Họa sĩ Nguyễn Trần Cường trở lại với "Thiên nhiên là nhà"

"Thiên nhiên là nhà" và khu vườn nội tâm của người nghệ sĩ

Ngay từ những bước chân đầu tiên, người xem không bị cuốn vào những cao trào thị giác hay va đập biểu tượng quen thuộc của Nguyễn Trần Cường trước đây. Không còn những lớp xếp chồng Đông - Tây, không còn những đối thoại văn hóa trực diện. Thay vào đó là cảm giác chậm lại: những bề mặt xanh nhiều tầng sắc độ, những vòm lá xếp lớp, những khoảng sáng mỏng như hơi thở. Sơn mài lúc này không còn là kỹ thuật để phô diễn, mà trở thành một thứ ngôn ngữ tự nhiên, chỉ hiện ra khi người nghệ sĩ đủ kiên nhẫn để lắng nghe chính mình.

24 tác phẩm của Nguyễn Trần Cường mở ra một phổ xanh rộng và phức tạp: xanh của rêu, của bóng lá, của những khoảng không ẩm ướt nơi ánh sáng chỉ vừa kịp chạm tới. Xen kẽ là sắc trắng vỏ trứng, không để tạo tương phản, mà để giữ cho bề mặt tranh một trạng thái cân bằng mong manh, như thể mọi thứ có thể tan vào nhau nếu người xem dừng lại đủ lâu.

Ở đây, thiên nhiên bắt đầu từ cái nhìn, nhưng không dừng ở thị giác. Những bức tranh không kể chuyện, không dựng cảnh, mà mở ra các trạng thái: trạng thái của lắng nghe, của hiện diện, của một nhịp sống chậm và nhẹ. Người xem được mời gọi "chạm", không phải bằng tay, mà bằng cảm xúc.

Ẩn dưới các lớp "sơn" và "mài" là một khu vườn nửa thực nửa mơ. Quá trình làm sơn mài ở đây trở thành một phép ẩn dụ cho ký ức: mỗi lớp hiện ra đều mang theo dấu vết của những lớp đã mất, những gì bị che khuất nhưng chưa bao giờ biến mất hoàn toàn.

Sau hơn 20 năm thực hành sơn mài, Nguyễn Trần Cường dường như không còn nhu cầu chứng minh kỹ thuật hay khẳng định vị trí. Điều còn lại trong "Thiên nhiên là nhà" là một cảm giác thân thuộc, chậm rãi, nơi người xem có thể dừng lại, nhìn lâu và cho phép mình trôi vào một nhịp thời gian khác.

Rời khỏi không gian triển lãm, thứ đọng lại không hẳn là hình ảnh của một khu vườn cụ thể, mà là cảm giác về một nơi chốn để nương náu, nơi ta nhận ra rằng thiên nhiên, rốt cuộc, không ở đâu xa hơn chính khả năng lắng nghe và cảm nhận của mỗi người.

Triển lãm "Thiên nhiên là nhà" diễn ra đến hết ngày 12/01/2026 tại Hanoi Studio Gallery, 23 - 25 Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội.