Trước tình trạng ô nhiễm khói bụi phát sinh từ hoạt động phá dỡ, thi công xây dựng diễn biến phức tạp, Hà Nội đang triển khai hàng loạt giải pháp mạnh nhằm chấn chỉnh, siết chặt quản lý.
Không chỉ dừng ở nhắc nhở, thành phố đã yêu cầu kiểm tra thường xuyên, xử lý nghiêm, thậm chí đình chỉ các công trình vi phạm, hướng tới cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe người dân.
Chuyển từ "nhắc nhở" sang "kỷ luật nghiêm"
Theo ghi nhận, qua phản ánh của nhân dân, công trình xây dựng tại địa chỉ số 65 phố Cảm Hội (công trình Tổ hợp văn phòng, thương mại, dịch vụ do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Vận tải làm chủ đầu tư, đơn vị thi công phá dỡ là Công ty cổ phần Thương mại Phá dỡ Bắc Nam), phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội thực hiện phá dỡ gây bụi, tiếng ồn ảnh hưởng đến cộng đồng, Tổ công tác của UBND phường Hai Bà Trưng đã khẩn trương tiếp cận, kiểm tra hiện trường, yêu cầu xử lý theo quy định.

Hà Nội chấn chỉnh hoạt động vận tải tại các công trình xây dựng, bảo đảm trật tự an toàn giao thông. Trong ảnh: Các phương tiện trước khi ra khỏi công trường đều được yêu cầu xịt rửa sạch bùn đất. Ảnh: Hùng Mạnh - TTXVN
Qua kiểm tra, Tổ công tác của UBND phường Hai Bà Trưng ghi nhận đơn vị thi công và chủ đầu tư đã có hành vi vi phạm tổ chức thi công xây dựng công trình không che chắn hoặc có che chắn nhưng để rơi vãi vật liệu xây dựng xuống các khu vực xung quanh hoặc để vật liệu xây dựng không đúng nơi quy định... Hiện UBND phường Hai Bà Trưng đã thông báo dừng thi công công trình, đồng thời ban hành quyết định xử phạt chủ đầu tư và đơn vị thi công công trình tại số 65 phố Cảm Hội theo quy định.
Những động thái này cho thấy, Hà Nội đang chuyển từ cách tiếp cận "nhắc nhở" sang "kỷ luật nghiêm", nhằm lập lại trật tự trong hoạt động xây dựng, lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường đô thị. Đặc biệt, qua việc xử lý nghiêm công trình vi phạm trách nhiệm của chính quyền cơ sở cũng được đề cao và UBND các xã, phường cũng đang tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm trên địa bàn, tránh tình trạng buông lỏng quản lý.
Thực tế cho thấy, song song với việc xử lý nghiêm vi phạm, thời gian qua, chính quyền địa phương các cấp của thành phố cùng với sở, ngành liên quan cũng đã ban hành nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh hoạt động thi công xây dựng. Đặc biệt, nhằm đảm bảo hạn chế việc phát tán bụi gây ô nhiễm không khí trong quá trình phá dỡ, giải phóng mặt bằng và thi công các dự án đầu tư, Sở Xây dựng yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu thực hiện nghiêm các quy định về vệ sinh môi trường.
Có thể khẳng định, việc chấn chỉnh tình trạng ô nhiễm khói bụi trong thi công xây dựng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài trong quá trình phát triển đô thị của Hà Nội. Trong bối cảnh thành phố đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, việc kiểm soát tốt môi trường tại công trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời xây dựng hình ảnh một đô thị văn minh, hiện đại.

Nhiều công trình đã có chuyển biến tích cực như bố trí hệ thống cầu rửa xe, che phủ bạt kín phương tiện, tăng cường nhân lực vệ sinh môi trường, hạn chế ảnh hưởng đến giao thông xung quanh. Ảnh: Hùng Mạnh - TTXVN
Khi các quy định được thực thi nghiêm túc, cùng với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, tình trạng bụi bẩn, ô nhiễm từ công trường sẽ từng bước được kiểm soát. Hà Nội đang phát đi thông điệp rõ ràng: phát triển không đánh đổi môi trường. Mỗi công trình không chỉ là một dự án xây dựng, mà còn là phép thử về ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng và sự phát triển của Thủ đô.
* Kiểm soát bụi nghiêm ngặt
Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long, Sở Xây dựng đã yêu cầu các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành thành phố; Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội; Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội; các chủ đầu tư, nhà thầu tham gia xây dựng các công trình trên địa bàn kiểm tra thường xuyên, đột xuất các nhà thầu thi công xây dựng công trình (do mình làm chủ đầu tư) đảm bảo yêu cầu bắt buộc về đảm bảo trật tự, an toàn và vệ sinh môi trường trong quá trình xây dựng các công trình trên địa bàn.
Cùng với đó, 100% các công trường thi công xây dựng phải có biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt như: lắp đặt hệ thống phun sương dập bụi, tưới nước tại các tầng đang thi công, tại khu vực tập kết phế thải, vật liệu rời, khu vực đào đất; thực hiện che chắn, rửa xe khi ra khỏi công trường...; bổ sung vật liệu che phủ; kiểm tra việc lắp đặt hệ thống giám sát bụi tại công trình có quy mô trên 1ha theo quy định tại Chỉ thị số 19/CT-UBND ngày 10/12/2025 của UBND thành phố.

Hà Nội tăng tốc giải phóng mặt bằng thi công cầu Tứ Liên. Ảnh: Nguyễn Thắng - TTXVN
Ngoài ra, chủ đầu tư chỉ đạo các đơn vị phá dỡ, thi công các công trình trong phạm vi di dời, giải phóng mặt bằng của dự án triển khai thực hiện các biện pháp che chắn, tăng cường tưới nước hoặc phun sương nhằm giảm thiểu phát tán bụi gây ô nhiễm không khí xung quanh; phế thải xây dựng dạng rời phải được bao phủ, che kín hoặc đóng túi kín tại nơi tập kết trong công trường và trong quá trình vận chuyển.
Các phương tiện máy móc ra vào công trường, vận chuyển phế thải phải được che chắn, phun rửa sạch sẽ bằng bơm chuyên dụng trước khi ra khỏi công trường thi công. Việc đổ phế thải phải được giám sát để đảm bảo không phát tán bụi ra môi trường. Đơn vị thường xuyên dọn dẹp, tưới nước đường giao thông nội bộ, vệ sinh rửa đường tại vị trí các lối ra vào công trình, xung quanh công trình để hạn chế phát sinh bụi khi thời tiết nắng nóng.
Các đơn vị phá dỡ phải phun sương, tưới nước liên tục vào bộ phận, hạng mục công trình phải di dời giải phóng mặt bằng trong suốt quá trình phá dỡ; phế thải trước khi thu gom, vận chuyển ra khỏi công trình phải phun sương tạo ẩm để hạn chế phát tán bụi trên đường phố. Đối với các công trình xây dựng nhiều tầng, khi tập kết vật liệu rời trên các tầng yêu cầu đơn vị thi công phải có bạt phủ che chắn; thường xuyên dọn dẹp mặt bằng công trình và trên các tầng để hạn chế bụi phát tán; đình chỉ thi công (nếu cần thiết) đối với các nhà thầu không đảm bảo quy định về vệ sinh môi trường, gây ô nhiễm bụi.

Hà Nội giải phóng mặt bằng đường nối Khu đô thị Đồng Tàu - Giải Phóng. Ảnh: Nguyễn Thắng - TTXVN
Ngoài ra, Sở Xây dựng Hà Nội cũng yêu cầu UBND các xã, phường kiểm tra, đôn đốc và yêu cầu Ban Quản lý dự án trực thuộc, các chủ đầu tư, nhà thầu đang thi công xây dựng công trình trên địa bàn quản lý thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường; Xử lý các hành vi vi phạm theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý đối với các hành vi vi phạm vượt thẩm quyền để đảm bảo chuyển biến thực chất về công tác vệ sinh môi trường, giảm thiểu ô nhiễm bụi tại các công trình đang phá dỡ, xây dựng trên địa bàn; chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND thành phố nếu để xảy ra tình trạng ô nhiễm bụi trên địa bàn quản lý.