Nghệ sĩ nhìn về truyền thống, hướng tới sáng tạo trong Ngày Sân khấu Việt Nam 2026

Ngày 19/9, tại Hà Nội, Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam tổ chức Ngày Sân khấu Việt Nam lần thứ XVII năm 2026 và Giỗ tổ ngành Sân khấu dân tộc (ngày 12 tháng Tám âm lịch).

Phát biểu tại Lễ Giỗ Tổ nghề sân khấu, Chủ tịch Hội Nghệ sỹ sân khấu Việt Nam Trịnh Thúy Mùi cho biết, ngày 12 tháng Tám âm lịch hằng năm là ngày truyền thống để những người làm sân khấu bày tỏ lòng biết ơn công đức của các bậc tiền nhân, Tổ nghề nghệ thuật sân khấu đã vượt qua mọi định kiến của xã hội để sáng tạo các loại hình nghệ thuật sân khấu độc đáo, có giá trị, làm giàu cho bản sắc văn hóa dân tộc. 

Đây cũng là dịp để các nghệ sĩ sân khấu bày tỏ sự trân trọng đối với sân khấu và ý thức về trách nhiệm của người nghệ sĩ với công chúng, với văn hóa dân tộc. Đồng thời là dịp để các nghệ sĩ sân khấu tri ân công chúng, khán giả đã đồng hành cùng nghệ thuật sân khấu, góp phần gìn giữ, bảo tồn giá trị tinh hoa của nghệ thuật sân khấu dân tộc, đóng góp vào sự phát triển nền nghệ thuật sân khấu cách mạng Việt Nam.

Từ ý nghĩa đó, hoạt động của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trong năm 2026 tiếp tục hướng tới việc tạo môi trường để nghệ sĩ sáng tạo, phát hiện và bồi dưỡng tài năng, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các loại hình sân khấu truyền thống trong đời sống đương đại.

Theo Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi, trong 9 tháng đầu năm 2026, Hội đã triển khai nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy sáng tác, biểu diễn, nghiên cứu và chăm lo đời sống hội viên. Nổi bật là Trại sáng tác tại Cần Thơ dành cho 15 tác giả khu vực phía Nam; phối hợp với Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Cuộc thi Tài năng diễn viên Cải lương toàn quốc năm 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh; tổ chức các tọa đàm, hội thảo về trách nhiệm của người sáng tác, biểu diễn nghệ thuật trong kỷ nguyên số và bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc.

Đặc biệt, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ X được tổ chức thành công tại Nhà hát Hồ Gươm, với sự tham dự của gần 700 đại biểu. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành khóa mới gồm 20 Ủy viên; Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi tiếp tục được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Hội.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi khẳng định, những kết quả này tạo thêm động lực để Hội tiếp tục đổi mới hoạt động, tập hợp đội ngũ nghệ sĩ, khơi dậy sức sáng tạo và đóng góp vào sự phát triển của sân khấu Việt Nam trong đời sống đương đại.

Một dấu mốc đáng chú ý là thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ X, diễn ra ngày 3-4/8/2026, với sự tham dự của gần 700 đại biểu. Đại hội đã bầu Ban Chấp hành khóa mới, kiện toàn tổ chức Hội và tiếp tục tập hợp đội ngũ nghệ sĩ, thúc đẩy sáng tạo và đồng hành cùng sân khấu trong những yêu cầu mới của đời sống văn hóa.

Từ nay đến cuối năm, Hội tiếp tục triển khai Trại sáng tác tại Tam Đảo, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng, các cuộc thi Tài năng diễn viên Chèo, Kịch nói toàn quốc và xét, trao Giải thưởng nghệ thuật năm 2026. Những hoạt động này, cùng với việc chăm lo đời sống hội viên và tôn vinh các nghệ sĩ qua nhiều thế hệ, góp phần để Ngày Sân khấu Việt Nam không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân mà còn trở thành điểm hẹn để giới nghệ sĩ nhìn về truyền thống, hướng tới sáng tạo và tiếp tục đưa sân khấu đến gần hơn với công chúng.

Văn học nghệ thuật nói chung, nghệ thuật sân khấu nói riêng là tấm gương phản chiếu của hiện thực đời sống, đồng thời là tiếng chuông cảnh tỉnh cho con người. Các tác phẩm sân khấu có vị trí quan trọng trong việc chuyển tải các lý tưởng, nguyên tắc đạo đức tới mọi đối tượng một cách nhẹ nhàng, nhưng lại hết sức sâu sắc, góp phần xây dựng và phát triển nhân cách con người.

Đặc biệt, trong xu thế hội nhập và phát triển, để đáp ứng nhu cầu của thời đại trong việc xây dựng con người mới hôm nay, nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu đã tập trung miêu tả con người đương thời, phản ánh chân thực cuộc sống, làm phong phú và sâu sắc thêm chủ nghĩa nhân văn của văn học, nghệ thuật nước nhà; mạnh dạn phê phán cái xấu, cái biểu hiện biến chất, thoái hóa về nhân cách, đạo đức, lối sống góp phần ngăn chặn xu hướng tiêu cực trong đời sống xã hội, góp phần vào sự nghiệp - xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự nghiệp hiện đại hóa - đưa đất nước hòa nhập vào thế giới hiện đại.

Nhận thức được tầm quan trọng của nghệ thuật sân khấu, năm 2011, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 13/QĐ-TTg, lấy ngày 12/8 âm lịch làm Ngày Sân khấu Việt Nam, từ đó đến nay, ngày giỗ Tổ nghề sân khấu cũng trở thành ngày hội tôn vinh nền sân khấu nước nhà. Hàng năm, đến ngày này, các nghệ sỹ trên khắp mọi miền đất nước lại dâng hương lên Tổ nghề, tưởng nhớ, bày tỏ lòng biết ơn đến tiên tổ, các bậc tiền nhân đã sáng tạo nên một loại hình nghệ thuật sân khấu độc đáo có giá trị, làm giàu cho bản sắc văn hóa, đồng thời để tri ân khán giả đã đồng hành cùng với các văn nghệ sỹ, bảo tồn, phát triển nghệ thuật sân khấu…

Nhân dịp này, Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam đã trao Bằng khen, Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp phát triển sân khấu Việt Nam cho các nghệ sĩ đã có những đóng góp quan trọng cho sân khấu Việt Nam.