Khi Man City thông báo Pep Guardiola sẽ là HLV của họ vào một ngày Chủ nhật cách đây 10 năm, tất cả đều tin rằng, ông sẽ thay đổi bóng đá Anh mãi mãi.
"Vấn đề không phải là các HLV thích nghi với bóng đá Anh. Mà là bóng đá Anh phải thích nghi với những điều mới mẻ của môn thể thao này", Jordi Cruyff, con trai của Johan Cruyff huyền thoại, đã nói như thế vào năm 2016 khi Guardiola bắt đầu tạo dấu ấn ở Anh.
Một người truyền cảm hứng
Một thời kì chơi bóng đơn giản cũng đã kết thúc, các trung vệ chơi bóng ở xứ sở sương mù phải tách ra hai bên để thủ môn chuyền bóng từ phía sau cho tiền vệ lùi xuống nhận bóng, trong khi tiền đạo ảo dâng cao để phối hợp với các hậu vệ cánh dâng lên tuyến giữa.
Tuy nhiên, sự tự tin điển hình của những người theo chủ nghĩa Cruyff đã nhận gáo nước lạnh khi Man City của Guardiola bị Leicester áp đảo bởi lối chơi bóng dài, phản công và bị đánh bại với tỉ số 2-4. Guardiola đã bị chỉ trích vì đội bóng không thắng được pha tranh chấp nào trong 35 phút đầu tiên.
"Tôi không phải là HLV chuyên về các pha tắc bóng. Đó là một khía cạnh khác của bóng đá, nhưng cuối cùng chúng ta sẽ không thắng hay thua vì những pha tắc bóng", Pep được coi là khiêu khích truyền thông Anh với câu trả lời này. Tất cả cảm thấy hả hê vì trong mùa giải đầu tiên ở Anh, ông thua 10 trong số 56 trận (17,9%) và trắng tay trong với những thất bại nặng nề ở các giải đấu cúp.
Nhưng vào thời điểm chiến lược gia đến từ Catalunya xác nhận chia tay The Citizens sau 1 thập kỉ gắn bó, cả thế giới đã phải thừa nhận rằng điều Jordi Cruyff đã nói là chính xác: Bóng đá Anh xoay quanh Pep chứ không phải ngược lại.
Nếu nhìn vào Premier League nói riêng và bóng đá Anh nói chung hiện tại, các đội bóng đều chơi từ tuyến sau, chấp nhận mọi rủi ro, và mỗi quả tạt vào vòng cấm đều có 6 hoặc 7 cầu thủ cố gắng dứt điểm. Ngay cả những câu lạc bộ nhỏ hơn, vốn có lối chơi bóng dài truyền thống trong quá khứ, cũng cởi mở hơn. Những pha tấn công trở nên điên cuồng và họ cứ thế tiến lên.
Việc Pep nhấn mạnh vào lối chơi kiểm soát bóng, chuyền nhanh và pressing tầm cao đã thiết lập một tiêu chuẩn mới ở Premier League, buộc các đội khác phải nâng cao cách tiếp cận chiến thuật của họ. Các đối thủ hiếm khi có cơ hội phản công trước nhà đương kim vô địch Premier League, vì đội hình của họ tiếp tục phát triển và tiến bộ mỗi năm.
Sự kiên định của Guardiola trong việc kiểm soát bóng và xây dựng lối chơi từ tuyến sau đã ảnh hưởng đến nhiều HLV và đội bóng, thúc đẩy giải đấu hướng tới một lối chơi đòi hỏi kỹ thuật cao hơn và hấp dẫn hơn về mặt hình ảnh. HLV 55 tuổi cũng đã chứng minh cách các HLV có thể đưa những cầu thủ đẳng cấp cao ra khỏi vị trí sở trường của họ để sử dụng ở những vai trò mà không ai cho là tự nhiên.

Kể cả khi rời khỏi nước Anh, di sản của Pep Guardiola vẫn tồn tại mãi mãi nhờ các môn đệ
Một di sản được học tập
"Chiến thắng là điều quan trọng, nhưng có phong cách riêng, được người khác bắt chước, được ngưỡng mộ... đó mới là món quà tuyệt vời nhất", đó là điều Johan Cruyff đã dạy cho Pep Guardiola.
Thực tế, Pep đã thay đổi bóng đá Anh mãi mãi, truyền cảm hứng và ảnh hưởng đến cả những người làm nghề lâu năm ở những giải đấu thấp hơn. Họ được trực tiếp "trải nghiệm Pep" và chiến thuật của ông. Hiện thực hóa tầm nhìn, ý tưởng bóng đá theo những cách khác nhau. Đối với các cầu thủ, Pep đã khiến họ cẩn trọng hơn với bóng và ưu tiên kiểm soát bóng hơn là đưa ra những quyết định vội vàng.
Di sản của Pep lớn hơn nhiều so với chính Man City và có tầm quan trọng rất lớn đối với toàn bộ hệ thống bóng đá. Ảnh hưởng của Pep đối với các HLV và bóng đá nói chung lớn hơn nhiều so với bất kỳ ai nhận ra", cựu hậu vệ Joleon Lescott bình luận.
Di sản của Guardiola sẽ không chỉ là những đổi mới chiến thuật mang dấu ấn của thiên tài, mà còn là tư duy tự do đã truyền cảm hứng cho các HLV khác ở mọi cấp bậc trong hệ thống bóng đá để thử nghiệm những ý tưởng mới của riêng họ, ngay cả khi chúng bị coi là không chính thống. Ông đã làm cho việc suy nghĩ vượt ra ngoài những gì được coi là trật tự tự nhiên của các cầu thủ và vị trí trở nên phổ biến hơn.
Trong 1 thập niên dẫn dắt Man City, Guardiola không chỉ định hình bóng đá đỉnh cao và các giải đấu cấp cao. Ông đã có tác động ở mọi cấp độ, từ bóng đá nghiệp dư đến bóng đá trẻ, nơi ngay cả các HLV trẻ cũng áp dụng chiến lược của ông.
Với khả năng điều khiển tỉ mỉ từng chi tiết của các cầu thủ Man City như một nhạc trưởng tài ba từ ngoài sân, Guardiola đã tạo ra một lối chơi và những đổi mới chiến thuật, đặt nền móng cho bóng đá hiện đại, cả hiện tại và tương lai. Ông cũng sẽ để lại một di sản về sự sáng tạo chiến thuật và sự xuất sắc về chiến lược, điều sẽ hiển hiện và được duy trì trong nhiều năm tới.
Kể cả khi rời đi, những di sản của Pep cũng không biến mất ở Etihad, ở xứ sở sương mù hay khắp châu Âu, bởi nó vẫn hiện diện trong những "môn đệ" của ông như Mikel Arteta, Enzo Maresca, người được kỳ vọng sẽ kế nhiệm ông tại Man City, Xabi Alonso tại Chelsea, Vincent Kompany và thậm chí là cả Luis Enrique.