Mới đây, Bảo tàng London đã công bố thông tin về triển lãm Londinium: the making of a Roman city (Londinium: Sự hình thành một thành phố La Mã). Đây là triển lãm đầu tiên được tổ chức tại hệ thống hầm ngầm mới được tái khám phá dưới nền bảo tàng.
Triển lãm miễn phí này sẽ được khai mạc vào mùa Xuân năm 2027, làm sáng tỏ câu chuyện về những cư dân đầu tiên của Londinium - tên gọi của London thời La Mã.
London những ngày đầu
Nhiều hiện vật chưa từng được công bố từ Bộ sưu tập cổ vật La Mã Bloomberg sẽ lần đầu được giới thiệu thông qua cách kể chuyện giàu tính trải nghiệm. Công nghệ trình chiếu sống động và âm thanh đa chiều sẽ đưa du khách ngược dòng thời gian trở về 50 năm đầu đầy biến động của London thời La Mã.
Triển lãm Londinium: the making of a Roman city được thực hiện với sự hợp tác của Journey - công ty thiết kế trải nghiệm đứng sau không gian trải nghiệm hoành tráng Lightroom. Họ cũng từng thực hiện phần hoạt họa và thiết kế trình chiếu cho một vở kịch đoạt nhiều giải thưởng của Nhà hát Quốc gia và Lễ khai mạc Olympic London 2012.
Hình ảnh mô phỏng triển lãm “Londinium: the making of a Roman city” trong khu vực hầm ngầm dưới Bảo tàng London
Hơn một thập kỷ nghiên cứu Bộ sưu tập Bloomberg đã giúp các nhà nghiên cứu từng bước tái dựng được bức tranh phong phú về Londinium. Dựa trên các bằng chứng khảo cổ học, trải nghiệm này tái hiện những cuộc tranh cãi vụn vặt, những lời bàn tán xì xào và các hoạt động giao thương của những người dân bình thường tại khu định cư nằm ở vùng biên La Mã này - nơi từ một vùng nông thôn đã dần chuyển mình thành trung tâm đô thị sầm uất.
Nhìn rộng ra, triển lãm Londinium: the making of a Roman city là một phần bổ trợ cho câu chuyện toàn cảnh về London, được kể tại các khu trưng bày cố định của Bảo tàng London. Tại đây, lịch sử London được tái hiện từ thời những cư dân đầu tiên, đi qua các biến cố lớn như Đại hỏa hoạn London cho đến những cột mốc văn hóa quan trọng như Thế vận hội Olympic và Paralympic London 2012.
Địa điểm mới của Bảo tàng London được cải tạo từ một khu chợ thời Victoria
Nguồn gốc Bộ sưu tập Bloomberg
Trong số các hiện vật lần đầu tiên được trưng bày có những tấm bảng viết làm bằng sáp thời La Mã, thuộc bộ sưu tập quan trọng nhất của Anh về loại hiện vật này. Trong đó, có những lời ghi chép cổ xưa nhất còn lưu lại của London.
Cùng với nó là những chiếc bút trâm bằng sắt thời kỳ đầu, từng được dùng để viết lên các tấm bảng sáp. Một chiếc bút trong số đó có khắc chữ, khiến nó trở nên vô cùng quý hiếm, dù bề mặt đã bị mòn ở một số chỗ.
Tiến sĩ Roger Tomlin, một chuyên gia về văn khắc, đã dịch được nội dung dòng chữ như sau: "Tôi đến từ Thành phố. Tôi mang tới cho bạn món quà chào mừng với đầu nhọn sắc bén để bạn nhớ đến tôi. Nếu may mắn cho phép, tôi ước mình có thể trao tặng hào phóng hơn, dù con đường còn dài và túi tiền đã cạn". Đây có thể coi là phiên bản La Mã của câu nói: "Tôi đã đến Rome và chỉ có thể mua tặng bạn chiếc bút này".
Một tấm bảng sáp với bút trâm bằng sắt thời xưa
Bên cạnh đó còn có một chiếc bình bú dành cho trẻ sơ sinh, mang đến cái nhìn hiếm hoi về việc chăm sóc con cái và đời sống gia đình; một đồng xu từ thời Hoàng đế Nero cho thấy tốc độ kết nối nhanh chóng giữa Londinium và Đế chế La Mã; và cả mẫu trứng gián Á - Âu cổ xưa nhất từng được tìm thấy tại Anh, được phát hiện bên trong lò nướng của một tiệm bánh thời La Mã.
"Bộ sưu tập Bloomberg là phát hiện phi thường, giúp chúng tôi phác họa bức tranh về cuộc sống tại London thời La Mã theo cách sống động chưa từng có" - Jackie Keily, giám tuyển chính của triển lãm Londinium, chia sẻ - "Nhờ được lớp đất ngập nước bảo vệ, viên nang thời gian này lưu giữ được những hiện vật mà có lẽ đã mất trong điều kiện khác. Từ những hiện vật này, chúng ta có thể hình dung về những trải nghiệm đời thường và riêng tư của cư dân cổ xưa tại Londinium. Đó là thời kỳ của mất mát, biến động và gian khó, nhưng cũng là thời kỳ của hy vọng, cơ hội và những khởi đầu mới".
Bộ sưu tập Bloomberg được phát hiện trong cuộc khai quật diễn ra tại trụ sở châu Âu của tập đoàn Bloomberg, từ năm 2012 đến 2014. Kho tàng nổi tiếng toàn cầu này gồm hơn 14.000 hiện vật quan trọng. Năm 2025, Bloomberg Philanthropies, tổ chức thiện nguyện do Bloomberg thành lập, đã trao tặng nó cho Bảo tàng London.
Khai quật dưới trụ sở Bloomberg ở châu Âu vào năm 2013
Đây là tập hợp lớn nhất các hiện vật nhỏ từng được tìm thấy từ một địa điểm khai quật khảo cổ duy nhất tại London, đồng thời cũng là bộ sưu tập hiện vật lớn nhất mà Bảo tàng London từng tiếp nhận.
Những hiện vật tiêu biểu đầu tiên của bộ sưu tập đã được giới thiệu vào năm 2017, trong trải nghiệm London Mithraeum - không gian miễn phí cho phép khách tham quan khám phá tàn tích một ngôi đền La Mã từng được xây dựng để thờ thần Mithras. London Mithraeum nằm ngay trong khu vực trụ sở châu Âu của Bloomberg, cách cơ sở mới của Bảo tàng London ở Smithfield chỉ vài con phố. Cả hai đều nằm trong khu vực lịch sử City of London.
Triển lãm Londinium: the making of a Roman city sẽ đưa thêm nhiều hiện vật mới trong bộ sưu tập đến với công chúng.
Vài nét về Bảo tàng London
Bảo tàng của London (Museum of London) - nơi lưu giữ lịch sử London - ra đời vào năm 1965, trên cơ sở hợp nhất 2 bảo tàng cũ. Trụ sở của bảo tàng đặt tại London Wall từ năm 1976. Năm 2017, bảo tàng quyết định chuyển sang một cơ sở mới tại khu Smithfield. Dự án bắt đầu thi công vào năm 2019 và sớm phát hiện ra hệ thống hầm ngầm bên dưới. Năm 2024, bảo tàng đổi tên thành Bảo tàng London. Bảo tàng London ở Smithfield sẽ chính thức mở cửa từ ngày 28/11/2026.
"Kể từ khi phát hiện ra những hiện vật đáng kinh ngạc này bên dưới tòa nhà Bloomberg, chúng tôi luôn cảm thấy vinh dự khi được bảo quản chúng. Khi trao tặng bộ sưu tập cho Bảo tàng London, mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo các thế hệ tương lai vẫn có thể tiếp cận chúng" - Jemma Read, giám đốc toàn cầu phụ trách hoạt động thiện nguyện của Bloomberg, tự hào chia sẻ - "Triển lãm Londinium là thành quả của hơn một thập kỷ nghiên cứu và bảo tồn, nhằm tái hiện sống động câu chuyện về những cư dân đầu tiên của London, trong không gian văn hóa mới đầy năng động. Đây là chương mở đầu xứng tầm cho ngôi nhà tương lai sẽ lưu giữ bề dày lịch sử của London".
Triển lãm trong hệ thống hầm ngầm bị lãng quên
Londinium: the making of a Roman city cũng mang đến cho khách tham quan cơ hội lần đầu bước xuống hệ thống hầm ngầm bị bỏ hoang từ lâu, nằm bên dưới khu chợ General Market có từ thời Victoria ở khu Smithfield.
Hệ thống hầm ngầm bên dưới Bảo tàng London, được phát hiện vào năm 2019
Hệ thống này được phát hiện lại trong quá trình cải tạo khu chợ thành cơ sở mới của Bảo tàng London. Bản thân không gian ngầm nơi tổ chức triển lãm cũng là một phát hiện đầy bất ngờ. Vào năm 2019, trong quá trình thi công, các công nhân đã phá vỡ một bức tường và tìm thấy hệ thống hầm rộng 800 mét vuông, được cho là kho chứa hàng của khu chợ và tuyến đường sắt gần đó.
Bảo tàng Anh di dời tượng nhà tự nhiên học Hans Sloane
26/08/2020 10:08
Kể từ đó, các không gian này đã được cải tạo để phục vụ hoạt động triển lãm, trải nghiệm và sự kiện. Thú vị, khi được trưng bày dưới hầm ngầm, triển lãm Londinium: the making of a Roman city tình cờ nằm ở vị trí tương đương với cao độ mặt đường thời La Mã xưa!
"Khi tái khám phá các hầm ngầm này, chúng tôi đã quyết tâm mở cửa chúng cho công chúng. Chúng mang những đặc điểm rất riêng biệt, đầy sức gợi và bí ẩn. Chúng tôi đã nhận ra tiềm năng của chúng ngay lập tức" - Sharon Ament, giám đốc Bảo tàng London, cho biết - "Vì vậy, tôi thực sự rất vui mừng khi triển lãm đầu tiên tại đây sẽ nói về những người dân London đã tạo nên Londinium, thông qua các hiện vật thực tế từ cuộc sống của họ - kết quả của một trong những cuộc khai quật khảo cổ quan trọng nhất tại London trong thời gian gần đây".
Dưới Paris, tìm thấy dấu tích Lutèce cổ
Gần đây, bên dưới Paris - một thành phố lớn nữa của châu Âu - cũng có khám phá thú vị. Vào mùa Hè năm nay, trong cuộc khai quật khảo cổ dưới khuôn viên bệnh viện Hôtel-Dieu, các nhà khảo cổ phát hiện 1 bức tường đá và gỗ dài khoảng 20 m, có niên đại từ 200 đến 10 trước Công nguyên, được cho là một phần thành lũy của Lutèce - khu định cư cổ được xem là tiền thân của Paris.
