Không Ronaldo, Bồ Đào Nha 'thiếu 20 mét'

Ở thành phố Mexico City nơi World Cup 2026 sẽ khai mạc sau hơn 70 ngày nữa, Bồ Đào Nha phơi bày hạn chế lớn trong khâu tìm kiếm bàn thắng.

Mặc dù Cristiano Ronaldo thường là tâm điểm của những tranh cãi, nhưng Roberto Martinez thực sự rất nhớ bàn thắng của anh trong quá trình xây dựng tập thể ổn định.

1. Từ nhiều năm trước, khoảng thập niên 1970 và đầu 1980, hoặc thậm chí cả thời gian sau đó với những nghệ sĩ sân cỏ bậc thầy Luis Figo hay Rui Costa, người ta thường nói rằng bóng đá Bồ Đào Nha "thiếu 20 mét" - chính là khu vực quyết định tất cả: Vòng cấm, khung thành và bàn thắng. Thiếu những cú dứt điểm, thiếu bàn thắng, thiếu tài năng ở 20 mét cuối cùng. Đó cũng chính là điều trên sân Azteca huyền thoại - nơi diễn ra trận khai mạc World Cup 2026, cũng là "thánh đường" duy nhất có vinh dự chứng kiến cả Pele và Diego Maradona nâng cao cúp vàng lần cuối cùng trong sự nghiệp của họ.

Ở đó, Bồ Đào Nha thiếu những cú sút, và trên hết là thiếu bàn thắng. Trận đấu giống như 1 trận giao hữu tiền mùa giải, thậm chí còn không thiếu những đợt thay người liên tiếp... Đội hình xuất phát của Bồ Đào Nha gồm nhiều gương mặt dự bị. Với 2 trận liên tiếp và không tính điểm FIFA, Roberto Martinez và Javier Aguirre được phép thực hiện tới 10 quyền thay người.

Trên độ cao 2.200 mét, đội hình xuất phát của Bồ Đào Nha chỉ có 2 trụ cột gần như chắc suất cho các trận đấu chính thức tại World Cup 2026: Nuno Mendes và Bruno Fernandes. Roberto Martinez sử dụng sơ đồ 4-2-3-1, với Bruno Fernandes chơi nhô cao hơn vài mét so với Ruben Neves và Samu Costa.

Mexico nhập cuộc với áp lực cực cao, các tiền vệ và tiền đạo "hung hãn" trong việc tranh cướp bóng. Bồ Đào Nha, có thể do ảnh hưởng của độ cao, mất khá nhiều thời gian để bắt nhịp trận đấu. Ngay từ đầu, có thể thấy rõ cách vận hành chiến thuật của đại diện châu Âu: Ruben Neves hoặc Samu Costa dạt sang hai cánh để mở không gian cho Matheus Nunes hoặc Nuno Mendes bó vào trung lộ thay vì bám biên.

2. Ngoại trừ pha lốp bóng kiểu "sombrero" của Joao Felix nhưng không chính xác, Bồ Đào Nha không thể tấn công. Mexico là đội kiểm soát thế trận. Họ có nhiều bóng hơn, quyết liệt hơn, nhưng lại thiếu sự tinh tế để tạo ra nguy hiểm thực sự trước khung thành Rui Silva. Khi Mexico dâng cao, Bồ Đào Nha bất ngờ có cơ hội phản công. Francisco Conceicao đột phá bên phải rồi chuyền ngược lại cho Bruno Fernandes, người lập tức đưa bóng sang trái cho Goncalo Ramos dứt điểm chệch cột dọc. Đây là minh chứng rõ nhất cho "thiếu 20 mét". Khi đội trưởng Cristiano Ronaldo vắng mặt, Martinez thử nghiệm Goncalo Ramos - người chỉ có 1 bàn trong 13 trận gần nhất với PSG.

Thật tốt là hiệp 1 kết thúc, sau khi sự tẻ nhạt bao trùm và khán đài thất vọng. Giới chuyên môn có mặt ở Azteca cùng đặt câu hỏi: Martinez sẽ thay bao nhiêu người trong hiệp 2? Giữ nguyên đội hình hay thay đổi mạnh để tránh quá tải? Ông chọn phương án thứ hai; 7 trong số 10 quyền thay người được sử dụng ngay sau giờ nghỉ. Một cuộc "cách mạng" thực sự!

Lúc này, đội hình trên sân có nhiều gương mặt được kỳ vọng là trụ cột trong tương lai gần: Joao Cancelo, Vitinha, Joao Neves, Bruno Fernandes và Pedro Neto (dù không còn Nuno Mendes). Lối chơi trở nên khác hẳn: Luân chuyển bóng tốt hơn, tốc độ hơn và tiếp cận khung thành nhiều hơn. Nhưng vẫn không có bàn thắng.

Rồi Martinez lại điều chỉnh. "Paulinho! Paulinho! Paulinho!". Cả sân vang lên, cổ vũ cho Paulinho đang là ngôi sao giải Mexico với Toluca. Nhưng chính sự xuất hiện này là một nghịch lý: Chân sút 33 tuổi mới có trận quốc tế thứ 4 trong sự nghiệp, vừa trở lại sau 6 năm.

Bồ Đào Nha có những tiền vệ chất lượng như Vitinha, Joao Neves, Ruben Neves, chưa kể Bernardo Silva nghỉ ngơi. Nhưng Ronaldo vắng mặt, Martinez thiếu một trung phong mang lại sự yên tâm. Kể từ sau EURO 2024, Ronaldo ghi 13 bàn trong 14 trận với Bồ Đào Nha. Không có anh, số lần dứt điểm của đội giảm đi chứ không chỉ là bàn thắng.