Ngô Dịch Trạch (Wu Yize), 22 tuổi, vừa mới lần đầu tiên lọt vào chung kết World Snooker Championship. Và người đang chờ đợi anh là đàn anh Shaun Murphy, người từng vô địch năm 2005.
Ngô Dịch Trạch sinh ra ở Lan Châu, một thành phố phía Tây Bắc Trung Quốc nổi tiếng với món mì bò. Đây là món ăn với nước dùng trong, thịt bò, củ cải, dầu ớt và rau thơm. Ngoài gia đình, đó là điều anh nhớ nhất khi xa quê: Sheffield có rất nhiều nhà hàng Trung Quốc, nhưng không nơi nào mang lại hương vị như ở nhà.
Đó chỉ là một cái giá nhỏ cho việc trở thành một trong những tài năng trẻ hàng đầu của snooker thế giới. Ba năm trước, Ngô chuyển tới Yorkshire để gia nhập cộng đồng ngày càng đông các tay cơ Trung Quốc tại đây, và anh hoàn toàn có thể trở thành siêu sao tiếp theo của nhóm này. Mùa trước, tay cơ sinh ngày 14/10/2003 này đã vào chung kết English Open và Scottish Open, còn hiện tại, hạt giống số 10 lần đầu tiên góp mặt ở trận chung kết Giải vô địch thế giới.
Khởi đầu khiêm tốn và bước ngoặt thay đổi
Ngô Dịch Trạch là một sản phẩm tiêu biểu khác của "dây chuyền đào tạo" ấn tượng từ Trung Quốc, giống như Triệu Tâm Đồng (Zhao Xintong), người đã trở thành nhà vô địch thế giới đầu tiên của Trung Quốc vào năm ngoái. Ngô bắt đầu chơi snooker từ khi còn rất nhỏ; mẹ anh điều hành công việc kinh doanh đồ cổ của gia đình, còn cha thì đưa anh đi thi đấu để nuôi dưỡng tài năng. Năm 11 tuổi, cha của Ngô đưa anh tới Học viện Billiards quốc tế Ngọc Sơn để được huấn luyện viên người Australia Roger Leighton đánh giá.
"Khi đến với tôi, break cao nhất của cậu ấy chỉ là 49", Leighton kể. "Sau vài tuần, cậu ấy đánh được 86. Tôi nói 'tuyệt vời', nhưng cậu ấy lại bảo 'chưa tốt, vì Ronnie O'Sullivan sẽ dọn bàn hết rồi'. Đó là tâm lý của cậu ấy. Nhưng cậu ấy cũng rất vui tính. Nếu đánh trượt, cậu ấy ghét điều đó, nhưng lại cười rất nhiều. Đó là cách giải tỏa áp lực".
Dù vậy, Ngô từng có nhiều vấn đề về kỹ thuật: Tay bị lệch khi ra cơ và cổ tay không ổn định khi đánh. "Cậu ấy gặp vấn đề lớn về độ ổn định, bỏ lỡ quá nhiều bi dễ", Leighton nói.

Ngô Dịch Trạch đang hướng tới chức vô địch thế giới đầu tiên trong sự nghiệp
Tuy nhiên, Ngô tiến bộ rất nhanh. Anh vô địch thế giới U21 khi mới… 14 tuổi. Năm 15 tuổi, anh từng kéo John Higgins vào ván quyết định tại International Championship 2019 trước khi thua sát nút 5-6. Anh trở thành tay cơ chuyên nghiệp năm 17 tuổi và lần đầu tới Crucible ở tuổi 19. Danh hiệu xếp hạng đầu tiên đến vào năm ngoái, khi anh đánh bại chính Higgins trong trận chung kết.
Bứt phá thành ngôi sao và giấc mơ vô địch thế giới
Tại giải International Championship ở Nam Kinh, Ngô thể hiện phong độ bùng nổ với 14 break trên 100 điểm trong 63 ván đấu. Ở vòng 1/8, anh bị dẫn 0-4 trước số 1 thế giới Judd Trump trong trận đấu tới 6 ván thắng, nhưng sau đó thắng liền 6 ván. Anh tiếp tục đà thăng hoa khi hạ Barry Hawkins 6-0, rồi đánh bại đương kim vô địch Triệu Tâm Đồng ở bán kết.
Sau trận chung kết, John Higgins dành lời khen lớn: "Cậu ấy khiến tôi nhớ đến cố huyền thoại Paul Hunter về cách chơi. Một siêu sao mới. Tôi mừng vì có lẽ mình sẽ giải nghệ trong vài năm nữa khi những tay cơ như vậy đang đánh quá xuất sắc".
Không chỉ Higgins, nhiều tên tuổi lớn khác cũng ấn tượng với tài năng của Ngô. Shaun Murphy dự đoán anh sẽ trở thành nhà vô địch thế giới trong tương lai, còn Ronnie O'Sullivan ví anh như phiên bản "năng động hơn" của Steve Davis. "Tôi tập cùng cậu ấy vài ngày ở Hong Kong. Chỉ khi tập chung mới thấy rõ đẳng cấp. Sau ngày thứ 2, tôi nghĩ: "Cậu nhóc này thực sự đặc biệt", O'Sullivan nói.
Leighton cũng đồng tình: "Tôi nghĩ cậu ấy có thể vô địch thế giới trong 3-5 năm tới, thậm chí lên số 1 thế giới. Cậu ấy trừng phạt sai lầm rất tốt, ghi điểm ổn định. Giờ đã vô địch một giải, cậu ấy rất tự tin. Nếu có thêm vài danh hiệu nữa, cậu ấy sẽ là mối đe dọa lớn". Ông cũng nhấn mạnh một điểm mạnh khác: "Cậu ấy có tâm lý đặc biệt khi chịu áp lực".
Dù rèn luyện xa quê, gia đình vẫn luôn ở bên Ngô. Khi anh gặp trục trặc với đầu cơ tại Masters hồi tháng 1, cha anh đã bay từ Lan Châu tới Alexandra Palace để giúp sửa chữa. "Bố mẹ là tất cả với tôi", Ngô nói. "Bố luôn ở bên từ khi tôi còn nhỏ. Ông đã giúp tôi rất nhiều, đặc biệt trong những thời điểm khó khăn ở Anh". Ngô hiện là tay cơ trẻ nhất trong Top 16 thế giới. Hành trình vào chung kết Crucible năm nay của anh đã bao gồm những chiến thắng ấn tượng trước Mark Selby và Hossein Vafaei, trước khi vượt qua Mark Allen ở bán kết đầy kịch tính. Trận chung kết gặp nhà vô địch 2005 Shaun Murphy sẽ là thử thách lớn nhất, nhưng với danh sách dài những đối thủ tên tuổi từng bị anh đánh bại, Murphy chắc chắn không hề mong muốn chạm trán một tài năng đang lên của snooker ngay tại "quê hương thứ hai" của chính mình.
Ngô Dịch Trạch (Wu Yize)
Sinh ngày 14/10/2003
Thi đấu chuyên nghiệp từ 2021
Thứ hạng hiện tại: 10
Các trận chung kết lớn trong sự nghiệp:
English Open 2024: Thua Neil Robertson 7-9
Scottish Open 2024: Thua Lôi Bội Phàm (Lei Peifan) 5-9
International Championship 2025: thắng John Higgins 10-6 World Snooker Championship 2026: Gặp Shaun Murphy