Lan tỏa giá trị văn hóa, bồi đắp sức mạnh nội sinh

Trong đời sống đương đại, những giá trị văn hóa truyền thống đang được tiếp nối bằng nhiều hình thức sinh động, để di sản không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục phát huy giá trị. 

Tuần vừa qua, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật tại nhiều địa phương góp phần đưa di sản đến gần công chúng, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và phát huy vai trò của văn hóa trong xây dựng con người, tạo sức mạnh nội sinh, phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Để các giá trị văn hóa không chỉ được gìn giữ mà tiếp tục trở thành nguồn lực cho phát triển, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đang được nhiều địa phương gắn với đời sống cộng đồng, phát triển du lịch và nâng cao đời sống tinh thần của người dân.

Tại Bắc Ninh, Lễ hội Hát then - Đàn tính năm 2026 khai mạc tối 30/8 với sự tham gia của đông đảo nghệ nhân, người dân và các đoàn nghệ thuật quần chúng. Phó Chủ tịch UBND xã An Lạc, tỉnh Bắc Ninh, Trưởng Ban tổ chức lễ hội Phùng Đức Minh cho biết, hát then, đàn tính từ lâu đã là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Tày, là sợi dây gắn kết cộng đồng và lưu giữ ký ức, bản sắc của quê hương. Thông qua các hoạt động giao lưu, biểu diễn và sinh hoạt cộng đồng, địa phương mong muốn đưa loại hình nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ, đồng thời quảng bá tiềm năng văn hóa, du lịch sinh thái và tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân.

Tại Sơn La, tối 31/8, Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu và Đêm hội Thổ cẩm quốc tế Sơn La năm 2026 với chủ đề "Dệt di sản hòa giao sắc màu" chính thức khai mạc. Diễn ra đến ngày 5/9, Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu giới thiệu không gian văn hóa, ẩm thực, thể thao truyền thống và sản phẩm đặc trưng của đồng bào các dân tộc. Điểm nhấn là Đêm hội Thổ cẩm quốc tế, lần đầu được tổ chức với sự tham gia của các nhà thiết kế trong nước và quốc tế. Những hoa văn, sắc màu thổ cẩm truyền thống được kết nối với thời trang, nghệ thuật và sáng tạo đương đại, mở ra thêm cơ hội để giá trị văn hóa bản địa lan tỏa và hội nhập.

Cùng với việc làm mới các giá trị truyền thống, nhiều địa phương tiếp tục tạo không gian để các loại hình nghệ thuật dân gian hiện diện trong đời sống hôm nay. Chiều 5/9, Liên hoan Lân Sư Rồng phường Phan Thiết mở rộng lần thứ I năm 2026, tỉnh Lâm Đồng, thu hút 9 đoàn chuyên nghiệp đến từ nhiều địa phương tham gia.

Theo ông Nguyễn Đình Quý, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND phường Phan Thiết, liên hoan không chỉ là sân chơi để các đoàn giao lưu, học hỏi mà còn góp phần bảo tồn, trao truyền và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Từ một loại hình nghệ thuật gắn với các dịp lễ, Tết và sinh hoạt cộng đồng, Lân Sư Rồng đang được mở rộng thành hoạt động giao lưu văn hóa, đáp ứng nhu cầu thưởng thức của người dân và tạo thêm sản phẩm trải nghiệm cho du khách.

Phát huy văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại

Tối 4/9, tại sân Thái Học, Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã diễn ra Đêm Chung kết và Lễ trao giải Cuộc thi "Thiết kế trang phục từ cảm hứng Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Khoa phục Việt Nam".

Diễn ra trong 3 tháng, cuộc thi thu hút đông đảo sinh viên và các nhà thiết kế trẻ tham gia. Từ hơn 100 tác phẩm, Ban Giám khảo lựa chọn 30 thiết kế xuất sắc để trưng bày tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trong đó 15 tác phẩm vào vòng chung kết. Các bài thi cho thấy sự tìm hiểu nghiêm túc về văn hóa khoa cử cũng như những cách kết hợp sáng tạo giữa giá trị truyền thống và nhịp sống đương đại.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Đường Ngọc Hà, cuộc thi là một minh chứng cho việc đưa di sản trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo và một phần của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. Thông qua ngôn ngữ thời trang, những chất liệu văn hóa, kiến trúc và tinh thần của Văn Miếu - Quốc Tử Giám được chuyển hóa thành các thiết kế mang hơi thở đương đại.

Trong dòng chảy lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám từng là nơi đào tạo, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. Từ những giá trị được tích lũy qua nhiều thế kỷ, cuộc thi đã mở ra một hướng tiếp cận mới, khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu di sản và đưa các giá trị truyền thống vào đời sống bằng ngôn ngữ sáng tạo.

Cũng từ việc khai thác chất liệu văn hóa truyền thống, tại Cần Thơ, tối 2/9, Chương trình nghệ thuật và thời trang "Miền Tây - Ngày hội non sông" đã mang đến một cách kể mới về vùng đất sông nước. Thông qua âm nhạc, thời trang và ngôn ngữ sân khấu đương đại, những hình ảnh quen thuộc của miền Tây như dòng sông, cánh đồng, con đò, phiên chợ và tình người được kết nối trong một không gian nghệ thuật hiện đại.

Các tiết mục âm nhạc đưa khán giả qua nhiều lớp hình ảnh về đất nước và vùng đất Nam Bộ, trong khi bộ sưu tập "Sắc màu Tây Đô" lấy cảm hứng từ vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa và nhịp sống của Cần Thơ và miền Tây. Những sắc màu, chất liệu quen thuộc của vùng sông nước được chuyển tải bằng ngôn ngữ thời trang, giúp công chúng có thêm những góc nhìn mới về văn hóa địa phương.

Việc kết hợp các giá trị truyền thống với nghệ thuật đương đại không chỉ góp phần làm mới cách quảng bá văn hóa mà còn mở rộng khả năng kết nối với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Khi di sản và những giá trị văn hóa vùng miền được tiếp cận bằng những hình thức phù hợp với đời sống hôm nay, truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục tạo cảm hứng cho sáng tạo và phát triển.

Văn hóa, nghệ thuật chào mừng Quốc khánh 2/9

Chào mừng 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, nhiều địa phương tổ chức các chương trình văn hóa, nghệ thuật, góp phần giúp công chúng ôn lại những dấu mốc lịch sử, tri ân các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời bồi đắp niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong xây dựng đất nước.

Chương trình nghệ thuật "Hà Nội - Mùa Thu độc lập" được tổ chức tối 2/9, tại vườn hoa khu vực Đền Bà Kiệu, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, với 16 tiết mục ca, múa, nhạc và nghệ thuật truyền thống. Chương trình gồm 3 chương "Mùa Thu lịch sử", "Dấu ấn Thăng Long" và "Hà Nội - Niềm tin và hy vọng", kết hợp các ca khúc cách mạng với âm hưởng chèo, xẩm, ca trù và ngôn ngữ dàn dựng hiện đại, qua đó tái hiện những dấu mốc lịch sử và hành trình xây dựng, phát triển Thủ đô.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm Nguyễn Hồng Trang, chương trình góp phần giúp công chúng cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của độc lập, tự do, hòa bình; thêm tự hào về lịch sử dân tộc và một Hà Nội giàu truyền thống, năng động, sáng tạo.

Cùng thời điểm, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang tổ chức chương trình nghệ thuật "Bản hùng ca - Mùa Thu lịch sử". Các tiết mục ca, múa, nhạc tái hiện những dấu mốc hào hùng của dân tộc, khắc họa vai trò của Tuyên Quang, "Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến", qua đó góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và bồi đắp niềm tự hào về vùng đất lịch sử.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật diễn ra trên các địa bàn, phục vụ người dân và du khách. Điểm nhấn là chương trình "Việt Nam tự hào vững bước" tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, được xây dựng như hành trình nối quá khứ với hiện tại và tương lai qua ba chương "Độc lập - Tự do", "Khát vọng hòa bình" và "Việt Nam tự hào bước vào kỷ nguyên mới". Các hoạt động nghệ thuật tại cơ sở cùng màn pháo hoa tại 7 địa điểm góp phần tạo không khí lễ hội rộng khắp, lan tỏa niềm tự hào dân tộc.

Không khí Tết Độc lập cũng được thể hiện đậm nét tại xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu với chương trình "Sắc màu Tây Bắc - Khát vọng vươn xa". Điểm nhấn là "Vòng xòe đoàn kết" với sự tham gia của hơn 2.500 nghệ nhân, diễn viên, học sinh, qua đó tôn vinh Nghệ thuật Xòe Thái - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và thể hiện tinh thần đoàn kết các dân tộc. Dịp này, "Vòng xòe đoàn kết" của cộng đồng gắn với ngày hội Tết Độc lập 2/9 tại Than Uyên cũng được xác lập kỷ lục Việt Nam.

Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật trong dịp Quốc khánh không chỉ tạo không gian sinh hoạt cộng đồng mà còn góp phần đưa lịch sử, truyền thống và các giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng. Qua đó, tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc tiếp tục được nuôi dưỡng, đồng thời phát huy vai trò của văn hóa trong xây dựng con người, tạo sức mạnh nội sinh cho phát triển, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.