Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026

Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp do Báo Tuổi Trẻ và Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chủ trì tổ chức đã diễn ra ngày 8/3 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, thu hút đông đảo học sinh Trung học Phổ thông, phụ huynh đến tham dự, tìm hiểu thông tin tuyển sinh của các cơ sở đào tạo trên cả nước.

Không chọn nghề theo số đông

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2026 là năm thứ hai học sinh thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Kỳ tuyển sinh năm nay dự kiến có nhiều thay đổi trong phương án xét tuyển của các trường, cũng như yêu cầu về kỹ năng của từng ngành nghề.

Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết: Vấn đề tuyển sinh đại học, cao đẳng hàng năm tác động rất lớn đến học sinh, phụ huynh và người dân. Vì thế, công tác tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp cho học sinh luôn cần thiết. Đó cũng là một trong những lý do Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhiều năm nay phối hợp chặt chẽ cùng Báo Tuổi Trẻ tổ chức các chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp ở nhiều địa phương trên cả nước.

Tại Ngày hội, ngoài việc trực tiếp đặt câu hỏi cho ban tư vấn và nghe giải đáp, các phụ huynh, học sinh còn có cơ hội tìm hiểu thông tin, tiếp nhận tài liệu từ các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước ở gần 320 gian tư vấn. Các chuyên gia sẽ cung cấp những thông tin chuẩn xác, chính thống và cập nhật nhất về kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông cũng như các quy định mới trong xét tuyển đại học và cao đẳng năm 2026.

Chia sẻ với các thí sinh, Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cho biết: Chỉ còn ít tháng nữa, các em sẽ bước qua một cánh cửa quan trọng của cuộc đời - cánh cửa đại học. Đó không chỉ là bước chuyển từ phổ thông lên bậc học cao hơn mà là bước chuyển từ sự chuẩn bị sang hành trình tự kiến tạo tương lai.

Theo Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, công nghệ số, hội nhập toàn cầu đang tái định hình mọi lĩnh vực. Những ngành nghề của hôm qua có thể không còn là trung tâm của ngày mai. Những nghề của ngày mai có thể chưa kịp xuất hiện trong sách giáo khoa hôm nay. Những kỹ năng của hôm nay có thể chưa đủ cho thập kỷ tới. Vì thế, ngày hôm qua bạn đọc được gì, ngày hôm nay bạn đến gian hàng nào, trên tay bạn đang cầm tờ rơi gì, bạn đã ấp ủ ngành nghề từ ba năm trước đây hay đến giờ vẫn còn đang mông lung... thì hãy nhớ rằng, các bạn không chỉ chọn một ngành học mà đang chọn một hành trình phát triển bản thân; các bạn không chỉ chọn một tấm bằng mà đang chọn một con đường để đi, một việc để làm, để yêu, để cống hiến, để phụng sự quốc gia.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học khuyên thí sinh không phải lo sợ khi không chọn theo ngành hot, cũng đừng nghĩ nghề mình yêu không phải là nghề của số đông. Một quốc gia mạnh không phải chỉ vì có nhiều kỹ sư hay nhiều bác sĩ. Một quốc gia mạnh, tự cường khi mỗi công dân phát huy hết tiềm năng của mình, làm chủ tri thức, làm chủ công nghệ, làm chủ tương lai. Cánh cửa đại học không phải là điểm đến cuối cùng mà là bệ phóng. Ở giảng đường đại học, sinh viên được học cách tư duy phản biện, học cách hợp tác, học cách sáng tạo, học cách thất bại và đứng dậy mạnh mẽ hơn.

Trả lời băn khoăn của phụ huynh, học sinh về việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển, Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo hướng dẫn học sinh cần tra cứu danh mục các loại chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép sử dụng để miễn thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông. Tuy nhiên, việc miễn thi chỉ áp dụng để thí sinh được xét tốt nghiệp Trung học Phổ thông, còn việc có được sử dụng chứng chỉ để thay thế môn thi ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hay không còn tùy vào quy định của từng cơ sở giáo dục đại học.

Cùng giải đáp vấn đề này, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương khuyên học sinh có thể đăng ký sử dụng chứng chỉ để miễn thi ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp, nhưng vẫn đồng thời dự thi để sử dụng điểm thi xét tuyển đại học.

Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Thị Hiền cho biết: Hiện có trường chấp nhận sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế thay thế một môn trong tổ hợp xét tuyển, nhưng cũng có trường không chấp nhận. Để tăng cơ hội, các em nên "vừa xin miễn, vừa thi", để tùy yêu cầu của từng trường mà sử dụng trong xét tuyển. Trường Đại học Ngoại thương và một số cơ sở đại học khác có thể kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với các chứng chỉ đánh giá năng lực quốc tế hoặc các chứng chỉ đánh giá năng lực, tư duy của một số cơ sở đại học ở Việt Nam.

Lựa chọn ngành nghề đúng sở thích, sở trường

Trả lời câu hỏi của học sinh về việc theo học ngành trí tuệ nhân tạo, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Duy Hải, Trưởng Ban Tuyển sinh - hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ: Hiện nay, nhiều trường đại học đang mở các ngành mới liên quan đến khoa học máy tính và trí tuệ nhân tạo (AI) để đáp ứng nhu cầu nhân lực. AI có thể không phải là lĩnh vực luôn cần số lượng nhân lực lớn như một số ngành nền tảng khác, nhưng trong khoảng 5 năm tới, nhu cầu việc làm trong lĩnh vực này vẫn rất cao. Nguồn nhân lực AI không chỉ phục vụ các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trong nước mà còn có thể làm việc cho thị trường quốc tế như Nhật Bản, Hàn Quốc... Vì vậy, thí sinh có thể cân nhắc tìm hiểu và theo học các ngành liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Duy Hải lưu ý, những ngành có hàm lượng khoa học - công nghệ cao thường đòi hỏi khả năng tư duy, sáng tạo lớn nên yêu cầu về năng lực học tập cũng tương xứng. Trong các mùa tuyển sinh gần đây, những ngành liên quan đến AI đều có điểm chuẩn rất cao. Riêng ngành trí tuệ nhân tạo của Đại học Bách khoa Hà Nội, thí sinh phải đạt khoảng 28/30 điểm mới có cơ hội trúng tuyển.

Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư - Tiến sĩ Vũ Duy Hải, học sinh có học lực trung bình vẫn có thể theo đuổi lĩnh vực trí tuệ nhân tạo nếu đăng ký vào các trường có mức điểm chuẩn phù hợp hơn. Sau khi trúng tuyển, sự nỗ lực của các em trong môi trường đại học mới là yếu tố quan trọng. Điểm đầu vào chỉ là bước khởi đầu, phản ánh năng lực học tập ban đầu của thí sinh.

Trước băn khoăn của một số phụ huynh về việc con muốn học cao đẳng nhưng lo xã hội chỉ coi trọng bằng đại học, Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, cho biết: Thực tế, có những người làm nghề như thợ làm tóc nhưng tay nghề giỏi, thu nhập tốt và sống hạnh phúc. Ngược lại, cũng có người tốt nghiệp đại học nhưng khó tìm việc, thậm chí phải làm công việc không đúng chuyên ngành được đào tạo. Từ đó có thể thấy, bậc học không quyết định thành công. Điều quan trọng là lựa chọn đúng với sở thích và sở trường của mình.

Theo Tiến sĩ Đồng Văn Ngọc, các trường cao đẳng thường đào tạo theo hướng 70% thực hành, 30% lý thuyết, gắn với nhu cầu việc làm cụ thể của doanh nghiệp. Vì vậy, cơ hội việc làm của người học khá tốt. Do chương trình đào tạo gắn với doanh nghiệp, nhiều sinh viên có việc làm và được trả lương ngay khi còn đang học. Tại Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, có học viên được trả lương từ 10 triệu đến 30 triệu đồng mỗi tháng khi tham gia làm việc tại doanh nghiệp. Do đó, thay vì băn khoăn quá nhiều giữa việc học cao đẳng hay đại học, học sinh nên tìm hiểu nghề nghiệp phù hợp với sở thích, năng lực và năng khiếu của mình. Không phải cứ có tấm bằng đại học là dễ xin việc. Điều quan trọng là các bạn trẻ có năng lực, kỹ năng như thế nào để sẵn sàng bước vào nghề mình lựa chọn.