Mở lối hành trình gọi tên "các vì sao đất nước"

Từ các phường trung tâm đến những xã vùng cao xa xôi, các trạm thu nhận mẫu ADN của Công an tỉnh Tuyên Quang đã nối tiếp hành trình tìm kiếm thân nhân liệt sĩ trên phạm vi toàn tỉnh. 

Trong đợt cao điểm từ ngày 22 đến 26/7, cùng với ba trạm thu nhận tập trung luân phiên tại các xã, phường, hàng chục tổ công tác lưu động đến từng gia đình có người tuổi cao, sức khỏe yếu, không thể đi lại. Đợt cao điểm được triển khai trên cơ sở danh sách hơn 3.900 thân nhân cần thu nhận mẫu. Đến hết ngày 26/7, Công an tỉnh đã hoàn thành việc lấy mẫu đối với 100% trường hợp đủ điều kiện, có mặt trên địa bàn tỉnh. Mỗi mẫu sinh phẩm được lưu giữ mở thêm một cơ hội xác định danh tính và đưa những liệt sĩ còn thiếu thông tin trở về với tên tuổi, gia đình, quê hương.

Rà từng thông tin, tìm từng thân nhân

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, Công an tỉnh Tuyên Quang đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương rà soát, thu thập, cập nhật và hoàn thiện thông tin về liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ trên địa bàn. Đây là khâu quan trọng để xác định đúng người đủ điều kiện lấy mẫu, tạo lập nguồn dữ liệu phục vụ đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Khối lượng công việc lớn, thời gian triển khai ngắn, trong khi địa bàn tỉnh rộng, nhiều xã vùng cao cách xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn. Những ngày diễn ra đợt cao điểm, mưa lớn, thời tiết bất lợi tại một số địa phương càng ảnh hưởng đến quá trình di chuyển. Phần lớn thân nhân trực hệ của liệt sĩ tuổi đã cao, sức khỏe yếu. Nhiều liệt sĩ hy sinh cách đây hàng chục năm, giấy tờ liên quan không còn đầy đủ; thông tin giữa giấy báo tử, hồ sơ chính sách và dữ liệu dân cư có trường hợp chưa thống nhất. Có gia đình đã chuyển nơi cư trú, thay đổi địa chỉ qua nhiều lần sắp xếp đơn vị hành chính; một số người thuộc diện lấy mẫu hiện sống cùng con cháu ở địa phương khác.

Để bảo đảm không bỏ sót thân nhân đủ điều kiện, Công an tỉnh xây dựng lịch thu nhận cụ thể cho từng trạm, từng địa bàn và nhóm đối tượng. Ba trạm tập trung được bố trí luân phiên tại các xã, phường; đồng thời, hàng chục tổ công tác lưu động đến tận nhà hỗ trợ những người không thể có mặt tại điểm lấy mẫu. Lịch trình được tính toán phù hợp với số lượng thân nhân, yêu cầu chuyên môn và điều kiện đi lại của người dân.

Trong suốt đợt cao điểm, các trạm thu nhận mẫu được triển khai từ khu vực trung tâm đến các xã phía Nam và vùng cao phía Bắc của tỉnh. Tại các xã vùng cao, số lượng thân nhân thuộc diện lấy mẫu không nhiều nhưng phân tán ở nhiều thôn, bản xa nhau nên việc tập trung gặp không ít khó khăn. Công an các xã chủ động thông báo sớm, bố trí thời gian phù hợp và phối hợp với chính quyền cơ sở hỗ trợ người dân. Công an xã Việt Lâm phối hợp đưa đón người cao tuổi, người sức khỏe yếu đến điểm thu nhận tại xã Vị Xuyên; Công an xã Đồng Văn tổ chức tiếp nhận thân nhân liệt sĩ của các xã Đồng Văn, Lũng Cú, Phố Bảng và Sà Phìn. Với phương châm "thực hiện mệnh lệnh từ trái tim", "đi từng ngõ, gõ từng nhà", các tổ công tác lưu động mang theo thiết bị, vượt qua địa hình phức tạp và những khu vực bị ảnh hưởng bởi mưa bão để thu nhận mẫu ngay tại nơi ở của những trường hợp không thể đến điểm tập trung. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện đều được lấy mẫu.

Thượng tá Nguyễn Cao Cường, Trưởng Công an xã Lũng Cú cho biết, ngay sau khi tiếp nhận danh sách, đơn vị đã phối hợp với các thôn rà soát từng trường hợp, đến từng gia đình thông báo, hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ và giải thích ý nghĩa của việc thu nhận mẫu ADN. Đối với đồng bào không thông thạo tiếng phổ thông, cán bộ trực tiếp tuyên truyền bằng cách diễn đạt gần gũi để người dân hiểu việc cung cấp mẫu có thể mở thêm cơ hội xác định danh tính hài cốt người thân.

“Phần lớn các gia đình đã chờ đợi tin tức về liệt sĩ trong nhiều năm. Dù hiểu rằng việc đối chiếu, xác định danh tính cần thời gian, bà con vẫn mong muốn được lấy mẫu, bởi đó là thêm một hy vọng tìm được người thân. Chúng tôi xác định phải rà soát kỹ, hỗ trợ tận tình để không một trường hợp đủ điều kiện nào bị bỏ lại vì tuổi cao, sức khỏe yếu hoặc khó khăn trong đi lại”, Thượng tá Nguyễn Cao Cường chia sẻ.

Tại cơ sở, cán bộ Công an xã phối hợp với chính quyền và các thôn, tổ dân phố kiểm tra từng trường hợp; xác minh mối quan hệ giữa người cung cấp mẫu với liệt sĩ; hướng dẫn gia đình chuẩn bị giấy tờ, bổ sung thông tin còn thiếu. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, thận trọng, bởi chỉ một chi tiết chưa chính xác cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình quản lý, đối chiếu dữ liệu sau này.

Đại tá Đặng Đình Cường, Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết, các đơn vị đã khẩn trương rà soát, xác minh thông tin thân nhân liệt sĩ, đối chiếu hồ sơ và lập danh sách những trường hợp đủ điều kiện thu nhận mẫu sinh phẩm ADN. Mỗi trường hợp có hoàn cảnh và hồ sơ khác nhau; có gia đình chỉ còn giữ được giấy báo tử đã cũ, thông tin về quê quán hoặc nơi cư trú đã thay đổi nên cán bộ cơ sở phải trực tiếp gặp gỡ, kiểm tra, đối chiếu kỹ từng thông tin. Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành tiến độ mà phải bảo đảm đúng người, đúng quan hệ huyết thống và đúng quy trình chuyên môn, Đại tá Đặng Đình Cường nhấn mạnh.

Mỗi mẫu AND, thêm một niềm hy vọng

Tại điểm thu nhận ở phường Minh Xuân, 419 thân nhân liệt sĩ thuộc phường Minh Xuân và các xã Kiến Thiết, Xuân Vân, Lực Hành, Tân Long, Hùng Lợi được hướng dẫn kê khai thông tin, đối chiếu hồ sơ và lấy mẫu theo đúng quy trình. Thiếu tướng Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Công an tỉnh và Đại tá Đỗ Tiến Dũng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Tuyên Quang trực tiếp kiểm tra công tác tổ chức, thăm hỏi các gia đình, động viên cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ.

Thiếu tướng Nguyễn Đức Thuận cho biết, thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị và nhân văn sâu sắc. Đây không chỉ là công việc chuyên môn mà còn là trách nhiệm, tình cảm của lực lượng Công an đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Vì vậy, từng thông tin, hồ sơ và mẫu sinh phẩm phải được kiểm tra cẩn trọng, thu nhận chính xác, an toàn; quá trình thực hiện phải thể hiện sự tận tình, chu đáo và sẻ chia với thân nhân liệt sĩ.

Mỗi người đến điểm thu nhận mẫu mang theo một câu chuyện. Có người là em của liệt sĩ, nay tóc đã bạc; có người thuộc thế hệ cháu, chỉ biết về người đã hy sinh qua lời kể của ông bà, một bức ảnh cũ hoặc vài dòng trên giấy báo tử. Thời gian làm giấy tờ phai màu, ký ức của những người trực tiếp chứng kiến cũng dần vơi đi, nhưng mong muốn tìm được hài cốt, xác định danh tính và đưa người thân trở về quê hương vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai.

Với các gia đình, việc cung cấp mẫu ADN mở ra một cơ hội mới. Kết quả có thể chưa đến ngay, hành trình đối chiếu còn cần nhiều thời gian, nhưng khi mẫu của thân nhân được đưa vào cơ sở dữ liệu, khả năng xác định danh tính những hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin sẽ được mở rộng. Đây cũng là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.

Đến hết ngày 26/7, Công an tỉnh Tuyên Quang đã hoàn thành thu nhận 100% mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện lấy mẫu, có mặt trên địa bàn tỉnh. Đối với những trường hợp đang ốm đau, chưa đủ điều kiện lấy mẫu hoặc không có mặt tại địa phương trong thời gian diễn ra đợt cao điểm, Công an tỉnh tiếp tục rà soát, xây dựng phương án thu nhận phù hợp theo kế hoạch. Kết quả đạt được thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an, ngành Y tế, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và sự đồng thuận của các gia đình liệt sĩ.

Phía sau mỗi mẫu ADN là hàng loạt công việc thầm lặng: rà soát hồ sơ, đối chiếu dữ liệu, tìm kiếm thân nhân, thông báo lịch lấy mẫu, hỗ trợ đi lại và tổ chức các tổ lưu động đến tận nhà. Với lợi thế của hệ thống dữ liệu dân cư và mạng lưới cán bộ bám sát địa bàn, lực lượng Công an Tuyên Quang đang góp phần kết nối những thông tin còn rời rạc, tìm đúng thân nhân và tạo lập nguồn dữ liệu phục vụ đối chiếu.

Đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN diễn ra đúng dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ càng làm sâu sắc thêm ý nghĩa của nhiệm vụ. Không chỉ bằng những nén hương hay phần quà tri ân, lòng biết ơn được thể hiện qua từng hồ sơ được hoàn thiện, từng thân nhân được tìm thấy, từng mẫu sinh phẩm được thu nhận và lưu giữ. Đó là sự tri ân bằng trách nhiệm và hành động, tiếp tục nối dài hành trình tìm kiếm để những người đã hy sinh vì Tổ quốc có thêm cơ hội trở về với tên tuổi, gia đình và quê hương.