Hoàn thiện Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi): Lắng nghe đối tác quốc tế, hướng tới đồng thuận cao nhất

Chiều ngày 6/11, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, Trưởng Ban soạn thảo dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đã chủ trì buổi làm việc với Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) và Đại sứ quán 12 nước tại Việt Nam. Hai bên trao đổi về các kiến nghị liên quan đến dự thảo Luật. Ban soạn thảo cho biết sẽ tiếp tục nhận góp ý đến hết ngày 9/11, trước khi báo cáo Quốc hội.

Cùng dự buổi làm việc có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, các thành viên Ban soạn thảo, đại diện các bộ, ngành Trung ương, đại diện Đại sứ quán 12 nước và Phái đoàn EU tại Việt Nam.

Buổi làm việc diễn ra khi dự án Luật đang ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng để trình kỳ họp của Quốc hội khóa XVI. Đây là dịp để cơ quan soạn thảo nghe trực tiếp ý kiến của các đối tác quốc tế. Đồng thời, Ban soạn thảo giải trình những vấn đề mà cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài quan tâm, nhằm bảo đảm các quy định mới vừa chặt chẽ, vừa khả thi và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Bốn điểm mới căn bản của dự thảo Luật An toàn thực phẩm

Mở đầu buổi làm việc, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên giới thiệu những điểm mới căn bản của dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Thứ nhất, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được đổi mới theo hướng kiểm soát nguy cơ xuyên suốt chuỗi cung ứng. Thay vì quản lý rời rạc từng khâu, các nguy cơ được nhận diện và kiểm soát từ sản xuất, chế biến đến lưu thông và tiêu dùng.

Thứ hai, dự thảo cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra an toàn thực phẩm trên thị trường. Trọng tâm là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Cách làm này giảm thủ tục cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát của cơ quan nhà nước.

Thứ ba, dự thảo đẩy mạnh số hóa, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm, liên thông giữa các bộ, ngành. Đây được xem là nền tảng để quản lý minh bạch, truy xuất nguồn gốc nhanh và phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan chức năng.

Thứ tư, dự thảo nâng cao hiệu quả quản lý đối với thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể. Đây là hai lĩnh vực sát với đời sống hằng ngày và có nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết, dự thảo đã qua gần 70 cuộc họp. Hơn 100 ý kiến đóng góp đều được Ban soạn thảo tiếp thu, giải trình và chỉnh sửa. Văn bản được xây dựng chặt chẽ, qua nhiều bước, lấy ý kiến rộng rãi của các cấp, ngành, đơn vị liên quan cũng như các đối tác và tổ chức quốc tế. Mục tiêu là làm tốt công tác quản lý an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

9 kiến nghị từ các đối tác quốc tế

Trước buổi làm việc, Phái đoàn EU và Đại sứ quán 12 nước đã gửi Ban soạn thảo 9 kiến nghị về dự thảo Luật. Các kiến nghị tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến hoạt động thương mại và chuỗi cung ứng thực phẩm.

Cụ thể, các đối tác lo ngại quy định gia hạn, đăng ký lại sẽ tạo gánh nặng lớn cho những sản phẩm đang được lưu thông hợp pháp tại Việt Nam. Theo các đối tác, quy định kiểm tra nhập khẩu nghiêm ngặt hơn có thể gây ùn tắc, làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Các đối tác cũng cho rằng dự thảo chưa quy định rõ những sản phẩm nào phải đăng ký.

Đối với Nghị định hướng dẫn thi hành, các đối tác cho rằng thời gian xét duyệt bị kéo dài đáng kể và có thêm nhiều yêu cầu về hồ sơ, tài liệu. Trong đó có yêu cầu cung cấp thông tin bảo mật của doanh nghiệp.

Từ đó, các đối tác khuyến nghị điều chỉnh dự thảo Luật và các Nghị định hướng dẫn thi hành cho phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Các đối tác cũng khuyến khích Việt Nam thông báo phiên bản dự thảo đã sửa đổi theo đúng thông lệ khuyến nghị của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Đối tác đồng thuận với bản tiếp thu, giải trình

Thay mặt cơ quan soạn thảo, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Chu Quốc Thịnh trình bày bản tiếp thu, giải trình, làm rõ từng vấn đề các Đại sứ quán nêu ra.

Các Đại sứ quán đánh giá cao và bày tỏ sự đồng thuận với bản tiếp thu, giải trình của Ban soạn thảo. Đồng thời, các đối tác đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự án Luật để đạt được sự đồng thuận cao nhất và phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Kết quả này cho thấy hiệu quả của cách làm luật cởi mở, lắng nghe, đối thoại thẳng thắn mà Bộ Y tế đã duy trì trong suốt quá trình xây dựng dự án Luật.

"Đây không phải là tiếp thu cuối cùng"

Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cảm ơn những ý kiến đóng góp, khuyến nghị của Phái đoàn EU và Đại sứ quán 12 nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng để khắc phục những bất cập, tồn tại trong công tác quản lý, kiểm soát an toàn thực phẩm. Mục tiêu quan trọng nhất là bảo đảm an toàn cho sức khỏe người dân. Luật cũng bảo vệ các doanh nghiệp lưu thông hàng hóa trên cơ sở tuân thủ đúng pháp luật về an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, các quy định phải bảo đảm nguyên tắc phù hợp với thông lệ quốc tế.

"Đây không phải là tiếp thu cuối cùng", Bộ trưởng khẳng định. Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghe góp ý của tất cả đơn vị liên quan trên tinh thần cầu thị, từ nay đến hết ngày 9/11/2026. Sau đó, dự án Luật sẽ được hoàn thiện trên tinh thần đồng thuận cao nhất, trước khi báo cáo tại kỳ họp đang diễn ra của Quốc hội khóa XVI vào ngày 11/11/2026.

Các đại biểu tham dự và phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: PV

An toàn thực phẩm gắn trực tiếp với sức khỏe của hàng triệu người dân và sự phát triển của nhiều ngành kinh tế. Vì vậy, việc tham vấn rộng rãi, kể cả với các đối tác quốc tế, có ý nghĩa quan trọng. Điều này giúp Luật khi được thông qua vừa có tính khả thi cao, vừa tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi, góp phần nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.