Giỗ Tổ Hùng Vương – sợi dây kết nối cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9, với điểm nhấn là tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương – nghi lễ thiêng liêng gắn với cội nguồn dân tộc sẽ diễn ra ngày 19/4 tại Công viên Ikuno, Osaka, Nhật Bản.

 Nghi lễ Giỗ Tổ – khẳng định đạo lý “uống nước nhớ nguồn” 

Trọng tâm của Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9 là nghi thức tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, nhằm tôn vinh cội nguồn dân tộc và khơi dậy tinh thần “uống nước nhớ nguồn”.

Năm nay, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản còn nhận được sự hỗ trợ và tham vấn từ UBND tỉnh Phú Thọ, nghi lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng sẽ được tổ chức trang nghiêm, tuân thủ các nghi thức truyền thống. Việc tái hiện nghi lễ này ở nước ngoài không chỉ góp phần gìn giữ giá trị văn hóa tâm linh của dân tộc, mà còn giúp thế hệ người Việt sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản hiểu rõ hơn về nguồn cội.

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội của lễ hội sẽ mang đến nhiều hoạt động văn hóa phong phú như: làm bánh chưng bánh dày, biểu diễn nghệ thuật truyền thống Việt Nam, trình diễn trang phục các dân tộc, múa lân – sư – rồng, giao lưu văn hóa cộng đồng.

Trong đó, điểm nhấn của năm nay là các hoạt động sẽ hướng về các bộ môn nghệ thuật truyền thống nhiều hơn như hát xoan, hát xẩm với sự tham gia của nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ truyền thống.

Và sau 8 năm duy trì, lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản không chỉ là một hoạt động cộng đồng mà còn trở thành “đại sứ văn hóa” giúp quảng bá hình ảnh Việt Nam tại Nhật Bản.

Theo ban tổ chức, Lễ hội năm nay dự kiến có gần 50 gian hàng ẩm thực và giới thiệu sản phẩm Việt Nam, tạo cơ hội quảng bá văn hóa ẩm thực cũng như các thương hiệu, nông sản Việt tới cộng đồng người Việt và người dân Nhật Bản.

Các gian hàng tham gia lễ hội đều được hỗ trợ miễn phí nhằm khuyến khích doanh nghiệp và cộng đồng giới thiệu sản phẩm Việt Nam, đồng thời thúc đẩy giao lưu kinh tế – thương mại giữa doanh nghiệp hai nước.

Đại sứ Nguyễn Phú Bình, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài cho biết, việc tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại các quốc gia trên thế giới là một sáng kiến nhằm tăng cường sự gắn kết giữa cộng đồng người Việt ở nước ngoài với quê hương.

Từ năm 2018, nghi lễ này đã được tổ chức tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, Nga, Ba Lan, Hungary… và đến nay đã có khoảng 40 địa điểm trên thế giới duy trì hoạt động này hằng năm.

"Để đảm bảo tính trang nghiêm và kết nối biểu tượng với cội nguồn dân tộc, nhiều nơi còn thực hiện nghi thức lấy đất và nước từ Khu di tích Đền Hùng (Phú Thọ) mang ra nước ngoài để tổ chức lễ" - đại sứ cho hay.

Văn hóa – sợi dây gắn kết cộng đồng người Việt 

Phát biểu về ý nghĩa của hoạt động này, bà Phạm Thị Kim Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao), cho biết hiện có khoảng 6,5 triệu người Việt Nam sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. 

Do đó, các hoạt động văn hóa cộng đồng luôn đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng đồng. Nhưng việc tổ chức những hoạt động văn hóa quy mô như Lễ hội Văn hóa Việt Nam ở Nhật Bản ngoài đòi hỏi rất nhiều tâm huyết và sự đóng góp tự nguyện của cộng đồng.

Bà Lê Thương, Chủ tịch Hiệp hội Người Việt Nam vùng Kansai, Trưởng Ban tổ chức lễ hội, cho biết ý tưởng tổ chức lễ hội xuất phát từ mong muốn tạo một không gian văn hóa để cộng đồng người Việt tại Nhật Bản hướng về quê hương.

Nhớ lại lần đầu tiên lễ hội được tổ chức tại Nhật Bản, bà Lê Thương cho hay, đó là một ngày khởi đầu mưa nên ban tổ chức đã thắp hương, khấn và xin để chương trình được diễn ra tốt đẹp.

"Thật may mắn vì sau đó 30 phút trời đã hửng nắng. Vì tổ chức ở gần ga tàu nên khi đoàn tàu dừng lại, tiếng nhạc quê hương vang lên từ Lễ hội đã thu hút rất nhiều người dừng chân lắng nghe rồi kéo đến tham dự. Khoảnh khắc ấy thực sự rất xúc động, cho thấy nhu cầu gắn kết với văn hóa dân tộc của cộng đồng người Việt ở xa Tổ quốc" - Bà Lê Thương nhớ lại.

"Với Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản, nghi thức của Lễ Giỗ Tổ được tái hiện tại sự kiện trong những năm qua không chỉ mang ý nghĩa đặc biệt về tâm linh, gia đình, nguồn cội mà còn vô cùng quan trọng với những thế hệ người Việt Nam thứ 2, thứ 3 được sinh ra và lớn lên ở đây khi họ đang trên hành trình học về văn hóa, lịch sử Việt Nam. Và để nói về những cố gắng mà chúng tôi làm trong suốt những mùa lễ hội diễn ra vừa qua, thì khó khăn nhất cũng chính là làm sao để những thế hệ tiếp theo của người Việt Nam có thể hiểu về đất nước và nguồn cội của mình" - Bà Thương nói thêm.