Kendo sẽ hiện ra thế nào nếu chúng ta không bắt đầu từ những kỹ thuật hay triết lý võ đạo lớn lao, mà nhìn nó trong cách con người ăn, ở và gặp gỡ mỗi ngày?

Các thành viên thực hiện nghi thức chào trong buổi tập kendo. Ảnh: Tomokai Kendo Club.
Không có đường tắt
Ở hầu hết câu lạc bộ kendo tại Việt Nam, người mới không được đối kháng thật ngay buổi đầu. Họ tập bộ pháp, kĩ thuật ra đòn, thần khí, lặp lại hàng trăm lần một động tác ngày qua ngày. Kết quả không chỉ là một nhát cắt đẹp mà còn tập luyện khả năng kiên định với sự lặp đi lặp lại mà không bỏ cuộc, thứ không có lớp học cấp tốc nào rút ngắn được.
Võ đường không hỏi tuổi, không hỏi giới tính
Trên sàn kendo, thắng thua không được quyết định bởi nam hay nữ, ai cao hơn, sức mạnh hơn hay nhanh hơn. Một cú đánh thuyết phục được tạo nên từ nhiều yếu tố, cốt lõi là đến từ ý chí của người phát đòn, thời điểm, khoảng cách, tư duy, cách đọc tình huống, không thiên vị tuổi tác hay giới tính. Một buổi tập có thể xếp học sinh cấp ba đối luyện ngang hàng người đã ngoài năm mươi, khoảng cách tuổi tác bị xoá nhoà bởi nỗ lực của cả hai. Sự công bằng khắt khe khiến kendo là một trong số ít môn võ nơi "dành cho mọi người" không phải khẩu hiệu marketing.
Cuộc chiến với nội tại
Kendo bắt nguồn từ những samurai từng ra trận, nơi thắng thua đồng nghĩa với sống chết. Khi thời bình đến, kiếm không còn việc làm ngoài chiến trường, kẻ thù bên ngoài đã biến mất. Kẻ thù còn lại chỉ còn là nỗi sợ, cái tôi và sự nóng vội của chính người cầm kiếm đối mặt cuộc sống thường nhật của họ, cái bóng lớn nhất là bản thân, và cái bóng này, đâu đó, nếu muốn được nhìn thấy thì Kendo là một con đường.
Dữ dội bên ngoài, tĩnh lặng bên trong
Nhìn từ ngoài, kendo là một môn đối kháng dữ dội: hai người lao vào nhau bằng shinai, tiếng hét vang lên trước mỗi đòn, tốc độ và lực đánh không nương nhẹ. Nhưng cái được rèn giũa thật sự nằm ở phía đối lập, khả năng giữ tĩnh khi mọi thứ bên ngoài đang hỗn loạn.
"Có một trận tôi nhớ rõ vì đánh xong mới nhận ra mình sai," một thành viên tập tại Tomokai được năm năm kể lại. "Tôi biết mình đang thua điểm nên đánh liều thay vì giữ khoảng cách, chờ đúng thời điểm. Sau trận, sensei chỉ hỏi lúc đó tôi đang đấu với đối thủ hay đang đấu với sự sốt ruột của chính mình."
Phần "động" xảy ra trên sàn, chỉ trong vài giây. Phần "tĩnh" mới là thứ người tập mang về nhà, khả năng nhận ra sự nóng vội của bản thân ngay khi nó xuất hiện, thay vì để nó dẫn dắt hành động.

Các thành viên luyện tập kỹ thuật với kiếm tre (shinai) trong buổi tập kendo. Ảnh: Tomokai Kendo Club.
Mỗi người, một samurai của riêng mình
Tinh thần samurai thường bị đơn giản hóa thành hình ảnh trung thành tuyệt đối, kỷ luật thép, gò bó một chuẩn mực chung. Ở kendo hiện đại, tinh thần đó nên hiểu khác đi: mỗi người tự chọn một chuẩn mực cho riêng mình, rồi trung thành với lựa chọn đó, không phải bắt chước ai khác.
Đại diện Liên đoàn Kendo Việt Nam, khi được hỏi về điều này, cho biết: "Không có hai kiếm sĩ nào giống nhau, dù học cùng một sensei. Mỗi người có một tốc độ, một cách đọc đối thủ, một giới hạn chịu đựng riêng. Tinh thần samurai, với tôi, là việc mỗi người tự tìm ra phong cách của mình, rồi kiên định với nó."
Ở kendo, không ai đi tìm một samurai để noi theo. Người tập tự trở thành phiên bản samurai riêng, có định hướng, có cá tính, tin vào điều mình đã chọn.
Về Tomokai Kendo Club
Tomokai Kendo Club hiện hoạt động tại TPHCM với triết lý "Con đường tự do". Ở đây, kendo không phải một khuôn mẫu để người tập đi theo, mà là con đường mỗi người tự tìm lấy: có định hướng, có cá tính riêng, và tin vào điều mình đã chọn.

Các thành viên chỉnh trang giáp bảo hộ trong buổi tập kendo tại TP.HCM. Ảnh: Tomokai Kendo Club.