Nhằm tăng cường tính minh bạch và đảm bảo sự công bằng trong các giải đấu, Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam (VFV) vừa ban hành thông báo đặc biệt.
Thông báo này liên quan đến việc xác định tư cách thi đấu của các VĐV nữ thông qua việc xét nghiệm nhiễm sắc thể. Quy định này được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa công tác quản lý vận động viên theo hướng tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế trong bóng chuyền.
Theo thông báo số 02/TB-LĐBCVN được ký ban hành ngày 10/3/2026, VFV đã đưa ra quy định cụ thể về việc kiểm tra giới tính đối với các cầu thủ nữ tham dự hệ thống giải đấu quốc gia.
VTV Bình Điền Long An ngược dòng thắng LPBank Ninh Bình 3-2 trong trận chung kết, giành chức VĐQG 2025
Động thái này không chỉ nhằm giải quyết các nghi vấn có thể phát sinh trong quá trình thi đấu, mà còn thể hiện quyết tâm của VFV trong việc đồng bộ hóa các quy định của bóng chuyền Việt Nam với những tiêu chuẩn do Liên đoàn Bóng chuyền Châu Á (AVC) và Liên đoàn bóng chuyền Thế giới (FIVB) đề ra.
Theo nội dung văn bản, bắt đầu từ mùa giải 2026, việc xác định tư cách vận động viên nữ có thể được thực hiện bằng phương pháp kiểm tra nhiễm sắc thể trong những trường hợp cần thiết.
Quy định này áp dụng cho toàn bộ các giải đấu nằm trong hệ thống thi đấu quốc gia do VFV quản lý. Mục tiêu chính là đảm bảo mọi vận động viên tham gia tranh tài đều đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về giới tính theo quy định của thể thao quốc tế.
VFV cũng nhấn mạnh rằng trách nhiệm xác định tư cách vận động viên ban đầu thuộc về các câu lạc bộ và đơn vị chủ quản. Các đội bóng phải đảm bảo tính chính xác về hồ sơ và thông tin của vận động viên trước khi đăng ký tham dự giải. Tuy nhiên, trong trường hợp xuất hiện nghi vấn hoặc khi có yêu cầu xác minh từ các bên liên quan, VFV sẽ trực tiếp can thiệp và tiến hành các bước kiểm tra cần thiết để làm rõ.
Để đảm bảo quá trình xác minh được thực hiện chặt chẽ, liên đoàn đã xây dựng một quy trình kiểm tra gồm 10 bước cụ thể. Điểm đáng chú ý nhất là việc áp dụng phương pháp xét nghiệm PCR đối với gen SRY, một chỉ dấu di truyền thường được sử dụng trong y học để xác định sự hiện diện của nhiễm sắc thể Y, từ đó xác định giới tính sinh học.
Việc xét nghiệm sẽ được thực hiện tại các cơ sở y tế đủ tiêu chuẩn và được chỉ định, đồng thời đảm bảo tuyệt đối các nguyên tắc về bảo mật thông tin và quyền riêng tư của vận động viên.
Trong trường hợp một đội bóng đề nghị kiểm tra đối với vận động viên của đối phương, trưởng đoàn của đội khiếu nại phải nộp khoản tiền đặt cọc 10 triệu đồng. Đây được xem là biện pháp nhằm hạn chế các khiếu nại mang tính cảm tính hoặc thiếu căn cứ. Khoản tiền này chỉ được hoàn trả nếu kết quả xét nghiệm chứng minh vận động viên bị khiếu nại không phải là nữ về mặt di truyền học.
Về chi phí thực hiện xét nghiệm, VFV cho biết sẽ chịu trách nhiệm thanh toán các xét nghiệm cơ bản liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính. Trong khi đó, các đơn vị đăng cai tổ chức giải đấu tại địa phương sẽ có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ việc đưa đón vận động viên đến cơ sở xét nghiệm một cách an toàn và thuận lợi.
Một điểm đáng chú ý trong quy định mới là quyền lợi thi đấu của vận động viên vẫn được đảm bảo trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm. Theo đó, cầu thủ bị yêu cầu kiểm tra vẫn có thể tiếp tục ra sân thi đấu bình thường cho đội bóng của mình. Điều này nhằm tránh gây ảnh hưởng tiêu cực đến phong độ cũng như tâm lý của vận động viên khi chưa có kết luận chính thức.
Trong trường hợp kết quả xét nghiệm cho thấy vận động viên có sự hiện diện của nhiễm sắc thể Y, yếu tố di truyền thường liên quan đến giới tính nam, kết quả này sẽ được báo cáo ngay lập tức cho Trưởng ban Giám sát và lãnh đạo VFV để đưa ra quyết định cuối cùng về việc dừng thi đấu của vận động viên đó. Ngược lại, nếu xét nghiệm xác nhận không có nhiễm sắc thể Y, mọi nghi vấn sẽ được khép lại và vận động viên tiếp tục thi đấu bình thường mà không bị ảnh hưởng.
Quy định mới của VFV đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới chuyên môn cũng như người hâm mộ bóng chuyền. Nhiều ý kiến cho rằng việc áp dụng các phương pháp kiểm tra khoa học hiện đại sẽ giúp hạn chế những tranh cãi không đáng có, đồng thời tạo ra môi trường thi đấu minh bạch và công bằng hơn cho các vận động viên nữ.
Trong bối cảnh thể thao Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với hệ thống thi đấu quốc tế, việc chuẩn hóa các quy định quản lý vận động viên theo tiêu chuẩn của AVC và FIVB được xem là bước đi cần thiết. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính chuyên nghiệp của các giải đấu trong nước mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của những vận động viên nữ thi đấu trung thực, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của bóng chuyền Việt Nam.
Hiện thông báo nói trên đã được VFV gửi tới các trung tâm huấn luyện, đơn vị quản lý thể thao và các câu lạc bộ bóng chuyền trên toàn quốc để triển khai thực hiện trong thời gian tới. Các đội bóng được yêu cầu chủ động cập nhật quy định mới và phối hợp chặt chẽ với ban tổ chức khi cần tiến hành các bước xác minh theo quy trình.
