Làng Kon Pring: Bức họa thổ cẩm văn hóa của người Mơ Nâm

Giữa những triền thông xanh ngát của cao nguyên Măng Đen, làng Kon Pring đẹp tựa một tấm thổ cẩm được dệt nên từ nếp nhà, tiếng chiêng, hương vị núi rừng và đời sống bao đời của người Mơ Nâm.

Qua hơn thập kỷ mở cửa đón chào triệu du khách, Kon Pring khiến bao người luyến lưu, không phải bởi điều gì xa lạ, mà bằng cách dệt nên trải nghiệm từ chính chất liệu đời sống dung dị thuần khiết giữa đại ngàn.

Về Kon Pring, sống một ngày như người Mơ Nâm

Đến Kon Pring, du khách không có một hành trình kín đặc những điểm tham quan. Cứ thong thả dạo bước, ghé một nếp nhà sàn, uống rượu cần, ngồi nghe chuyện nương rẫy, để rồi tự nhiên, bạn hòa vào nhịp sinh hoạt của bà con, gần gũi như người thân lâu ngày trở về.

Dẫu đã có những con đường bê tông sạch sẽ và các homestay đón khách, Kon Pring vẫn gìn giữ dáng dấp làng truyền thống của người Mơ Nâm. Nổi bật giữa trung tâm là mái nhà rông truyền thống cao vút, nhìn từ xa tựa lưỡi rìu dựng ngược giữa đất trời. Đây cũng là nơi cộng đồng hội họp, đón khách quý và tổ chức những dịp lễ quan trọng.

Xung quanh, bên cạnh những ngôi nhà sàn là những nhà lúa, một nét kiến trúc đặc trưng của người Mơ Nâm. Nhà lúa có dáng tựa nhà sàn thu nhỏ, dùng cất giữ thóc gạo và hạt giống cho mùa sau.

Phía sau ô cửa sổ trổ cao, những người phụ nữ bên khung cửi dệt thổ cẩm, đôi tay thoăn thoắt đưa thoi, kết nên hoa văn biểu trưng cho tín ngưỡng, quan niệm thẩm mỹ của cộng đồng. Hay từ cây giang, lồ ô, dây mây của núi rừng, bà con đan gùi nan thưa đi rẫy, rổ, nia và những vật dụng thân thuộc đầy khéo léo. Nghề ủ rượu truyền thống cũng luôn rộng cửa chờ đón du khách khám phá.

Chuyện làng còn được kể qua mâm cơm. Gà nướng thơm lừng, ống cơm lam nóng hổi, cá suối nướng than, rau rừng và chén rượu cần, tất thảy mang hương vị của nương rẫy. Trong kho tàng ẩm thực người Mơ Nâm còn có mắm Giố, món mắm chua được làm từ thịt lợn, thịt trâu hoặc cá suối, cua, trộn với cơm rồi ủ kín trong ghè cho lên men. Mỗi món ăn đều chắt chiu kinh nghiệm chế biến, công thức được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Khi đêm xuống, trong những buổi giao lưu văn hóa, tiếng cồng chiêng lại ngân vang, hòa cùng bước xoang uyển chuyển bên ánh lửa. Trong đời sống tinh thần người Mơ Nâm, cồng chiêng đại diện cho sợi dây thiêng liêng, gắn kết con người cùng tổ tiên đất trời, và rộn ràng hơn trong lễ máng nước, lễ gieo mạ, lễ ăn lúa mới, lễ đóng cửa kho lúa hay lễ mừng nhà rông.

Và trọn vẹn hơn nữa, khi bạn dành lại một vài đêm nghỉ dưới nhà sàn homestay, nghe suối hát thông reo, trò chuyện với người dân chất phác, ngắm nụ cười trong trẻo của em bé trong trang phục chàm, đen điểm xuyết họa tiết đỏ. Đấy là sự bình yên dịu dàng riêng biệt mà khi rời đi, ai cũng nhớ, cũng thương.

Tinh thần đoàn kết làm du lịch đáng quý của người làng

Từ chỗ còn bỡ ngỡ khi đón khách phương xa, người Mơ Nâm dần học cách làm homestay, tổ chức bữa ăn, giới thiệu nghề truyền thống và những câu chuyện văn hóa của dân tộc mình.

Hiện làng có nhiều cơ sở homestay. Những hộ khác tham gia qua hoạt động sản xuất hàng thủ công, văn nghệ, chế biến món ăn, sản xuất nông sản hoặc cung ứng dịch vụ khác. Mỗi gia đình góp một phần nhỏ, chia sẻ sinh kế gắn với những giá trị sẵn có của làng.

Chị Y Lim, một trong những hộ dân đầu tiên của làng được hỗ trợ kinh phí xây dựng homestay, chia sẻ từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ đến nay người dân nơi đây đã quen với việc tiếp đón khách du lịch. Thông qua các hoạt động du lịch, gia đình chị và bà con đã có thêm nguồn thu nhập bằng việc bán các sản phẩm du lịch, đồ ăn, thức uống…

Sự chuyển mình ấy còn có sự đồng hành của chính quyền. Những năm qua, địa phương đã quan tâm cải thiện đường sá, cảnh quan, vệ sinh môi trường, tập huấn kỹ năng đón khách và hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch.

Ngay trong làng vừa có Nông trại Hoa Trà mới mở dịp đầu năm 2026, là điểm hẹn cafe giữa thung lũng ngập sắc hoa. Nông trại ở cuối làng, du khách có thể ghé uống cà phê và chụp cho mình những bức hình đẹp mắt.

Từ Kon Pring, hành trình của du khách còn có thể nối dài đến hồ Đăk Ke, thác Pa Sỹ, chùa Khánh Lâm hay những thắng cảnh khác của Măng Đen chỉ với 10 - 20 phút. Nhưng có lẽ, hầu như những ai ghé nơi đây, đều yêu khoảng thời gian được sống chậm trong làng.

Trở lại Kon Pring sau hai năm, anh Lê Phạm Xuân Quý (du khách Đà Nẵng) chia sẻ: "Từ vài homestay ngày ấy, giờ làng đã làm du lịch chuyên nghiệp và bài bản hơn rất nhiều. Nhưng điều tôi thích nhất là giữa những đổi thay đó, cái cảm giác bình yên, gần gũi của một ngôi làng trên cao vẫn còn nguyên".

Qua hơn 10 năm làm du lịch cộng đồng, bức tranh du lịch của bà con làng Kon Pring cũng như bao tấm thổ cẩm khoan nhặt thoi đưa bằng đôi bàn tay cần mẫn và tấm lòng chân tình. Không chỉ đẹp bởi sự tinh xảo, nó còn gửi gắm trong đó chuyện đời sống, tín ngưỡng và phong tục được trao truyền qua bao thế hệ. Để khi rời xa thung xanh, điều đọng lại trong lòng du khách là nếp sống và tình người đằm thắm của làng văn hóa du lịch cộng đồng Mơ Nâm - những hoa văn đặc biệt.