Khơi thông động lực mới cho kinh tế tư nhân Thủ đô

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đang mở ra một giai đoạn phát triển mới cho cộng đồng doanh nghiệp cả nước. 

Với vai trò là trung tâm kinh tế lớn thứ hai cả nước, Hà Nội được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong cụ thể hóa chủ trương của Trung ương bằng những chương trình hành động quyết liệt, đồng bộ và sát thực tiễn. Từ cải cách thể chế, chuyển đổi số đến thúc đẩy đổi mới sáng tạo, Thủ đô đang từng bước kiến tạo môi trường thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát huy tối đa tiềm năng, trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.

Khơi thông nguồn lực

Kinh tế tư nhân hiện đang giữ vai trò ngày càng quan trọng trong cơ cấu nền kinh tế Hà Nội. Theo thống kê của thành phố, đến nay Hà Nội có hơn 424.000 doanh nghiệp đang hoạt động; trong đó, khoảng 97% là doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân. Chỉ riêng năm 2025, thành phố ghi nhận hơn 32.400 doanh nghiệp thành lập mới, tiếp tục dẫn đầu cả nước về số lượng doanh nghiệp đăng ký hoạt động.

Không chỉ gia tăng về số lượng, khu vực kinh tế tư nhân còn đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế của Thủ đô. Hiện khu vực này đóng góp khoảng 45-50% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), chiếm gần 58% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo ra gần 80% số việc làm mới mỗi năm.

Đáng chú ý, trong số khoảng 45-50 tập đoàn kinh tế tư nhân lớn của cả nước, Hà Nội hiện có gần 20 tập đoàn có quy mô lớn, hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ công nghiệp, bất động sản, tài chính, công nghệ đến thương mại dịch vụ. Nhiều doanh nghiệp đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường khu vực và quốc tế, trở thành những "đầu tàu" dẫn dắt các ngành kinh tế quan trọng.

Theo các chuyên gia kinh tế, những con số trên cho thấy kinh tế tư nhân không còn là khu vực bổ trợ mà đang dần trở thành lực lượng nòng cốt thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW được xem là cú hích chính sách quan trọng nhằm tháo gỡ các rào cản, khơi thông nguồn lực và tạo không gian phát triển mới cho doanh nghiệp.

Bám sát tinh thần của Nghị quyết, Hà Nội đã nhanh chóng ban hành nhiều chương trình, kế hoạch hành động với trọng tâm là cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng số hóa toàn diện. Thành phố triển khai cơ chế giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình "làn xanh", "không giấy tờ - không tiếp xúc", giúp rút ngắn từ 30-60% thời gian xử lý hồ sơ ở nhiều lĩnh vực trọng điểm như đầu tư, xây dựng, logistics, thương mại quốc tế, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Song song với đó, Hà Nội tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn lâu nay liên quan đến đất đai, quy hoạch, tiếp cận tín dụng và các nguồn lực sản xuất kinh doanh. Các cuộc đối thoại định kỳ giữa chính quyền thành phố với cộng đồng doanh nghiệp được duy trì thường xuyên, qua đó kịp thời giải quyết những khó khăn phát sinh từ thực tiễn.

TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhận định: Việc cải thiện môi trường kinh doanh luôn là giải pháp hiệu quả nhất để huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển. Điểm đáng ghi nhận của Hà Nội là đang chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo phát triển", coi doanh nghiệp là đối tượng phục vụ thay vì đối tượng quản lý đơn thuần.

Sự thay đổi này được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận rõ nét. TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho rằng những cải cách quyết liệt trong những năm gần đây đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn.

Theo ông, Hà Nội hiện đã hình thành nhiều doanh nghiệp lớn có khả năng dẫn dắt thị trường trong các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ, thương mại và dịch vụ chất lượng cao. Đây là lực lượng tiên phong trong đổi mới quản trị, đầu tư công nghệ và hội nhập quốc tế, đồng thời tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đối với cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí Hòa Bình tại xã  Đông Anh (Hà Nội) cho biết, doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư thêm dây chuyền sản xuất tự động sau khi môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện và các thủ tục hành chính được rút ngắn.

"Việc thành phố đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số đang giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí giao dịch và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Điều này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và mở rộng đầu tư mà còn tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội hướng tới mô hình phát triển nhanh, xanh, thông minh và bền vững", ông Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương trong thu hút đầu tư, việc Hà Nội chủ động cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp hiện hữu phát triển mà còn góp phần thu hút thêm các nhà đầu tư mới, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp sáng tạo và dịch vụ chất lượng cao.

Động lực tăng trưởng

Nếu cải cách thể chế được xem là điều kiện cần thì đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là động lực quan trọng giúp khu vực kinh tế tư nhân Hà Nội nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

Thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, Hà Nội xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những trụ cột trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Theo Kế hoạch hành động số 348-KH/TU của Thành ủy Hà Nội triển khai Nghị quyết 68, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 khu vực kinh tế tư nhân sẽ đóng góp từ 55-60% GRDP, trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 50% doanh nghiệp thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo; trên 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng các nền tảng số trong quản trị và sản xuất kinh doanh; khoảng 70% doanh nghiệp hoàn thành chuyển đổi số ở mức toàn diện.

Theo các chuyên gia, đây là những chỉ tiêu rất tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi nếu được triển khai đồng bộ cùng với các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Hiện Hà Nội đang tập trung phát triển hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng dùng chung phục vụ doanh nghiệp. Quá trình số hóa dịch vụ công được đẩy mạnh nhằm giảm tối đa thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

Cùng với đó, thành phố đang thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, những lĩnh vực được đánh giá sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế trong tương lai.

Lãnh đạo thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các mô hình sản xuất xanh; đồng thời nâng cao năng lực quản trị theo các tiêu chuẩn quốc tế về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG).

Theo định hướng phát triển của Hà Nội, kinh tế số dự kiến sẽ đóng góp khoảng 35% GRDP vào năm 2026 và tăng lên khoảng 40% GRDP vào năm 2030. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện năng suất lao động và gia tăng giá trị gia tăng trong nền kinh tế. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng xác định công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo là những lĩnh vực giàu tiềm năng, có khả năng tạo ra nhiều việc làm chất lượng cao và giá trị gia tăng lớn trong tương lai.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: Thành phố sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp; đồng thời kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Theo lãnh đạo thành phố, sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân sẽ là yếu tố then chốt giúp Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030, đưa quy mô nền kinh tế đạt khoảng 113 tỷ USD vào năm 2030 và GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 12.000 USD.

Có thể thấy, Nghị quyết 68-NQ/TW đang tạo ra động lực cải cách mạnh mẽ đối với Hà Nội. Từ việc tháo gỡ các rào cản thể chế đến thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thành phố đang từng bước xây dựng hệ sinh thái phát triển thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân. Khi các nguồn lực được khơi thông và niềm tin của doanh nghiệp tiếp tục được củng cố, khu vực kinh tế tư nhân sẽ có thêm điều kiện để phát triển mạnh mẽ hơn, qua đó đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.