫn là con ngựa miền núi quen thuộc, luôn đồng hành cùng con người trong không gian sống hùng vĩ của vùng biên cương.

Họa sĩ Đỗ Đức: Năm nay là Tết ngựa, và tôi rất yêu con ngựa từ lúc bắt đầu đi học vẽ là tôi đã rất hay vẽ ngựa. Và khi vẽ liên tục thì mình nhận ra con ngựa hiền hậu, trung thành và nó thật là tử tế với con người, nó nhẫn nại, nó có gì đó rất gần với con người.

Hình ảnh ngựa trong tranh Đỗ Đức không rơi vào lối mòn minh họa tả thực, mà luôn mang chiều sâu tâm trạng, gợi liên tưởng đến thân phận và tính cách con người.

Nhà biên kịch, nhà thơ Nguyễn Thị Hồng Ngát: Tôi thấy những bức tranh chuyên đề về ngựa của họa sĩ rất là đẹp, đủ các tư thế: Ngựa ngửa phi một mình, Ngựa trong mưa, Ngựa độc hành, các thiếu nữ đi chợ, những người dân tộc cao. Có những bức tranh như bức tranh chúng ta đứng đây sơn mài láng nhựa trong mưa, trông rất sống động và rất thích, gợi cảm rất là nhiều hoặc là con ngựa độc hành. Chẳng hạn có một mình con ngựa trên thảo nguyên, trông rất bình yên.

Cùng với những tác phẩm ngựa, họa sĩ Đỗ Đức cũng trưng bày nhân dịp năm mới bộ tranh sơn mài "Mùa Xuân biên cương". Đây là lần đầu tiên ông giới thiệu tới công chúng loạt tác phẩm trên chất liệu sơn mài truyền thống, không chỉ thể hiện sự thay đổi về chất liệu, mà còn mở ra một hướng tiếp cận mới trong hành trình sáng tạo nghệ thuật nhiều thập kỷ của ông. Đồng thời với đó là bộ tranh "Sắc phục các dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc" mang đậm bản sắc văn hóa đặc trưng, mang giá trị văn hóa – di sản và dân tộc học rõ nét.

Họa sĩ Đỗ Đức: Còn khi làm những cái bức tranh như thế này thì tôi mang tính thể nghiệm, tôi muốn chuyển, làm sơn mài nhưng không theo lối nhìn cũ tức là cái lối mình không nói là cũ mà lối của anh em đi trước làm, các thầy làm. Thì tôi sử dụng nó để xem xem sơn mài thể hiện như giấy dó hoặc như sơn dầu ra làm sao. Đó là cuộc thử nghiệm mang tính chất dò tìm. Tôi ít dùng vàng bạc nên nhiều tranh nhìn xa sơn mài mà như giấy dó.

Ông Nguyễn Công Mạnh, Láng Hạ, Hà Nội: Tôi rất xúc động khi được xem những tác phẩm của các họa sĩ và đặc biệt là họa sĩ Đỗ Đức. Tôi đã có quá trình công tác trên vùng miền núi, vùng cao của dân tộc Việt Nam. Rất nhiều những tác phẩm của họa sĩ Đỗ Đức cho tôi thấy đúng là những tác phẩm gợi cho tôi những suy nghĩ về cuộc sống của đồng bào các dân tộc miền núi ngày xưa và đây cũng là cái giá trị lưu lại cho chúng ta sau này. Tôi nghĩ nếu như sau này chúng ta giữ được những tác phẩm này thì mới phục hồi được văn hóa dân tộc của chúng ta ở vùng miền núi phía Bắc. Tôi đi miền núi phía Bắc công tác đến mấy chục năm mà lần đầu tiên tôi mới thấy được những cái giá trị mà họa sĩ Đỗ Đức đã lưu lại cho nền văn hóa Việt Nam. Tôi rất xúc động và cảm ơn Đỗ Đức đã để lại cho con cháu đời sau bức tranh nghệ thuật như này.

Họa sĩ Đỗ Đức luôn sống và lao động nghệ thuật với tâm thế của một người nghệ sĩ không ngừng tìm tòi và tự làm mới mình. Qua từng tác phẩm, hình ảnh ngựa của ông không chỉ thể hiện tinh thần mạnh mẽ, bền bỉ mà còn gửi gắm những suy ngẫm về con người, về chuyển động của đời sống và chiều sâu văn hóa dân tộc./.