Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10/2026) với chủ đề “Kỷ nguyên trường thọ: Tư duy lại hệ thống y tế hướng tới cuộc sống lâu dài hơn”, ngành y tế Việt Nam đang tăng cường các giải pháp chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, tập trung vào phát hiện sớm bệnh, quản lý bệnh mạn tính và duy trì khả năng vận động, tự chăm sóc.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Cùng với tuổi thọ tăng, số người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính cũng gia tăng, tạo áp lực lớn đối với công tác khám, điều trị và chăm sóc lâu dài.
Trạm Y tế phường Việt Hưng (Hà Nội) khám sức khoẻ định kỳ cho người cao tuổi. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN
Theo Bộ Y tế, trung bình mỗi người cao tuổi mắc khoảng 3 bệnh mạn tính. Các bệnh thường gặp gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý cơ xương khớp, tim mạch và các rối loạn liên quan đến sức khỏe tâm thần. Việc mắc đồng thời nhiều bệnh khiến quá trình điều trị phức tạp hơn, người bệnh phải sử dụng nhiều loại thuốc và cần được theo dõi thường xuyên để hạn chế biến chứng.
Ở nhóm tuổi này, kiểm soát bệnh mạn tính cần đi cùng đánh giá khả năng vận động, dinh dưỡng, nhận thức và sức khỏe tinh thần. Suy giảm chức năng vận động hoặc mất khả năng tự chăm sóc có thể khiến người cao tuổi phụ thuộc nhiều hơn vào gia đình, đồng thời làm tăng nhu cầu điều trị và phục hồi chức năng.
Trước thực tế này, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đang được chuyển dần từ mô hình chủ yếu điều trị bệnh sang quản lý sức khỏe liên tục. Y tế cơ sở được xác định giữ vai trò quan trọng trong khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh, lập hồ sơ quản lý và theo dõi các bệnh mạn tính tại cộng đồng.
Theo định hướng của Bộ Y tế, từ năm 2026, người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm và được lập hồ sơ theo dõi, quản lý sức khỏe. Đây là cơ sở để phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm, đánh giá nguy cơ và can thiệp trước khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện biến chứng.
Trạm Y tế phường Việt Hưng (Hà Nội) khám sức khoẻ định kỳ cho người cao tuổi. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN
Cùng với quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng cần được chú trọng. Đối với người cao tuổi sau điều trị bệnh cấp tính, việc phục hồi khả năng vận động, dinh dưỡng và sinh hoạt có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế tình trạng phụ thuộc.
Một số mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, trong đó có chăm sóc ban ngày, đang được nghiên cứu và triển khai nhằm hỗ trợ những trường hợp cần theo dõi sức khỏe nhưng chưa nhất thiết phải điều trị nội trú. Các mô hình này cũng tạo thêm lựa chọn chăm sóc cho gia đình, nhất là với người cao tuổi sống một mình hoặc giảm khả năng tự phục vụ.
Trong bối cảnh dân số già hóa, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần được thực hiện liên tục từ gia đình, cộng đồng, y tế cơ sở đến các chuyên khoa lão khoa. Phát hiện sớm bệnh, kiểm soát tốt bệnh mạn tính, sử dụng thuốc hợp lý và duy trì khả năng vận động, tự chăm sóc là những yếu tố quan trọng giúp giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống ở nhóm dân số này.
