Theo báo La Tribune của Pháp, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy Pháp đẩy mạnh xây dựng các trung tâm dữ liệu (data center) nhằm tăng cường năng lực hạ tầng số và củng cố chủ quyền công nghệ.
Tuy nhiên, làn sóng đầu tư quy mô lớn cũng vấp phải sự phản đối ngày càng gia tăng tại nhiều địa phương, do những lo ngại về tiêu thụ năng lượng, nguồn nước, tác động môi trường và quyền tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định.
Hiện có hơn 30 dự án trung tâm dữ liệu tại nước này đang đối mặt với các hoạt động phản đối, kiến nghị hoặc khiếu kiện hành chính. Xu hướng này gợi nhớ làn sóng phản kháng tại Mỹ, nơi các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu đang vấp phải sự bất bình của cộng đồng dân cư. Một khảo sát do Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố tháng 9/2026 cho thấy khoảng 60% người Mỹ không thoải mái hoặc hoàn toàn không đồng tình với việc xây dựng trung tâm dữ liệu mới tại khu vực sinh sống. Riêng trong quý II/2026, gần 50 dự án tại Mỹ đã gặp phải sự phản đối ở cấp địa phương.
Tại Pháp, phản ứng đáng chú ý xảy ra hồi tháng 9/2026 tại một xã nhỏ thuộc tỉnh Indre, khi thị trưởng và bốn thành viên hội đồng địa phương quyết định từ chức để phản đối dự án xây dựng trung tâm dữ liệu của Google. Những người này cho rằng chính quyền và người dân không được cung cấp đầy đủ thông tin về dự án, đặc biệt là các đánh giá liên quan đến sức khỏe, môi trường và những tác động đối với đời sống dân cư. Đầu tháng 10/2026, vấn đề tiếp tục được đưa ra tại Quốc hội Pháp thông qua đề xuất nghị quyết kêu gọi tạm dừng các dự án trung tâm dữ liệu không bảo đảm chủ quyền số, do nghị sĩ François Ruffin thúc đẩy.
Công viên kỹ thuật số Paris ở Saint-Denis. Ảnh: Digital Reality
Làn sóng phản đối diễn ra trong bối cảnh Pháp đang tích cực thu hút đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng số. Tại hội nghị Choose France 2026, nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã công bố các cam kết trị giá hàng chục tỷ euro. Đáng chú ý, tập đoàn SoftBank của Nhật Bản dự kiến đầu tư khoảng 45 tỷ euro để xây dựng ba trung tâm dữ liệu tại khu vực Hauts-de-France vào năm 2031. Hiện Pháp có khoảng 300 trung tâm dữ liệu, thấp hơn nhiều so với Mỹ, quốc gia sở hữu hơn 3.000 cơ sở loại này.
Tại địa phương, những lo ngại tập trung vào mức tiêu thụ điện và nước, tiếng ồn, ô nhiễm cảnh quan và tác động của các công trình quy mô lớn. Tại Rantigny, vùng Hauts-de-France, kế hoạch xây dựng hai trung tâm dữ liệu phục vụ AI, với tổng vốn đầu tư hơn 3,5 tỷ euro, đã vấp phải sự phản đối của cư dân. Dự án dự kiến được triển khai trên khu đất công nghiệp cũ, phục vụ một tập đoàn công nghệ quy mô lớn của Mỹ. Người dân đã thành lập nhóm phản đối và phát động kiến nghị, chủ yếu do lo ngại về tiêu thụ nước, tiếng ồn và ảnh hưởng cảnh quan. Trong khi đó, chính quyền địa phương cho rằng dự án có thể mang lại nguồn thu thuế đáng kể và tạo khoảng 100 việc làm thường xuyên.
Trước những phản ứng này, các doanh nghiệp trong ngành nhấn mạnh điều kiện phát triển trung tâm dữ liệu tại Pháp có nhiều khác biệt so với Mỹ. Theo đại diện Hiệp hội France Datacenter, hệ thống tiêu chuẩn xây dựng, quản lý tài nguyên và công nghệ tiết kiệm nước tại Pháp được kiểm soát chặt chẽ hơn. Đặc biệt, cơ cấu năng lượng dựa nhiều vào điện hạt nhân giúp các trung tâm dữ liệu tại Pháp có lợi thế về phát thải carbon so với những cơ sở tại Mỹ, vốn vẫn phụ thuộc đáng kể vào khí đốt và than đá.
Tuy nhiên, quy mô tiêu thụ điện của các dự án vẫn đặt ra thách thức. Theo cơ quan quản lý mạng lưới điện RTE, một trung tâm dữ liệu thường yêu cầu công suất từ 100-200 MW, tương đương mức tiêu thụ điện của thành phố Saint-Étienne; một số dự án có thể vượt 400 MW. RTE cho rằng hệ thống điện Pháp vẫn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu gia tăng mà chưa cần áp dụng lệnh tạm dừng xây dựng. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo việc mở rộng lưới điện, xây dựng đường dây cao thế và gia tăng khai thác tài nguyên cũng tạo ra những chi phí môi trường đáng kể. Nguy cơ rò rỉ các chất ô nhiễm PFAS từ một số cơ sở cũng là vấn đề cần được xem xét.
Bên cạnh các vấn đề môi trường, tranh luận tại Pháp còn gắn với câu chuyện chủ quyền số và khả năng kiểm soát giá trị kinh tế do AI tạo ra. Những người ủng hộ phát triển trung tâm dữ liệu cho rằng nếu Pháp không xây dựng hạ tầng trong nước, các dự án sẽ chuyển sang những quốc gia có tiêu chuẩn môi trường thấp hơn, khiến châu Âu tụt hậu trong cuộc cạnh tranh công nghệ. Ngược lại, một số chuyên gia cảnh báo Pháp và châu Âu có nguy cơ chỉ trở thành nơi tiếp nhận hạ tầng cho các tập đoàn công nghệ nước ngoài, trong khi quyền kiểm soát dữ liệu và giá trị gia tăng từ hoạt động phát triển AI vẫn nằm trong tay các doanh nghiệp bên ngoài.
Sự gia tăng phản đối các trung tâm dữ liệu cho thấy bài toán phát triển AI tại Pháp không chỉ liên quan đến thu hút đầu tư và mở rộng hạ tầng công nghệ, mà còn đòi hỏi cân bằng giữa lợi ích kinh tế, chủ quyền số, an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường. Việc minh bạch thông tin, tham vấn cộng đồng và đánh giá đầy đủ tác động của từng dự án sẽ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng triển khai các kế hoạch đầu tư trong thời gian tới.
