Chuyển đổi số đang tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng Chính phủ số, phát triển kinh tế số và hình thành xã hội số, đưa công nghệ và dữ liệu ngày càng đi sâu vào quản lý, sản xuất và đời sống.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Việt Nam tập trung hoàn thiện hạ tầng, kiến trúc, dữ liệu và nền tảng số, tạo ra những kết quả thực chất, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia.
Những kết quả nổi bật trong chuyển đổi số quốc gia
Ngày 3/6/2020, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt "Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" với 3 trụ cột chính: Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Từ chương trình này, chuyển đổi số được triển khai ngày càng sâu rộng trong hoạt động của cơ quan nhà nước, sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội, từng bước hình thành các nền tảng, hạ tầng và phương thức hoạt động mới trên môi trường số.
Sau 5 năm triển khai Chương trình, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư, phát triển. Theo Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, đến tháng 5/2026, mạng 3G, 4G phủ trên 99% dân số, 5G đạt 91,9% và dự kiến đạt 97% vào cuối năm 2026. Tốc độ Internet di động xếp thứ 10/104 và Internet cố định xếp thứ 12/154 quốc gia.
Một phòng đào tạo công nhân bậc cao của Nhà máy điện thoại Samsung Thái Nguyên. Ảnh: Tuấn Anh – TTXVN
Trong xây dựng Chính phủ số, dữ liệu ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quản trị và cung cấp dịch vụ công. Cổng Dịch vụ công quốc gia đã tích hợp 3.745 thủ tục hành chính trực tuyến, ước tính năm 2025 đã tiết kiệm khoảng 840 tỷ đồng ở Trung ương và 4.800 tỷ đồng tại địa phương. Đề án 06 tiếp tục tạo chuyển biến rõ nét trong kết nối, khai thác dữ liệu dân cư và phát triển các tiện ích số phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đến giữa năm 2026, đã có hơn 27,7 triệu thẻ căn cước theo mẫu mới được cấp, hơn 70,2 triệu tài khoản định danh điện tử được kích hoạt; nền tảng VNeID đã cung cấp 50 tiện ích; đã tích hợp 20,2 triệu giấy phép lái xe, 7,4 triệu đăng ký xe, 26,4 triệu thẻ bảo hiểm y tế; xác thực hơn 156 triệu hồ sơ khách hàng ngân hàng.
Những kết quả này góp phần nâng vị thế của Việt Nam trên các bảng xếp hạng quốc tế. Theo khảo sát Chính phủ điện tử của Liên hợp quốc (được thực hiện hai năm một lần), năm 2024 Việt Nam đứng thứ 71/193 quốc gia, tăng 15 bậc so với năm 2022 và lần đầu được xếp vào nhóm có chỉ số phát triển Chính phủ điện tử ở mức "Rất cao".
Cùng với Chính phủ số, kinh tế số ngày càng trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng. Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước đạt 14,02% GDP, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, có hơn 15 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, tăng 34,3% về số lượng. Trong 8 tháng năm 2026, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 101 tỷ USD, tăng 51,1%, là nhóm hàng đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD. Bên cạnh đó, có hơn 505.000 cơ sở kinh doanh đã áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; thu thuế thương mại điện tử đạt gần 114,2 nghìn tỷ đồng.
Xã hội số được thúc đẩy thông qua việc mở rộng các tiện ích số và phổ cập kỹ năng số cho người dân. VNeID trở thành nền tảng số quốc gia, trung tâm của hệ sinh thái số, phục vụ thủ tục hành chính, giao dịch điện tử và khai thác các tiện ích số. Đến cuối năm 2025, 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã sử dụng căn cước công dân gắn chip; khoảng 3 triệu người thuộc diện bảo trợ xã hội và người có công được chi trả trợ cấp qua tài khoản ngân hàng.
Chuyển mạnh từ chủ trương sang kết quả cụ thể
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển đất nước. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp tối thiểu 30% GDP; Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á và nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Sau 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu chuyển mạnh từ xây dựng kế hoạch sang tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể. Thông báo số 24-TB/CQTTBCĐ ngày 7/7/2026 nêu rõ yêu cầu gắn các nhiệm vụ chuyển đổi số với tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị.
Trọng tâm là tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống chính trị, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp và toàn xã hội. Các cơ quan, đơn vị bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, dùng chung", gắn việc xây dựng và khai thác dữ liệu với tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ. Việc phát triển các nền tảng số phải hướng tới nâng cao chất lượng quản trị, đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Du khách sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR Code tìm kiếm thông tin về các điểm du lịch, điểm tham quan, ẩm thực… Ảnh: Minh Quyết - TTXVN
Cùng với dữ liệu, hạ tầng số và các nền tảng dùng chung tiếp tục là cơ sở để mở rộng các dịch vụ số. Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các cấp ủy, bộ, ngành, địa phương rà soát những nhiệm vụ thuộc phạm vi phụ trách, xác định rõ vướng mắc, nguyên nhân, trách nhiệm, sản phẩm và thời hạn hoàn thành. Các nhiệm vụ lớn phải được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động với mốc thời gian và trách nhiệm rõ ràng.
Chuyển đổi số cũng được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với phát triển kinh tế số và nâng cao năng suất. Nghị quyết 57 xác định phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số và công nghiệp văn hóa số ở mức cao của thế giới; đồng thời yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh không gian mạng, an ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu. Đây là cơ sở để các chương trình chuyển đổi số gắn với yêu cầu tạo giá trị kinh tế, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.
Người đứng đầu các cấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện Nghị quyết 57 trong phạm vi phụ trách. Kết quả thực hiện Nghị quyết được xác định là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ, tập thể và người đứng đầu. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm của chuyển đổi số vào sản phẩm, tiến độ và hiệu quả thực tế, thay vì dừng ở việc ban hành kế hoạch hoặc xây dựng bộ máy.
Lan tỏa tinh thần chuyển đổi số
Ngày Chuyển đổi số quốc gia được tổ chức vào ngày 10/10 hằng năm theo Quyết định số 505/QĐ-TTg ngày 22/4/2022. Chủ đề Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 là: "Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia". Năm nay, các hoạt động hưởng ứng được triển khai với yêu cầu đổi mới, thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả, tạo sức lan tỏa trong toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Theo kế hoạch của Bộ Khoa học và Công nghệ, chiến dịch truyền thông được triển khai từ ngày 1 đến 10/10 trên các phương tiện thông tin đại chúng và nền tảng mạng xã hội. Đây là dịp giới thiệu những kết quả, mô hình, cách làm hiệu quả; đồng thời nâng cao nhận thức về vai trò của chuyển đổi số đối với quản trị quốc gia và phát triển kinh tế-xã hội.
Một trong những hoạt động trọng tâm là Diễn đàn Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, dự kiến diễn ra tại Hà Nội, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, địa phương, viện, trường, doanh nghiệp công nghệ số và các chuyên gia trong nước, quốc tế. Cùng với đó là Chương trình Chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, chia sẻ các kinh nghiệm, bài học, cách làm hay và điển hình về chuyển đổi số; đồng thời trình chiếu video về những thành tựu chuyển đổi số quốc gia.
Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ triển khai "Ngày hội toàn dân học tập số", kết hợp trực tuyến và trực tiếp tại địa phương, trọng tâm là các lớp bồi dưỡng kỹ năng số cho người dân. Hoạt động tình nguyện của sinh viên tham gia phổ cập kỹ năng số, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ số cũng được triển khai trong tháng 10.
Tại các địa phương, nhiều hoạt động cụ thể cũng được triển khai. Tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ người dân tiếp cận nền tảng và dịch vụ số. Một số địa phương tổ chức ngày hội để người dân trực tiếp trải nghiệm VNeID, định danh điện tử, chữ ký số và các dịch vụ số thiết yếu; đồng thời tổ chức tập huấn, phổ cập kỹ năng số cho cộng đồng.
Đối với các hội, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ số, Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị chủ động tổ chức hoạt động hưởng ứng, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã và người dân tiếp cận nền tảng, dịch vụ số; đồng thời có các chương trình ưu đãi, tư vấn, đào tạo và thử nghiệm giải pháp chuyển đổi số trong tháng 10/2026.
