Đó là hòm phiếu của nhân dân xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình cũ (nay là xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị) dùng để bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa I, ngày 6/1/1946.
Hiện vật ý nghĩa ghi dấu mốc quan trọng trong kỳ bầu cử Quốc hội khóa I
Đó là chiếc hòm gỗ hình chữ nhật, mộc không sơn đơn sơ, giản dị với chiều dài 37cm, rộng 20,5cm và cao 22 cm. Theo ông Triệu Văn Hiển, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, hiện vật đơn giản nhưng có một ý nghĩa lịch sử rất lớn lao, đó là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử nước nhà, dấu mốc về thắng lợi của một cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên, cuộc bầu cử của tự do, của độc lập.
Theo ông Triệu Văn Hiển, nguyên Giám đốc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, "Đây là hòm phiếu không giống như những hòm phiếu khác, bởi vì đây là một chiếc hòm đựng tiền, lúc đó đất nước khó khăn và khi có cuộc bầu cử Quốc hội được tiến hành người ta dùng ngay chiếc hòm đựng tiền này để làm thùng phiếu... Đây là một chứng tích rất quan trọng để nói rằng toàn dân khắp nơi, mọi vùng, miền của đất nước nô nức hưởng ứng cuộc bầu cử do Bác Hồ, do Chính phủ của nước Việt Nam lúc đó đề xuất. Toàn bộ nhân dân khắp mọi miền đất nước đều hưởng ứng cuộc bầu cử này, cuộc bầu cử đầu tiên sau khi đất nước được độc lập".
Theo cán bộ Bảo tàng Lịch sử quốc gia, hòm phiếu đặc biệt này được gia đình cụ Hoàng Học ở xóm Thanh Long, xã Thanh Hóa, tỉnh Quảng Bình cũ, nay là tỉnh Quảng Trị trao tặng cho Bảo tàng Cách mạng Việt Nam nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia vào ngày 8.7.1956.
"Thực ra là dù chúng ta, mỗi người dân Việt Nam, ai cũng đều nhớ đến ngày Quốc khánh 2 tháng 9 năm 1945 nhưng thực sự chúng ta được độc lập, quyền tự do dân chủ được về tay nhân dân chính vào năm 1946 với những lá phiếu cầm trên tay của mình để bầu cử Quốc hội đại diện cho nhân dân. Vào năm 1946, chúng ta mới thật sự có nền độc lập, nền độc lập dân tộc đó mới được trọn vẹn vào năm 1946. Do vậy, đây là một ngày rất thiêng liêng đối với dân tộc Việt Nam và từ đó đến nay chúng ta, nhân dân Việt Nam đã đoàn kết dưới sự lãnh đạo của Đảng, để chúng ta tất cả để xây dựng đất nước, bảo vệ quyền độc lập dân tộc", Bà Nguyễn Thị Thu Hoan - Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia cho biết.
Trải qua 80 năm, nhưng người dân Việt Nam vẫn luôn nhớ về không khí của một cuộc bầu cử đặc biệt ấy. Và thế hệ hôm nay được trở về với lịch sử bởi những câu chuyện kể bởi các nhân chứng lịch sử và cả những hiện vật quý gắn với một thời điểm lịch sử đặc biệt.
Chiếc hòm phiếu gỗ được lưu giữ lại chính là minh chứng sống động về cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội khóa I tại Quảng Bình. Trải qua 80 năm xây dựng và phát triển, Quốc hội Việt Nam luôn là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đồng hành cùng dân tộc qua các chặng đường lịch sử đầy gian khổ nhưng rất đỗi vẻ vang, từ đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, đến công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững.