(TT&VH) - Theo tạp chí Public Health, tại khu vực đói nghèo nhất của thế giới – Trung và Nam Phi – ngày càng có nhiều người mắc bệnh béo phì. Đến mức phải gọi là “đại dịch”. Thoạt tiên điều này có vẻ phi lý nhưng lại có thể giải thích được bằng các yếu tố khoa học.
Càng nghèo… càng béo
Các chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu dân số châu Phi của Kenya và Viện Vệ sinh và các bệnh nhiệt đới London đã phân tích tình trạng béo phì của người dân các nước Burkina Faso, Kenya, Ghana, Malawi, Niger, Senegal và Tanzania. Số người bị thừa cân tại các quốc gia kể trên ở vào khoảng 30 – 38% và đang tiếp tục tăng nhanh (từ năm 1992 đến năm 2005 tặng 35%). Tỷ lệ người phục phịch ở đây ngang bằng với các nước giàu. Điều đáng nói là chỉ mới đây thôi chuyện béo phì tại những nước châu Phi đói nghèo hoàn toàn chẳng được chú ý và trên thực tế cũng không phải là đề tài nóng.
Thoạt tiên, liệu ta có thể nghĩ rằng thừa cân lại thành vấn đề thời sự tại những nơi mà tuyệt đại đa số dân sống kham khổ và không có điều kiện ăn uống đầy đủ? Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng chính những người Phi càng nghèo lại càng hay mắc bệnh béo. Ngoài ra các nhà khoa học cũng tìm ra mối quan hệ giữa vòng eo với trình độ học vấn: người có bằng đại học ít “tròn xoe” hơn nhiều so với người ít học. Lại phát hiện thêm một quy luật nữa: những cân mỡ thừa thường tập trung ở cư dân thành thị không có thu nhập ổn định. Trong số người nghèo của các thành phố châu Phi mức độ béo phì tăng trên 50%, trong khi tỷ lệ này ở những người có thu nhập cao hơn chỉ là 7%. Theo các nhà khoa học, bệnh thừa cân ở châu Phi phổ biến đến mức trong thời gian sắp tới sẽ trở thành đại dịch.
Tìm ra các yếu tố song hành với bệnh “tích mỡ”, các nhà nghiên cứu đã dựng lên chân dung của những người Phi bình thường đã hoặc sắp “mất eo”. Trong số họ có những người sống bằng sự cứu trợ nhân đạo quốc tế và những người buộc phải thắt chặt hầu bao bằng cách mua đồ hộp và các loại thực phẩm rẻ tiền nhưng giàu mỡ và carbohydrat. Các tổ chức cứu trợ lương thực thường mang tới các nước nghèo nhất châu Phi những loại thức ăn giàu calo để dễ bảo quản nhưng cũng dễ làm cho người sử dụng béo phì.
Yếu tố đô thị hóa cũng có ý nghĩa đặc biệt. Thứ nhất, phần lớn lương thực cứu trợ đọng lại ở thành phố còn người vùng thôn quê xa xôi ít khi được hưởng. Thứ hai, nhiều người Phi đến thành phố chưa lâu và do lối sống thị thành ít cần đến cơ bắp nên lượng calo chưa tiêu hết bị chuyển hóa thành mô mỡ. Còn một yếu tố nữa song hành với bệnh béo phì là dịch vụ y tế của các nước châu Phi ở phía Nam sa mạc Sahara rất kém. Các bệnh viện tư có chất lượng thì chỉ số ít người giàu với tới được, còn trình độ của các bác sĩ ở những bệnh viện nhà nước lại chưa đáp ứng yêu cầu. Trong điều kiện này mà trông chờ vào các chính sách của nhà nước để phòng chống bệnh béo phì là không tưởng.
Thừa cân làm thiếu ngân khố
Các bác sĩ Czech đã gióng tiếng chuông báo động về đại dịch béo phì. Họ cho biết căn bệnh này đã làm hại sức khỏe của nhiều người và trong tương lai có thể làm cạn kiệt ngân khố quốc gia. Dân Czech đã béo lên rất nhiều. 1,5 triệu người, tức 23% số người trưởng thành, bị béo phì, 30% thừa cân. Việc chữa trị những người này càng ngày càng ngốn nhiều ngân sách y tế vốn không mấy dồi dào.
Trong 5 năm số người Czech thừa cân và béo phì tăng lên 450.000. Tuổi thọ của họ giảm 12 – 15 năm. Việc chữa trị mỗi bệnh nhân béo phì, tính đến các biến chứng kèm theo như rối loạn trao đổi chất, tim mạch, tiểu đường và khối u các loại, đắt hơn 3 – 4 lần so với người có trọng lượng bình thường.
Những người trẻ có cơ thể “quá tải” trẻ cũng làm tăng đáng kể đội quân thất nghiệp. Để ngăn chặn tình trạng này các bác sĩ ở Czech kêu gọi mọi người coi béo phì và thừa cân là bệnh lý.
Một vấn đề cần đặc biệt lưu ý là bệnh “tăng trọng quá nhanh” ở trẻ em. Phần lớn trẻ em, trẻ vị thành niên béo phì thì khi lớn lên vẫn béo phì. Đối với trẻ sơ sinh, bú sữa mẹ và cách thức tốt nhất để tránh béo. Đa số trẻ được “nuôi bộ” khi lớn lên mắc các vấn đề về trao đổi chất. Yếu tố đóng vai trò quan trọng là lối sống “tĩnh”. Thời gian ngồi trước máy tính, máy thu hình có mối quan hệ trực tiếp với tình trạng thừa cân của trẻ em. Lạm dụng đồ ăn nhanh cũng gây nên béo phì.
Bác sĩ Dana Miullerova cho biết: Nếu chúng ta thực sự muốn chống lại bệnh béo phì thì không chỉ cần điều trị y tế, điều này là hiển nhiên, mà cần cả sự giúp đỡ của các chính khách và nhà nước để tạo ra các điều kiện giúp mọi người có lối sống lành mạnh hơn. Chúng ta cần vận động nhiều hơn, tập thể thao nhiều hơn, chẳng hạn sử dụng xe đạp làm phương tiện đi lại. Cần để cho các loại thực phẩm lành mạnh dễ tiếp cận hơn, sử dụng ít mỡ và muối hơn. Nói tóm lại là cần sự giúp đỡ thực sự của nhà nước.
Ba vòng đấu đầu tiên của V-League 2025/26 khép lại với những kết quả không như ý cho hai đội bóng có 8 lần vô địch V-League là Hà Nội FC và HAGL. Cả hai đội cùng ngụp lặn ở nhóm cuối bảng với chỉ 1 điểm.
Giá vàng thế giới đã chạm mức cao nhất trong 5 tuần trong phiên 28/8, nhờ đồng USD suy yếu và dòng vốn trú ẩn an toàn trước những lo ngại kéo dài về tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
XSMB 29/8: Kết quả Xổ số miền Bắc hôm nay thứ Sáu ngày 29/8/2025 quay thưởng lúc 18h10 được trực tiếp cập nhật nhanh nhất, chính xác nhất trên Thethaovanhoa.vn.
XSTV 29/8: Xổ số Trà Vinh được phát hành bởi công ty xổ số kiến thiết Trà Vinh quay thưởng vào lúc 16h20 ngày thứ Sáu hàng tuần. Trực tiếp kết quả XSMN cập nhật nhanh nhất trên Thethaovanhoa.vn.
XSBD 29/8: Xổ số Bình Dương được phát hành bởi công ty xổ số kiến thiết Bình Dương quay thưởng vào lúc 16h10 ngày thứ Sáu hàng tuần. Trực tiếp kết quả XSMN được cập nhật nhanh nhất trên Thethaovanhoa.vn.
XSVL 29/8: Xổ số Vĩnh Long được phát hành bởi công ty xổ số kiến thiết Vĩnh Long quay thưởng vào lúc 16h10 ngày thứ Sáu hàng tuần. Trực tiếp kết quả XSMN được cập nhật nhanh nhất trên Thethaovanhoa.vn.
Trực tiếp bóng đá Việt Nam vs Indonesia (15h30, 29/8) – Thethaovanhoa.vn cập nhật diễn biến, kết quả trận đấu giữa Việt Nam và Indonesia thuộc tranh hạng ba giải vô địch U16 nữ Đông Nam Á 2025.
Truyền thông Trung Quốc dẫn thông báo của Đại học Bắc Kinh (PKU) cho biết các nhà khoa học nước này đã đạt được bước đột phá trong công nghệ tích hợp quang tử-điện tử băng thông siêu rộng cho truyền thông không dây 6G.
NTK Thanh Hương Bùi đã cùng đạo diễn Hoàng Nhật Nam, nhạc sĩ Dương Trường Giang và các NTK khác có buổi fitting trước đêm diễn Vietnam Beauty Fashion Fest, trong khuôn khổ của Miss Grand Vietnam 2025, sẽ diễn ra vào 30/8.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, đêm qua và sáng sớm nay (29/8), khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to.
Lịch thi đấu bóng đá hôm nay - Thethaovanhoa.vn cập nhật lịch thi đấu và lịch trực tiếp các trận đấu ngày 29/8, rạng sáng 30/8 trong khuôn khổ U16 nữ Đông Nam Á, La Liga, Serie A, Bundesliga, Ligue 1, Saudi Pro League, hạng nhất Anh.
Xem VTV5 VTV6 trực tiếp bóng đá hôm nay ngày 29/8/2025. Thethaovanhoa.vn cập nhật link trực tiếp bóng đá bóng đá Việt Nam, U16 Đông Nam Á, Ngoại hạng Anh, Ligue 1, La Liga
MU đã chấp thuận để Alejandro Garnacho gia nhập Chelsea trong thương vụ trị giá 40 triệu bảng. Cầu thủ chạy cánh người Argentina sẽ ký hợp đồng 7 năm với đội bóng thành London, khép lại quãng thời gian đầy biến động tại Old Trafford.
Đội bóng của HLV Makoto Teguramori đang trải qua khởi đầu mùa giải tồi tệ với 2 trận thua và 1 trận hoà. Trong đó, thất bại 2-4 tủi hổ trước CAHN cho thấy Hà Nội FC khó lòng mơ đến chức vô địch mùa này với màn trình diễn nghèo nàn so với đối thủ. Trong khi đó, HAGL vẫn không thể thoát nhóm cuối khi thua CATP.HCM ở sân Thống Nhất.
Một sự kiện trọng đại đang đến gần với chúng ta: Sáng 2/9 tới, tại Quảng trường Ba Đình, Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh sẽ chính thức bắt đầu.
Kobbie Mainoo được cho là đã bày tỏ mong muốn rời MU dưới dạng cho mượn trước khi kỳ chuyển nhượng mùa hè khép lại, nhằm tìm kiếm cơ hội ra sân nhiều hơn. Tuy nhiên, ban lãnh đạo đội chủ sân Old Trafford đã thẳng thừng từ chối đề nghị này.
Thượng tá, Đạo diễn - NSƯT Đặng Thái Huyền - đạo diễn "Mưa đỏ" - bộ phim xuất sắc của Điện ảnh QĐND chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 - đã trở thành tâm điểm của giới chuyên môn và công chúng trong những ngày này với biết bao ngưỡng mộ và kỳ vọng.
Đó là khẳng định của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Lễ khai mạc Triển lãm thành tựu đất nước chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh với chủ đề 80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc diễn ra tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội) ngày 28/8.