Ngày 1/7, Hương Tràm chính thức trở lại với MV "gái NGHỆ" - một sáng tác của nhạc sĩ Hồ Hoài Anh, viết lời bởi nhà văn Hà Quang Minh, hoà âm phối khí bởi Producer Dương K, Mixing và Mastering bởi Producer Hoàng Huy Long.
"gái NGHỆ" là một bước rẽ rõ ràng trong hành trình hình ảnh của Hương Tràm. Về phần nhạc, "gái NGHỆ" chọn hướng dân gian đương đại. Bản phối pha trộn giữa pop, electro và rock theo đúng tinh thần mà nhiều sản phẩm nhạc Việt gần đây theo đuổi khi muốn đưa chất liệu dân ca vào không gian nghe hiện đại. Tiết tấu giật, dồn dập, kết hợp sound effect điện tử tạo cảm giác trẻ trung, sôi động, đối lập có chủ đích với phần lời mang đậm chất ví giặm truyền thống.
Tại buổi họp báo ra mắt MV, Hương Tràm đã dành nhiều thời gian chia sẻ về hành trình cảm xúc đứng sau "gái NGHỆ" - từ lời khuyên của bố, đến quyết định làm MV, đến cái cách ca khúc ra đời chỉ trong vòng hai tiếng.
Khi được hỏi về việc đi sau các đàn chị trong làn sóng MV khai thác văn hoá dân gian, Hương Tràm thẳng thắn thừa nhận vị trí của mình: "Rõ ràng Tràm là người đến sau, là người tiếp nối - tiếp nối tất cả các anh chị đi trước, và cũng tiếp nối chính những gì bố Tràm đã làm từ rất lâu rồi. Ông cha ta có câu về dòng chảy văn hoá, và nếu đã là dòng chảy thì dù ở thượng nguồn, trung nguồn hay hạ nguồn, đó đều là những vị trí rất đẹp, rất quan trọng. Tràm không tự nhận mình là người bắt xu hướng, nhưng Tràm sẽ tiếp nối và làm nó đẹp hơn từng ngày".
Lý do thực sự đứng sau "gái NGHỆ" lại bắt đầu từ một câu nói rất giản dị của NSND Tiến Dũng - người bố, người nghệ sĩ đã gắn cả đời với dân ca ví giặm xứ Nghệ. Nữ ca sĩ chia sẻ: "Bố từng nói với Tràm rằng: trên hành trình của con, nếu một ngày nào đó con đi chậm lại và có thời gian, hãy làm một điều gì đó - dù nhỏ nhoi - để hướng về quê hương mình. Lời đó Tràm nhớ mãi".
Hương Tràm kể thêm rằng bản thân là người rất kỹ, luôn cần hiểu cặn kẽ từng yếu tố trước khi bắt tay vào làm, đặc biệt với một sản phẩm mang yếu tố văn hoá. "Những năm 2000, bố đã từng làm MV về ví giặm, về dân ca. Ông là người cho Tràm rất nhiều sức mạnh trên hành trình này. Và đến khi mọi câu trả lời trong Tràm đã có, khi âm nhạc gõ đúng cửa, Tràm mới quyết định làm MV này", giọng ca Em Gái Mưa tâm sự.
Cách phối này giúp bài hát không bị rơi vào lối mòn dân ca remix đơn thuần, mà tạo ra một không gian âm thanh vừa quen vừa lạ. Người nghe vừa nhận ra hơi hồn quê trong câu chữ, vừa cảm nhận được năng lượng bùng nổ của một bản nhạc dance hiện đại.
Phần lời "gái NGHỆ" được viết theo đúng mạch ví giặm, lấy câu ca dao "đường vô xứ Nghệ quanh co" làm nền mở đầu, rồi từ đó dựng lên hình tượng cô gái Nghệ qua chính cách nói của người miền Trung. Cái hay nằm ở việc lời bài hát không tả gái Nghệ bằng tính từ chung chung, mà để nhân vật tự bộc lộ tính cách qua từng câu hát mang khẩu ngữ thật.
Xuyên suốt bài, tính cách gái Nghệ được khắc qua thế đối lập rõ ràng. Một bên là sự thật lòng, chung tình, không chuộng ai sang mà chê người nghèo hèn, tình khắc lên non như sông vẹn dòng. Một bên là sự dễ ghen, ghét nhất hạng người hứa rồi quên, nói lời loanh quanh. Chính chữ "loanh quanh" được nhắc lại nhiều lần trong điệp khúc, đối lập thẳng với hình ảnh "đường vô xứ Nghệ quanh co" ở đầu bài. Đường có thể quanh co, nhưng người gái Nghệ thì không quanh co trong tình cảm, đây là một phép đối chữ rất chắc tay.
Cái khéo của concept nằm ở chỗ nó không tách Hương Tràm ra khỏi gốc gác để khoác lên một vẻ sang chảnh xa lạ. Hướng đi ngược lại hoàn toàn. Cô mang cả xóm nhà lên sân khấu, từ chiếu hoa, khăn trải bàn nhựa, ghế nhựa đám cưới, đến áo của câu lạc bộ bóng đá Sông Lam Nghệ An và xe lam cũ. Toàn những hình ảnh quá quen mắt với người thành Vinh, giờ được đẩy lên thành một ngôn ngữ thời trang riêng.
Người đàn ông đảm nhận phần hò ví giặm trong MV chính là NSND Tiến Dũng, bố của Hương Tràm. Đây là một trong những khoảnh khắc cho thấy "gái NGHỆ" không đơn thuần là một bộ ảnh thời trang đặt trên nền quê hương cho đẹp mắt. Nó là một lời đối thoại giữa hai thế hệ, giữa truyền thống và hiện tại, giữa người cha hát hò sông và người con đang đứng giữa một sân khấu thời trang được dựng lên từ chính những gì bình dị nhất của xứ Nghệ.
Đây cũng là lần đầu Hương Tràm khai thác trực diện bản sắc địa phương theo hướng thời trang, hài hước và tự hào, khác hẳn hình ảnh ballad tình cảm hay dance đã gắn với tên tuổi cô trước đây. Một sự chuyển mình rõ nét, vừa giữ được chất riêng vừa mở ra một vùng thẩm mỹ mới chưa từng xuất hiện trong các dự án trước của cô.
