Đề xuất thay đổi luật việt vị gây tranh cãi của Arsene Wenger cuối cùng đã chính thức được bật đèn xanh để đưa vào thử nghiệm ở cấp độ chuyên nghiệp.
Theo đó, "luật ánh sáng" (daylight rule) do cựu HLV Arsenal khởi xướng sẽ được áp dụng thí điểm tại Canadian Premier League (CPL) kể từ mùa giải mới khởi tranh vào tháng 4 tới.
Sau khi gia nhập FIFA vào tháng 11/2019 với vai trò Giám đốc Phát triển Bóng đá Toàn cầu, Wenger đã không ngừng vận động cải tổ luật việt vị. Ông cho rằng bóng đá hiện đại, đặc biệt trong kỷ nguyên VAR và công nghệ việt vị bán tự động, đang bị ám ảnh bởi những quyết định "ly ti" – nơi chỉ một phần vai, đầu gối hay thậm chí sợi tóc vượt lên trên hậu vệ cuối cùng cũng đủ khiến bàn thắng bị từ chối.
Theo luật hiện hành, cầu thủ bị thổi việt vị nếu bất kỳ bộ phận hợp lệ nào trên cơ thể dùng để ghi bàn vượt qua hậu vệ cuối cùng tại thời điểm chuyền bóng. Điều này dẫn đến hàng loạt tình huống phải kẻ vạch chính xác đến từng centimet. Wenger muốn đảo ngược cách diễn giải đó. Với "luật ánh sáng", cầu thủ tấn công sẽ không bị bắt việt vị nếu vẫn còn bất kỳ phần cơ thể nào ngang hàng với hậu vệ cuối. Chỉ khi tồn tại một khoảng trống rõ ràng - tức có "ánh sáng" giữa hai cầu thủ - thì việt vị mới được xác định.
Chia sẻ về ý tưởng của mình, Wenger nhấn mạnh: "Trong trường hợp còn nghi ngờ, lợi thế nên thuộc về tiền đạo". Theo ông, VAR đã vô tình tước đi lợi thế vốn có của cầu thủ tấn công, khiến nhiều người hâm mộ cảm thấy thất vọng khi chứng kiến các bàn thắng bị từ chối bởi những khác biệt cực nhỏ.
Trước đây, đề xuất này từng vấp phải sự dè dặt từ International Football Association Board (IFAB) - cơ quan làm luật của bóng đá thế giới - và đã bị UEFA bác bỏ ở cấp độ châu Âu. Tuy nhiên, sau các cuộc thảo luận gần đây, IFAB đã chấp thuận cho CPL trở thành giải đấu thử nghiệm chính thức đầu tiên ở cấp độ chuyên nghiệp. Trước đó, luật này mới chỉ được áp dụng ở một số giải trẻ.
Việc lựa chọn Canada không phải ngẫu nhiên. CPL được xem là môi trường phù hợp: đủ chuyên nghiệp để đánh giá tác động thực tế, nhưng không chịu sức ép khổng lồ như các giải đấu hàng đầu châu Âu. Đáng chú ý, CPL hiện không sử dụng VAR, điều này có thể giúp giảm bớt tranh cãi trong giai đoạn đầu thử nghiệm.
Nếu được triển khai rộng rãi trong tương lai, luật mới hứa hẹn tạo ra tác động lớn tới chiến thuật. Các tiền đạo sẽ có thêm không gian khai thác phía sau hàng thủ, từ đó có thể gia tăng số bàn thắng. Tuy nhiên, cũng có ý kiến lo ngại rằng hậu vệ sẽ lùi sâu hơn để đảm bảo an toàn, khiến trận đấu xuất hiện nhiều đường chuyền dài vượt tuyến.
Dù còn nhiều tranh luận, bước đi tại Canadian Premier League đánh dấu cột mốc quan trọng cho nỗ lực cải tổ luật việt vị của Wenger. IFAB cho biết quyết định cuối cùng về việc áp dụng toàn cầu sẽ được đưa ra sau một năm thử nghiệm.
