(TT&VH) - Trong cơn sốt “tố khổ” về nạn xâm hại di tích, thông tin về việc chùa Phổ Giác (Hà Nội) được “phá đi xây lại” mau chóng trở thành tâm điểm chú ý của dư luận.
Thông tin từ Công ty Cổ phần Xây dựng và phục chế công trình văn hóa (đơn vị thiết kế và thi công dự án này), nhiều thay đổi về bố cục mặt bằng, công năng sử dụng, kết cấu kiến trúc... sẽ xuất hiện tại chùa Phổ Giác sau khi trùng tu (dự kiến hoàn thành vào giữa năm 2011).
Sẽ có một “Phổ Giác mới”
Theo đó, một lượng lớn gỗ lim, gạch Bát Tràng giả cổ, ngói mũi hài, đá xanh Thanh Hóa... được sử dụng trong ngôi chùa mới. Ngoài hệ thống điện nước, cây xanh, đèn chiếu... được bố trí lại, các hạng mục trong chùa cũng sẽ có sự thay đổi, chẳng hạn, nhà Tổ được thiết kế 5 gian, nhà Mẫu được tách riêng không gian với các khu phụ, một số chạm bít đốc, đầu đao, chấn song, hổ phù... trong tòa Tam bảo được chỉnh sửa theo hoa văn mới.
Chùa Phổ Giác trước khi trùng tu
Theo các tài liệu, chùa Phổ Giác trước đây nằm ở phía Đông Hồ Gươm, được khởi công xây dựng vào những năm 1770. Năm 1876, để lấy đất xây dựng Ngân hàng Đông Dương, người Pháp cho tháo dỡ ngôi chùa và dựng lại ở vị trí hiện nay thuộc phố Ngô Sĩ Liên (Hà Nội). Nhận danh hiệu di tích lịch sử - văn hóa quốc gia năm 1991, các di vật quan trọng nhất tại chùa là hệ thống gần 20 tượng Phật cổ chạm khắc độc đáo, bia cổ Dương Võ khắc năm 1770 và cổng tam quan bằng đá cổ.
Được biết, dự án trùng tu di tích này có vốn đầu tư 16 tỷ đồng từ phường Văn Miếu, UBND quận Đống Đa và nhà chùa. Triển khai từ giữa tháng 11/2010, tới nay tòa Tam bảo và nhà Mẫu tại chùa đã được phá bỏ hoàn toàn. Ngoại trừ cổng tam quan, 2 kiến trúc còn lại là nhà khách và nhà Tổ cũng đang chuẩn bị được dỡ, khoảng diện tích 2.000m2 của chùa được tạm dùng làm nơi tập kết vật liệu và bảo quản tượng Phật.
Câu hỏi đặt ra: tại sao một di tích lịch sử - văn hóa quốc gia như chùa Phổ Giác lại được phá dỡ và xây mới, chứ không phải được trùng tu theo kiến trúc hiện tồn?
“Tam sao” thành “thất bản”
Theo lý giải từ phía thiết kế, sau lần “chuyển địa điểm”, chùa Phổ Giác lại tiếp tục được chỉnh sửa khá nhiều lần bởi nhà chùa và địa phương, trong đó gần nhất là năm 1951. Qua quãng thời gian gần 150 năm ấy, các hạng mục của chùa gần như không còn chút gì nguyên gốc và được “vá” bởi rất nhiều vật liệu xây dựng hiện đại. Khảo sát năm 2008 cho biết: toàn bộ các tòa Tam bảo, nhà Mẫu và nhà Tổ đều lợp bằng ngói Tây và lát... gạch men, hầu hết các cột, kèo trong chùa đều bố trí sai nguyên tắc của kiến trúc đình chùa truyền thống và trong tình trạng mục ruỗng nghiêm trọng. Ngoài việc chịu cảnh ngập lụt trong mùa mưa vì nền Tam bảo thấp hơn mặt đường, nhà Mẫu do xuống cấp cũng sập vào tháng 4/2009...
Mặt bằng chùa Phổ Giác hiện đã được dỡ gần hết
“Chỉ riêng các vì kèo của chùa cũng có cả đống xi măng và sắt thép. Tôi và GS Phan Huy Lê đều nhận định: kiến trúc hiện tại của chùa là kiến trúc rất muộn và có nhiều điểm bất hợp lý trong quy hoạch. Bởi thế, Cục Di sản đồng tình với đề xuất của UBND TP Hà Nội về việc trùng tu chùa Phổ Giác”- ông Nguyễn Thế Hùng, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa cho biết.
Khi được hỏi về lý do công nhận chùa Phổ Giác là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia năm 1991, ông Hùng giải thích: Những năm trước đây, để phục vụ nhu cầu bảo tồn và tránh xâm hại,việc xét tặng di tích khá “mở”. Chẳng hạn, ở nhiều địa phương, nếu di tích từ thời Lê, Nguyễn đã xuống cấp nặng nhưng vẫn giữ được một số di vật cổ rất giá trị như tượng Phật, chuông, bia... thì cũng có thể được công nhận là di tích lịch sử văn hóa. Bởi, chúng ta cần kể tới cả yếu tố lịch sử nữa...
Bề nổi của một câu hỏi rất khó trả lời
Phải chăng, trường hợp chùa Phổ Giác chỉ là bề nổi của một câu hỏi rất khó trả lời: nên bảo tồn và phục dựng theo cách nào cho hợp lý đối với những di tích lịch sử - văn hóa đã mất đi nhiều giá trị theo dòng thời gian? Thực tế, giống như trường hợp của nhiều kiến trúc chùa cổ, chùa Phổ Giác không có bản thiết kế, bản vẽ kỹ thuật và tư liệu đủ để xác định kiến trúc “chuẩn” ban đầu. Hồ sơ của đơn vị thiết kế cũng chỉ ghi chung chung rằng công trình sau khi hoàn thành sẽ có kiến trúc theo “phong cách kiến trúc truyền thống” của các ngôi chùa Việt Nam, cụ thể nếu xét theo niên đại được dựng của chùa Phổ Giác thì sẽ là mẫu kiến trúc cuối Lê đầu Nguyễn...
Tại triển lãm tương tác "80 năm rạng rỡ non sông – Con đường Độc lập", công chúng có cơ hội tiếp cận gần hơn với chặng đường 80 năm xây dựng, bảo vệ và phát triển của đất nước thông qua những trải nghiệm đa giác quan.
Chiều tối 29/8, trước kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, tình hình giao thông tại các "cửa ngõ" Thủ đô có gia tăng so với ngày thường, nhưng vẫn đảm bảo cho người dân và phương tiện di chuyển rời khỏi thành phố.
Trong khuôn khổ chương trình giao lưu hữu nghị "Sắc màu ASEAN 2025", áo dài khẳng định vị thế không chỉ là trang phục truyền thống mà còn trở thành một "sứ giả" văn hóa, "nhịp cầu" vững chắc kết nối tình hữu nghị giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực.
Chiều 29/8, tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Quyết định đặc xá năm 2025 (đợt 2/9/2025) của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiều 29/8 tại Hà Nội, nhạc sĩ Phạm Tuyên và gia đình đã trao tặng bản thảo, bản quyền ca khúc Như có Bác trong ngày đại thắng cho báo Nhân Dân. Đây là một dấu mốc mang ý nghĩa đặc biệt khi “bài hát của nhân dân” trở về với “tờ báo của nhân dân”.
Trong không khí cả nước chào đón lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, tập thơ "Bốn mùa cờ bay" của nhà thơ, nhà báo Huỳnh Mai Liên đã chính thức ra mắt, mang đến cho bạn đọc một hành trình bằng thơ đầy xúc cảm về Trường Sa.
Khi cuốn sách "Đặng Thùy Trâm và cuốn nhật ký thứ ba" (NXB Phụ nữ Việt Nam) ra mắt vào hồi tháng Bảy vừa qua, tác giả biên soạn Đặng Kim Trâm (em gái của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm) đã thổ lộ: "Chị Thùy Trâm mất đi không có nghĩa là chị không còn hiện diện nữa. Thực ra, sự hiện diện của chị sau khi mất thậm chí còn mạnh mẽ hơn cả khi chị còn sống".
Từ tác phẩm đầu tay của nữ diễn viên Đài Loan (Trung Quốc) Thư Kỳ đến bộ phim mới nhất của nhà làm phim Hàn Quốc Park Chan Wook, Liên hoan phim Venice (LHP Venice) năm nay trở thành sân khấu rực rỡ tôn vinh sự sáng tạo của điện ảnh châu Á.
XSMB 29/8: Kết quả Xổ số miền Bắc hôm nay thứ Sáu ngày 29/8/2025 quay thưởng lúc 18h10 được trực tiếp cập nhật nhanh nhất, chính xác nhất trên Thethaovanhoa.vn.
Thời gian gần đây, nó trào dâng thành một làn sóng mạnh mẽ, đặc biệt là vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc như kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ, kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước... và cao điểm chính là dịp Đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
Chúng ta đã khép lại hành trình ở giải vô địch bóng chuyền nữ thế giới 2025 với 3 trận toàn thua trước các đội Ba Lan, Đức và Kenya. Ngoài chuyện của Thanh Thúy và Như Quỳnh thì còn một vấn đề khác của tuyển Việt Nam tại giải này cũng rất đáng để suy ngẫm.
Jannik Sinner tiếp tục thể hiện phong độ hủy diệt tại các giải Grand Slam sân cứng khi vượt qua Alexei Popyrin với tỷ số 6-3, 6-2, 6-2 ở vòng hai US Open 2025, qua đó ghi tên mình vào vòng ba, đồng thời lập kỳ tích đáng nhớ mới nhất trong sự nghiệp.
Trong khuôn khổ Triển lãm thành tựu đất nước với chủ đề "80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc", hình ảnh 12 ngành công nghiệp văn hóa với những dấu ấn đột phá, được khắc họa rõ nét tại không gian trưng bày "Sáng tạo để kiến thiết".
Ngày 29/8/2025 - ngày thứ hai của Triển lãm "80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" tại Trung tâm Triển lãm quốc gia (Đông Anh, Hà Nội) tiếp tục thu hút đông đảo người dân, học sinh, sinh viên và du khách đến tham quan.
Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Chính phủ đã quyết định trao tặng mỗi công dân Việt Nam 100.000 đồng thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID.
Ngày 29/8, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã phát đi cảnh báo về tình trạng nhiều đối tượng lợi dụng chính sách tặng quà 100.000 đồng cho người dân nhân dịp Lễ Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh 2/9 để thực hiện hành vi lừa đảo.