Khi áo dài bước ra thế giới bằng hội họa

Mới đây, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, talkshow "Áo dài và Hội họa" do CLB Di sản Văn hóa Áo dài Việt Nam phối hợp cùng họa sĩ Lê Trang tổ chức đã trở thành điểm hẹn ý nghĩa của những người yêu văn hóa truyền thống và nghệ thuật đương đại.
Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động triển khai mục tiêu chung của các CLB Di sản Văn hóa Áo dài trên cả nước: tôn vinh, bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa sâu sắc của tà áo dài Việt Nam, hướng tới việc đề cử áo dài trở thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, đồng thời gắn kết cộng đồng yêu áo dài, hỗ trợ các làng nghề truyền thống và đưa áo dài trở lại đời sống thường nhật.

Chia sẻ tại talkshow, bà Nguyễn Thị Tâm - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam nhấn mạnh, áo dài không chỉ là một biểu tượng mang tính nghi lễ hay trình diễn, mà cần được nhìn nhận như một "di sản sống", hiện diện trong đời sống xã hội hiện đại. Theo bà, thông qua các tác phẩm hội họa, áo dài được lưu giữ không chỉ ở hình dáng, màu sắc, mà còn ở tinh thần, khí chất và chiều sâu văn hóa, giúp bạn bè quốc tế có một góc nhìn đầy cảm xúc về Việt Nam. "Họa sĩ Lê Trang trưng bày triển lãm thì hiệu ứng về áo dài lại trở nên "nóng" hơn. Tôi có cảm giác như vậy. Mấy ngày hôm nay, trên mạng xã hội cũng như trên các kênh truyền thông, hình ảnh áo dài gắn với hoa, với người phụ nữ liên tục xuất hiện trên các mặt báo.Và tôi hy vọng rằng, với những thông điệp được thể hiện như thế này, việc quảng bá áo dài của Việt Nam sẽ diễn ra rất nhanh và rất tốt. Với vai trò là Chủ tịch Câu lạc bộ Di sản Áo dài Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, trong 3 năm vừa qua chúng tôi đã làm được rất nhiều việc cho công tác quảng bá di sản văn hóa áo dài trong nước và quốc tế. Hiện tại, chúng tôi đã có 15 Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Áo dài Việt Nam tại hầu khắp các tỉnh, thành trong cả nước và 8 Câu lạc bộ Di sản Áo dài Việt Nam tại châu Âu, châu Úc và châu Á."

Ở góc độ sáng tạo nghệ thuật, họa sĩ Chu Nhật Quang cho rằng áo dài là một đề tài giàu thách thức nhưng cũng đầy cảm hứng đối với hội họa Việt Nam. Theo anh, chính sự kết hợp giữa chất liệu truyền thống và tư duy tạo hình hiện đại đã giúp nhiều tác phẩm về áo dài được công chúng quốc tế đón nhận, qua đó khẳng định bản sắc mỹ thuật Việt Nam trong dòng chảy hội nhập: "Với những giá trị văn hóa và nét biểu tượng của áo dài, đặc biệt là qua cách thể hiện của các nghệ sĩ trẻ, có thể thấy họ đã biểu đạt được sự trẻ trung, nét hiện đại, nhưng vẫn tôn vinh được những giá trị nguyên bản và truyền thống của áo dài. Thông qua cách tổ chức hình ảnh, bố cục và màu sắc mang hơi hướng đương đại, vẻ đẹp truyền thống của di sản lại càng được tôn vinh rõ nét hơn."

Là người đồng hành tổ chức chương trình, họa sĩ Lê Trang mang đến góc nhìn giàu cảm xúc từ trải nghiệm cá nhân. Sinh ra và lớn lên ở Huế, nơi áo dài gắn liền với ký ức và đời sống nữ họa sĩ cho rằng sức sống của áo dài trong hội họa nằm ở khả năng làm mới từ chiều sâu văn hóa. Theo chị, chính sự chân thành và tình yêu văn hóa là "chìa khóa" để một đề tài truyền thống không bị lặp lại hay cũ kỹ trong sáng tạo nghệ thuật. "Như trong bộ sưu tập Huế Heritage mà Trang cũng đã gửi lời giới thiệu trong bộ sưu tập của mình, Trang sinh ra và lớn lên ở Huế. Vì vậy, từ nhỏ, từ thuở ấu thơ, Trang đã được "tắm" trong di sản và văn hóa của Huế, trong đó có tà áo dài tím. Đó là một sự tự nhiên, một tình yêu đã nằm sâu trong tiềm thức. Trang rất yêu tà áo dài tím của Huế, cũng như những đường nét phải nói là tinh tế, dịu dàng nhưng lại đầy sức cuốn hút của tà áo dài. Chính nhờ sự thấm đẫm từ tuổi thơ, được nhìn thấy, được sống cùng và được thấm sâu di sản văn hóa ấy, Trang cảm thấy rất vinh dự khi mang tà áo dài của mình giới thiệu với bạn bè quốc tế và được đón nhận. Theo Trang, đó là nguồn cảm hứng xuất phát từ ký ức tuổi thơ, từ niềm tự hào và sự vinh dự với tà áo dài  không chỉ là một trang phục, mà còn là cốt cách, khí chất và tinh thần của người phụ nữ Việt Nam, mang một bản sắc rất Việt" - Họa sĩ Lê Trang chia sẻ.

Không chỉ là một diễn đàn trao đổi chuyên môn, talkshow còn là cuộc đối thoại cởi mở giữa các diễn giả và công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ yêu "áo dài và hội họa". Nhiều câu hỏi được đặt ra xoay quanh những vấn đề mang tính thời sự và thực tiễn Những chia sẻ đa chiều đã giúp người nghe hiểu rõ hơn rằng, áo dài không đứng yên trong quá khứ, mà đang tiếp tục chuyển động, thích ứng và lan tỏa cùng nghệ thuật đương đại. Với cách tiếp cận gần gũi, giàu cảm xúc, talkshow "Áo dài và Hội họa" đã khơi gợi niềm tự hào về quốc phục, và truyền đi thông điệp về trách nhiệm gìn giữ và sáng tạo di sản văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế.