Hội nghị Tổng kết hành trình đưa Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc thành Di sản Thế giới

Ngày 16/5/2026, tại Hà Nội, Ban chỉ đạo xây dựng hồ sơ Di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác xây dựng Hồ sơ khoa học Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Sự kiện có sự tham dự của đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đại diện lãnh đạo các tỉnh và các nhà khoa học.

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Hạnh, đại diện Ban Điều hành xây dựng Hồ sơ trình UNESCO xem xét công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Văn hóa thế giới đã báo cáo tổng kết quá trình xây dựng hồ sơ, đồng thời nhấn mạnh: Ngay từ những bước khởi đầu, các nhà quản lý và giới chuyên môn đã xác định đây sẽ là một hành trình nhiều thử thách và chưa từng có tiền lệ.

Lần đầu tiên, Việt Nam xây dựng một hồ sơ di sản có phạm vi trải rộng trên 3 tỉnh, với 214 điểm di tích thuộc 6 khu di tích quốc gia đặc biệt. Khó khăn lớn nhất nằm ở chính đặc thù của Di sản. Trải qua hơn 700 năm lịch sử từ thời Trần, nhiều công trình trong quần thể di sản chỉ còn lại nền móng, dấu tích khảo cổ nằm sâu dưới lòng đất, không ít giá trị vật thể đã mất mát theo thời gian.

Ba tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang (nay là Bắc Ninh) và Hải Dương (nay là Hải Phòng) đã triển khai công tác phối hợp, xây dựng Hồ sơ với tinh thần, trách nhiệm cao nhất. Trải qua quá trình nỗ lực, sự vào cuộc của lãnh đạo các Ban, ngành Trung ương và địa phương, sự tham gia của hàng trăm chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế trong nhiều năm. Ngày 26/1/2024, hồ sơ chính thức được trình UNESCO. Ngày 12/7/2025 (theo giờ Việt Nam), tại Kỳ họp thứ 47 Ủy ban Di sản thế giới (UNESCO), Chủ tịch Kỳ họp đã chính thức gõ búa công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc (thuộc địa bàn các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng) là Di sản thế giới.

Tại hội nghị, Bí thư tỉnh Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận không chỉ là niềm tự hào của riêng Quảng Ninh, Hải Phòng, Bắc Ninh mà còn là niềm tự hào chung của cả quốc gia, dân tộc với lịch sử hào hùng và những giá trị văn hóa, tinh thần đặc sắc đã được thế giới ghi nhận. Đây là kết quả của sự đồng lòng từ Trung ương đến địa phương, từ lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và các sở, ngành liên quan. Thời gian tới, tỉnh cam kết tiếp tục đầu tư bài bản, có chọn lọc, đảm bảo đúng các tiêu chí nghiêm ngặt của UNESCO trong bảo vệ vùng lõi, vùng đệm cũng như cảnh quan di sản. Quảng Ninh cũng mong muốn tăng cường phối hợp với Hải Phòng và Bắc Ninh để xây dựng quy hoạch tổng thể đồng bộ cho toàn bộ không gian Yên Tử.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cũng bày tỏ kỳ vọng Yên Tử sẽ trở thành trung tâm du lịch văn hóa - tâm linh tầm vóc quốc tế trong tương lai gần, đồng thời khẳng định, di sản là nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp văn hóa tại địa phương.

Tổng kết hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương, Trưởng Ban chỉ đạo xây dựng hồ sơ Di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc nhấn mạnh, việc được ghi danh là niềm vinh dự lớn lao nhưng đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm rất lớn trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản thế giới. Ban Chỉ đạo đề nghị các địa phương và các cơ quan liên quan tiếp tục tập trung triển khai nghiêm túc các khuyến nghị của UNESCO và ICOMOS; khẩn trương hoàn thiện Kế hoạch quản lý di sản thế giới; xây dựng cơ chế phối hợp liên tỉnh hiệu quả, thực chất; tăng cường nghiên cứu chuyên sâu các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, nhất là hệ thống di sản văn hóa phi vật thể gắn với Phật giáo Trúc Lâm và vai trò trung tâm của cộng đồng trong gìn giữ, thực hành di sản.

Đặc biệt, cần quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới; xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững đất nước. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thế giới Yên Tử phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa, con người Việt Nam; trong đó coi trọng đầu tư cho văn hóa, di sản, giáo dục truyền thống và phát triển con người toàn diện.

Trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, để di sản trở thành biểu tượng tiêu biểu cho giá trị văn hóa, hòa bình, khoan dung và phát triển bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.