Michael Jackson tự vấn lòng mình trong "Man in the Mirror"

Trong những năm 1980, Michael Jackson giống như hiện thân của sự hào nhoáng, rực rỡ và phép màu. Nhưng cũng có người coi ông là lập dị với giọng the thé và nhiều lần phẫu thuật thẩm mỹ.

Michael Jackson năm 1988 không giống Michael Jackson năm 1983, và Michael Jackson năm 1983 cũng không giống Michael Jackson năm 1979. Nhưng ca khúc Man in the Mirror (Người trong gương) đã khiến mọi người hướng ánh nhìn sang một sự thay đổi khác lớn hơn.

Quyết định dũng cảm

Michael Jackson mới 5 tuổi khi Joe Jackson - người cha hà khắc của gia đình Jackson - tập hợp 5 con trai của mình thành 1 nhóm nhạc. Michael Jackson là tâm điểm của nhóm Jackson 5 nhưng ông vẫn chỉ là 1 đứa trẻ nhút nhát và nhạy cảm, và sự hà khắc của cha chỉ càng khiến ông thiếu tự tin hơn. Khi Jackson còn nhỏ, cha thường gọi ông là "Mũi To". Ông rất ghét điều đó.

Jackson phẫu thuật thẩm mỹ mũi lần đầu tiên vào năm 1979, sau khi ông bị gãy mũi trong 1 lần tập nhảy. Sau này, ông nói rằng mình phẫu thuật mũi để có thể thở tốt hơn và hát được những nốt cao hơn.

Suốt những năm 1980 và sau đó, khuôn mặt của Jackson ngày càng thay đổi. Làn da của ông cũng vậy. Bệnh bạch biến khiến da ông xuất hiện những vết loang lổ, và ông phải trang điểm để che đi. Vào cuối những năm 1980, Jackson là một trong những người nổi tiếng nhất thế giới, và mọi người chắc chắn đã bàn tán về sự thay đổi trên khuôn mặt ông.

Vì vậy, có lẽ việc Jackson phát hành Man in the Mirror - ca khúc về việc nhìn nhận bản thân và sự thay đổi - dưới dạng đĩa đơn vào năm 1988 là 1 quyết định dũng cảm. Có thể ông nghĩ ca khúc đủ mạnh để khiến mọi người im lặng, ít nhất là trong một thời gian ngắn. Nếu đó là những gì Jackson nghĩ, thì ông đã đúng.

Man in the Mirror đã lấn át mọi lời bàn tán về vẻ ngoài của Jackson. Hơn thế, ca khúc đã trở thành 1 thánh ca, kêu gọi mọi người hãy đối diện với bản thân, nhưng là trong tâm hồn chứ không phải vẻ ngoài. Đến nay, Man in the Mirror vẫn được coi là ca khúc giàu cảm xúc và chân thành bậc nhất của Jackson, dù ông không viết nó.

Quyết tâm thay đổi

Man in the Mirror là 1 trong 2 ca khúc trong album Bad mà Michael Jackson không viết. Siedah Garrett và cộng sự Glen Ballard đã sáng tác nó.

Garrett không có nhiều kinh nghiệm sáng tác. Bà chủ yếu là ca sĩ hát bè và làm hòa âm giọng. Bà cũng song ca với Jackson trong đĩa đơn I Just Can't Stop Loving You trong album Bad. Ballard là nhạc sĩ kiêm nhà sản xuất, từng nhiều lần hợp tác với Quincy Jones - nhà sản xuất đứng sau những giai điệu đỉnh cao nhất của Jackson.

Garrett đã nhiều lần kể về Man in the Mirror và luôn bày tỏ niềm hạnh phúc khi Jackson thu âm ca khúc của mình. Hồi đó, bà biết Jones đang tìm kiếm thêm những ca khúc tiềm năng cho Jackson, nhưng bà cũng biết rằng Jackson đã từ chối hầu hết mọi thứ Jones mang đến cho ông.

Từ nhiều năm trước, bà đã viết tiêu đề "Người trong gương" vào cuốn sổ ghi ý tưởng lời ca khúc. Và bà đã mang nó ra trong 1 buổi viết nhạc tại nhà của Ballard, khi ông này đang chơi keyboard. Ca khúc được hoàn thiện nhanh chóng vào 1 tối thứ Sáu, và Garrett đã thu âm bản demo ngay lập tức.

Ca khúc "Man in the Mirror" của Michael Jackson:

Bà hào hứng đến nỗi không thể chờ đến khi văn phòng của Jones mở cửa trở lại vào thứ Hai tuần sau, nên đã lái xe thẳng đến nhà ông. Jones rất thích ca khúc, và Jackson cũng vậy.

Phiên bản Man in the Mirror trong bản demo của Garrett rất gần với phiên bản mà Jackson đã thu âm. Về cơ bản, đó là 1 ca khúc phúc âm, dù không hề nhắc đến Chúa. Thay vào đó, Man in the Mirror nói về việc đối diện với chính mình, nhận ra rằng mình có thể trở thành một người tốt hơn và biến điều đó thành hiện thực.

Có sự căng thẳng trong ca khúc, trong sự ngắt quãng của một số đoạn luyến láy giọng, và cũng có sự nhẹ nhõm trong đoạn điệp khúc tuyệt vời, tràn ngập cảm xúc. Jackson đã nắm bắt được cảm xúc đó và phát triển nó hơn nữa, thêm 1 đoạn đổi tông nhạc ngoạn mục ở cuối ca khúc và mời các nhóm ngôi sao phúc âm, bao gồm gia đình Winans và dàn hợp xướng Andre Crouch, để hát bè.

Jackson hát Man in the Mirror như một người không hài lòng với những thiếu sót về mặt đạo đức của chính mình. Ông biết rằng mình là nạn nhân của 1 thứ tình yêu ích kỷ - rằng chính ông đã tự biến mình thành nạn nhân - và ông muốn "thay đổi một lần trong đời".

Ca khúc tận dụng tối đa chất giọng mềm mại, dễ tổn thương của Jackson. Trong phần mở đầu, hát trên nền âm thanh keyboard, giọng Jackson ngập ngừng và thở hổn hển, như thể ông đang cố ép mình nói ra. Tuy nhiên, khi ca khúc phát triển, giọng Jackson trở nên mạnh mẽ hơn. Đến khi kết thúc, ông hòa giọng cùng dàn hợp xướng phúc âm, kéo dài phần kết bằng những tiếng gằn ngẫu hứng đặc trưng. Ông tràn đầy quyết tâm cho những thay đổi tốt đẹp hơn!

Những nghĩa cử cao đẹp

Xét về mặt sáng tác nhạc pop, Man in the Mirror về cơ bản là hoàn hảo. Ca khúc tràn ngập những đoạn giai điệu sắc sảo, và tất cả những lựa chọn sản xuất mang đậm phong cách thập niên 1980 đều thông minh và được thực hiện tốt.

Micheal Jackson cũng thể hiện ca khúc một cách hoàn hảo. Một số hình ảnh trong lời ca khúc hơi cường điệu - "nắp chai vỡ", "cây liễu đầy vết sẹo" - nhưng Jackson hát những câu đó mạnh mẽ đến nỗi khán giả chủ yếu chỉ quan tâm tới giọng của ông. Jackson cũng làm nổi bật những câu hay nhất, để chúng tuôn chảy một cách mượt mà.

Khi các ca sĩ nhạc pop nổi tiếng hợp tác với dàn hợp xướng phúc âm, đó thường là làm màu. Trong Man in the Mirror, Jackson thực sự nghe như thể ông thuộc về dàn hợp xướng này, như thể ông đang dẫn dắt nó. Trong đoạn kết, ông như đang thúc đẩy mọi người bằng những câu nói ngẫu hứng của mình, tạo ra nhịp điệu đối đáp ngay tại chỗ. Tất cả tạo ra cảm giác về một giai điệu phổ quát, vượt ra ngoài câu chuyện của riêng Jackson.

Có lẽ chính tính phổ quát đó là lý do tại sao Jackson không xuất hiện trong MV Man in the Mirror. Thay vào đó, MV là đoạn phim dài về những thảm kịch trong thế kỷ XX: nạn đói ở châu Phi, các cuộc mít tinh của băng đảng Ku Klux Klan, các nhà lãnh đạo chính trị bị ám sát, nghèo đói, giận dữ, tuyệt vọng,… Ở đoạn chuyển cao trào, 1 quả bom hạt nhân phát nổ.

Tới gần cuối MV, khán giả được thấy những hình ảnh mơ hồ về hy vọng: Willie Nelson chơi nhạc tại Farm Aid, 1 đứa trẻ đói khát được ăn bánh quy, 1 đứa trẻ khác ôm chú cá voi, 1 đứa trẻ mặc áo USA For Africa - có thể là ám chỉ đến sự tham gia của Jackson trong dự án We Are The World.

Phải vài tuần sau khi MV được phát hành, Jackson mới lần đầu xem nó, vào tháng 3/1988, khi đang chuẩn bị biểu diễn tại lễ trao giải Grammy. Và nó đã khiến ông bật khóc.

Jackson từ lâu đã nổi tiếng là nhà hoạt động nhân đạo và từ thiện. Sau thời kì Man in the Mirror, các hoạt động của ông càng lớn mạnh hơn. Năm 1992, ông thành lập quỹ Heal the World Foundation, tập trung vào trẻ em nghèo, y tế, giáo dục, cứu trợ chiến tranh và viện trợ nhân đạo. Trong các chuyến lưu diễn, ông luôn tới thăm viện nhi, cô nhi viện, trung tâm ung thư,…, gặp gỡ trẻ em nghèo ở nước sở tại. Ông cũng quyên tiền lưu diễn cho nhiều hoạt động khác như cứu trợ thiên tai và nghiên cứu AIDS.

Cũng sau Man in the Mirror, ông liên tục phát hành những ca khúc mang tính nhân đạo như Heal the World, Black or White, Earth Song, They Don't Care About Us hay Cry. Những xì xào về vẻ ngoài của ông cũng dần tắt, chỉ còn lòng ngưỡng mộ cho những nghĩa cử cao đẹp.