Minions trở lại: Công thức tỷ USD của "ông trùm" Hollywood

Khi nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Illumination, Chris Meledandri, được vinh danh với một ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood hồi đầu tháng này, ông không khỏi băn khoăn sẽ có bao nhiêu người ghé qua ngắm nhìn.

"Trong những năm tới, khi mọi người đi dọc Đại lộ Hollywood và bắt gặp ngôi sao mang tên tôi, họ có thể sẽ hỏi: 'Ông này là ai vậy?' – trừ khi họ là người thân của tôi" - Meledandri nói trước đám đông tham dự buổi lễ.

Tuy nhiên, giữa lúc Hollywood liên tục biến động, Meledandri – người vốn không thích sự hào nhoáng – đã xây dựng và định hình một trong những cỗ máy sản xuất phim ăn khách ổn định nhất ngành công nghiệp điện ảnh. Trong bối cảnh dòng phim gia đình đang trở thành động lực lớn của phòng vé toàn cầu, Illumination chính là một trong những đơn vị dẫn đầu xu hướng đó.

Kể từ khi ra mắt bộ phim đầu tiên Despicable Me năm 2010, hãng hoạt hình này đã thu về hơn 11 tỷ USD doanh thu phòng vé trên toàn thế giới. The Super Mario Galaxy Movie hiện là bộ phim duy nhất cán mốc 1 tỷ USD doanh thu trong năm 2026. Tác phẩm tiếp theo của hãng, Minions & Monsters, ra mắt tại Liên hoan phim Annecy ở Pháp hồi cuối tuần qua, được đánh giá có nhiều khả năng lặp lại thành tích này.

Những chú Minions – được xem là "quân bài chiến lược" của Illumination, tương tự vị thế của Mickey Mouse hay Bugs Bunny – đóng vai trò quan trọng trong thành công đó. Tuy nhiên, phạm vi hoạt động của hãng đã mở rộng đáng kể, từ loạt phim Mario hợp tác với Nintendo, dự án hoạt hình Barbie cùng Mattel cho tới các thương hiệu đình đám như Sing và The Secret Life of Pets. Nếu phải dùng một cụm từ để mô tả Illumination, đó sẽ là "niềm vui hoạt hình thuần túy".

"Ngay từ đầu, chúng tôi muốn làm ra những bộ phim mang lại niềm vui trước hết và trên hết" - Meledandri chia sẻ. "Tôi may mắn được làm việc cùng những nhà làm phim yêu thích phong cách hoạt hình hài hước kiểu Looney Tunes và biết cách đưa tinh thần đó vào các tác phẩm hoạt hình hiện đại".

Khi Minions trở thành nhà làm phim

Khởi chiếu từ ngày 1/7, Minions & Monsters có thể là tác phẩm "lầy lội" nhất mà Illumination từng thực hiện. Trong phần phim thứ bảy thuộc thương hiệu Despicable Me và cũng là phim riêng thứ ba về Minions, những sinh vật hỗn loạn này bất ngờ trở thành các nhà làm phim.

Ý tưởng trao máy quay cho những nhân vật nổi tiếng vì luôn làm hỏng mọi cỗ máy và phát minh nguy hiểm từng xuất hiện được xem là một quyết định táo bạo.

Lấy bối cảnh thời kỳ hoàng kim của Hollywood trong thập niên 1920, bộ phim khéo léo đặt Minions bên cạnh những tượng đài hài câm như Modern Times của Charlie Chaplin hay Safety Last! của Harold Lloyd. Tài tử Jeff Bridges lồng tiếng cho một ông trùm hãng phim. Nhân vật James – Minion sáng tạo nhất nhóm – thậm chí còn được ghi tên ở vị trí đạo diễn trong bản đầu tiên của phần danh đề cuối phim.

Đạo diễn thực sự của tác phẩm là Pierre Coffin, gương mặt kỳ cựu của Illumination, người từng chỉ đạo nhiều bộ phim của hãng và cũng là người tạo nên thứ ngôn ngữ đặc trưng của Minions.

Tuy nhiên, Coffin từng có thời gian không mấy hào hứng với việc tiếp tục mở rộng "đế chế" Minions. Meledandri hiểu điều đó. Dẫu vậy, đây cũng chính là nhà sản xuất từng thành công trong việc quy tụ lại dàn diễn viên của Shrek cho phần phim thứ năm dự kiến ra mắt vào năm sau.

Song Coffin cho biết ông bị cuốn hút ngay khi nghe ý tưởng về dự án. Theo lời đạo diễn, chỉ với khái niệm "Minions làm phim" – trong đó những sinh vật do chúng tạo ra quay sang đe dọa chính người tạo ra mình và cả Trái đất – đã đủ khiến ông bị thuyết phục và lập tức nảy ra vô số câu hỏi về câu chuyện đầy hỗn loạn nhưng hấp dẫn này.

Đế chế hoạt hình toàn cầu

Ra mắt chỉ hai tuần sau Toy Story 5 của Pixar, Minions & Monsters được xem là phép thử mới cho sức mạnh thương mại của Illumination.

Sau thời gian điều hành bộ phận hoạt hình của Fox và sản xuất loạt phim Ice Age, Meledandri thành lập Illumination, dựa nhiều vào đội ngũ nghệ sĩ của hãng hoạt hình Pháp khi đó mang tên Mac Guff. Dù đặt trụ sở tại Santa Monica (California), phần lớn hoạt động sản xuất của Illumination vẫn diễn ra tại Paris.

Ngày nay, mạng lưới hợp tác của hãng đã mở rộng sang Nhật Bản thông qua Nintendo, phản ánh rõ chiến lược toàn cầu hóa – điều cũng rất phù hợp với thứ "ngôn ngữ pha trộn" không biên giới của Minions.

"Một trong những mục tiêu từ ngày đầu thành lập công ty là xây dựng đội ngũ sáng tạo phản ánh tham vọng làm phim cho khán giả toàn thế giới, thay vì chỉ tập trung vào thị trường Mỹ" - Meledandri nói.

Dù vậy, ông khẳng định mình chưa bao giờ đặt mục tiêu cạnh tranh trực tiếp với Disney hay Pixar. "Những tham vọng đó khi ấy có vẻ quá xa vời", ông cho biết.

Thay vào đó, Meledandri trao nhiều quyền tự do hơn cho các đạo diễn và họa sĩ hoạt hình để kể những câu chuyện về các nhân vật phản anh hùng nghịch ngợm. Illumination lựa chọn tiếng cười mang tính phá cách thay vì những câu chuyện lấy nước mắt khán giả.

Khán giả đến với phim của Illumination chủ yếu để cười. Còn để khóc, có lẽ không nhiều.

Chiến lược này đã biến hãng trở thành một "gã khổng lồ" phòng vé. Tuy nhiên, thành công về thương mại chưa đi kèm sự ghi nhận tương xứng từ các giải thưởng điện ảnh. Đến nay, Illumination vẫn chưa giành được tượng vàng Oscar nào. Chỉ có Despicable Me 2 từng được đề cử ở hạng mục Phim hoạt hình xuất sắc nhất.

Dẫu vậy, với tình yêu dành cho nghệ thuật làm phim, Minions & Monsters được kỳ vọng sẽ nhận được nhiều thiện cảm hơn từ giới chuyên môn. Ngay cả George Lucas cũng góp giọng trong tác phẩm này.

Làm phim bom tấn với chi phí vừa phải

Dù kết quả giải thưởng ra sao, Minions & Monsters vẫn sở hữu một lợi thế hiếm thấy ở Hollywood hiện nay: gần như chắc chắn có lãi.

Sau thất bại phòng vé của Titan A.E. năm 2000, Meledandri đã biến kỷ luật tài chính thành nguyên tắc bất di bất dịch.

"Khi đó ai cũng nghĩ tôi sẽ bị sa thải. Thành thật mà nói, có lẽ tôi cũng đáng bị sa thải" - ông nhớ lại.

Trong khi nhiều bom tấn hiện nay tiêu tốn hơn 200 triệu USD, Minions & Monsters chỉ có kinh phí khoảng 85 triệu USD. Bộ phim đắt đỏ nhất của Illumination là The Super Mario Galaxy Movie với 110 triệu USD – con số vẫn khá khiêm tốn nếu so với mức 250 triệu USD của Toy Story 5.

"Trong suốt 19 năm, tôi không nhớ nổi một lần nào đạo diễn quay lại và nói: 'Chúng ta cần thêm tiền'. Điều đó đơn giản không tồn tại trong văn hóa của chúng tôi" - Meledandri cho biết.

Theo ông, những cuộc trao đổi thường xoay quanh cách giải quyết vấn đề hoặc điều chỉnh tiến độ, chứ không phải tăng ngân sách.

 "Ông trùm" mới của ngành hoạt hình

Lịch sử hoạt hình Hollywood từng gắn với những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn như Jeffrey Katzenberg của DreamWorks hay John Lasseter của Pixar. Nhưng hiện nay, cả hai đều không còn điều hành những hãng phim từng làm nên tên tuổi của mình.

Ở tuổi 67, Meledandri – người lớn lên tại khu Upper East Side của Manhattan – trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất ngành hoạt hình và được xem là "ông trùm" đứng sau đế chế Minions.

Con đường đến với điện ảnh của ông bắt đầu khá tình cờ. Một khách hàng quen của cửa hàng thời trang nam do cha ông sở hữu đã thuê ông làm trợ lý cho bộ phim Footloose. Bước ngoặt lớn tiếp theo đến vào năm 1993 khi ông tham gia sản xuất bộ phim ăn khách Cool Runnings của Disney.

Giờ đây, ông đang điều hành một hãng hoạt hình từng bị xem là "kẻ yếu thế", nhưng lại sở hữu thành tích gần như hoàn hảo về mặt thương mại.

Điều khiến Meledandri lo lắng nhất không phải Disney hay Pixar, mà là sự bùng nổ của các nội dung ngắn.

"Điều đó buộc chúng tôi phải sáng tạo hơn, bất ngờ hơn và đi xa hơn những kiểu kể chuyện an toàn chỉ vì chúng từng thành công" - ông nói. "Với Minions & Monsters, Pierre Coffin đã tạo ra một bộ phim đầy trí tưởng tượng và hoàn toàn khó đoán. Đó chính xác là vị trí mà tôi mong muốn Illumination có được ở thời điểm hiện tại".