Giải Hiệp hội Biên kịch Mỹ 2026: Oscar vẫn chưa ngã ngũ

Giải Hiệp hội Biên kịch Mỹ vừa diễn ra vào tối 8/3 (sáng 9/3 theo giờ Việt Nam), từng được kỳ vọng sẽ làm sáng tỏ cục diện Oscar năm nay. Thế nhưng, kết quả lại rơi vào đúng trường hợp khó lường nhất.

Cũng giống như Giải Hiệp hội Các nhà sản xuất, năm nay Giải Hiệp hội Biên kịch Mỹ cũng diễn ra trong bối cảnh khác thường.

Mông lung giải Phim hay nhất Oscar

Giải Hiệp hội Biên kịch Mỹ (WGA) là giải do 2 nghiệp đoàn biên kịch Mỹ tổ chức, bao gồm Hiệp hội Biên kịch Mỹ bờ Tây và Hiệp hội Biên kịch Mỹ bờ Đông.

Ra đời từ năm 1949, giải ban đầu chỉ tập trung vào kịch bản phim điện ảnh Hollywood. Tới cuối thập niên 1950, khi ti vi dần trở nên phổ biến ở Mỹ, giải mới mở rộng sang kịch bản phim truyền hình. Từ những năm 2000 trở đi, để phản ánh đúng xu hướng thời đại, giải có thêm các hạng mục cho streaming và truyền thông điện tử.

Ngày nay, WGA là 1 trong 4 giải nghiệp đoàn lớn, có ảnh hưởng mạnh nhất tới kết quả giải Oscar. Ba giải còn lại là Giải Hiệp hội Các nhà sản xuất, Giải Hiệp hội Đạo diễn và Giải Diễn viên. So với 3 giải này, WGA có ảnh hưởng thấp hơn một chút do giải chỉ trao cho các biên kịch thuộc nghiệp đoàn.

Trong lịch sử, nhiều phim thắng giải biên kịch của Oscar - như Django Unchained, The King's Speech hay The Favourite - không đạt tiêu chuẩn trao giải của WGA. Trong khoảng 30 năm trở lại đây, cũng chỉ có khoảng 30 - 40% phim thắng WGA trở thành Phim hay nhất ở Oscar.

Tuy nhiên, WGA năm nay đặc biệt được quan tâm do là giải nghiệp đoàn lớn cuối cùng được trao trước thềm Oscar. Trước đó, 3 giải nghiệp đoàn khác đã khiến các nhà phê bình rối trí vì những kết quả trái ngược nhau.

Theo đó, phim Sinners của đạo diễn Ryan Coogler và One Battle After Another của đạo diễn Paul Thomas Anderson đang bất phân thắng bại cho hạng mục Phim hay nhất tại Oscar. WGA được kỳ vọng sẽ làm lệch cán cân. Và kết quả: Sinners thắng giải Kịch bản gốc hay nhất và One Battle After Another thắng giải Kịch bản chuyển thể hay nhất. Như vậy, giải quan trọng nhất của Oscar một lần nữa không thể dự đoán.

Nhìn chung cho cả mùa giải, One Battle After Another đang có lợi thế về giải thưởng. Phim đã ẵm trọn Giải Hiệp hội Phê bình, Giải Hiệp hội Đạo diễn và Giải Hiệp hội Các nhà sản xuất - đều là các giải có tính dự đoán Oscar rất cao.

Thế nhưng, Sinners lại đang có lợi thế về thời gian. Hầu hết các giải của One Battle After Another đều đã được chốt từ tháng Giêng. Trong khi đó, Giải Diễn viên mà Sinners đại thắng lại mới chỉ đóng cổng bình chọn vào ngày 27/2. Và Oscar thì được bỏ phiếu cho tới ngày 5/3.

Nhưng nhìn lại, trong 1,5 thập kỷ qua, các tiền lệ ở Oscar đang ngày càng trở nên lung lay. Từ năm 1996 đến 2018, hoàn toàn không thể thắng giải Phim hay nhất nếu không có đề cử cho dàn diễn viên ở Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh (tức Giải Diễn viên hiện nay), nhưng rồi The Shape Of Water và sau đó là Nomadland đã làm được điều đó. Một bộ phim không nói tiếng Anh không thể thắng giải Phim hay nhất, nhưng rồi Parasite đã làm được.

Giờ đây, có thể tìm được một loạt thống kê cho thấy One Battle After Another sẽ thắng, nhưng cũng sẽ có những thống kê khác chỉ ra Sinners không thể thua. Điều đó có nghĩa là có lúc cần dựa vào tiền lệ, và có lúc cần lùi lại để hiểu rằng kết quả không thể mãi dựa trên những gì đã xảy ra trong quá khứ.

Vẫn có tính dự báo

Dù hạng mục Phim hay nhất ở Oscar vẫn chưa ngã ngũ, kết quả WGA đã củng cố vững chắc chiến thắng cho Sinners và One Battle After Another ở các hạng mục biên kịch.

Sinners sẽ tranh giải Oscar cho Kịch bản gốc hay nhất với Marty Supreme, Blue Moon, Sentimental Value và It Was Just An Accident. Hai kịch bản sau cùng không được đề cử giải WGA do không đủ điều kiện tranh giải.

Trong khi đó, One Battle After Another với sự tham gia của Leonardo DiCaprio và Sean Penn được đề cử giải Oscar cho Kịch bản chuyển thể hay nhất, cạnh tranh với các kịch bản của Bugonia, Frankenstein, Hamnet và Train Dreams.

Ngoài ra, ở mảng phim truyền hình, WGA cũng khẳng định vị thế cho một số series bom tấn, phản ánh xu hướng của truyền hình Mỹ hiện nay và có thể là dự báo cho giải Emmy.

Theo đó, The Pitt của HBO tiếp tục chuỗi thắng lợi gần như tuyệt đối khi thắng toàn bộ 3 đề cử. Bộ phim truyền hình về giới y khoa - từng đoạt giải Emmy ở mùa 1 - đã ẵm trọn giải cho Phim truyền hình chính kịch, Phim truyền hình nhiều tập và Phim truyền hình mới. Đáng nói, đây là một series mới chứ không phải chuỗi nhượng quyền lớn đã có từ lâu.

Một "ông lớn" khác của mùa giải thưởng truyền hình, The Studio của Apple TV, giành được tượng vàng cho Phim hài, đúng như dự đoán. Dù vậy, Righteous Gemstones của HBO đã gây bất ngờ với chiến thắng ở hạng mục Phim hài nhiều tập.

HBO cũng đã giành được giải thưởng Phim hài/Tạp kỹ - Tiểu phẩm hoặc Talk show với chương trình Last Week Tonight With John Oliver. Đây là năm thứ 4 liên tiếp chương trình này được trao giải.

Như vậy, có thể thấy nhiều phim đến từ các nền tảng streaming đã thống trị mảng biên kịch truyền hình Mỹ. Đây là xu hướng đã xuất hiện vài năm gần đây và đang ngày một tăng mạnh.

Cần tôn vinh những người xứng đáng

Trong một mùa giải đầy rẫy những bất ngờ, năm nay WGA còn gây thêm bất ngờ khi hủy chương trình thường niên ở bờ Tây.

Thông thường, WGA sẽ tổ chức đồng thời 2 buổi lễ ở New York (thường tập trung vào truyền hình New York, talk show, phim tài liệu…) và ở Los Angeles (tập trung vào điện ảnh Hollywood và các phim truyền hình lớn).

Năm nay, buổi lễ ở Los Angeles đã bị hủy bỏ do cuộc đình công đang diễn ra của chính nhân viên thuộc WGA ở khu vực bờ Tây. Công đoàn nhân viên WGA bờ Tây đã đình công từ ngày 17/2, cáo buộc ban quản lý không công bằng trong các cuộc đàm phán hợp đồng.

Michele Mulroney, chủ tịch WGA bờ Tây, đã viết thư gửi tới các ứng cử viên và người trao giải rằng: "Buổi lễ thay thế cho những người được đề cử ở Los Angeles năm nay sẽ được sắp xếp vào ngày khác".

"Hiện tại, nhân viên không thuộc cấp quản lý của WGA bờ Tây, do Công đoàn Nhân viên Tây Bắc Thái Bình Dương đại diện, đang đình công" - bà Mulroney cho biết - "Mặc dù tôi tôn trọng quyền đình công của nhân viên, nhưng tôi cũng tin rằng các bạn xứng đáng có một lễ kỷ niệm thành tựu ít phức tạp hơn. Chúng tôi sẽ không yêu cầu các bạn, khách mời, nghệ sĩ và đoàn làm phim phải vượt qua hàng rào biểu tình để tham dự lễ trao giải".

Dù không phải vấn đề nhỏ, việc hủy lễ trao giải ở Los Angeles hầu như không được nhắc tới ở New York, ngoại trừ trong bài phát biểu của Ryan Coogler.

Năm nay, Coogler không tới nhận giải. Ông chỉ gửi bài phát biểu tới, trong đó nhấn mạnh WGA luôn là giải quan trọng với ông và vợ kiêm đối tác sản xuất Zinzi Coogler. Dù vậy, ông cho rằng đây là "vấn đề thật sự" và cần "được giải quyết". Nó cũng là một phần lý do khiến vợ chồng ông không tới lễ trao giải năm nay.

Trả lời phỏng vấn trước thềm chương trình, người dẫn chương trình Roy Wood Jr. thừa nhận tình huống khó khăn khi tiếp tục tổ chức lễ trao giải ở bờ Đông năm nay.

"Chúng tôi đã thảo luận nội bộ về việc bờ Đông sẽ làm gì trong bối cảnh cuộc đình công ở bờ Tây. Và hiệp hội đã chọn tiếp tục chương trình" - ông nói - "Tôi nghĩ điều chúng tôi sẽ làm, trong khả năng tốt nhất của mình, là cố gắng tế nhị nhất có thể về những gì đang xảy ra ở bờ Tây nhưng vẫn đảm bảo rằng chúng ta ghi nhận tất cả những người đã bỏ ra rất nhiều công sức cho những dự án tuyệt vời".

Quả là một mùa giải khó lường về nhiều mặt. Liệu giải Oscar - sẽ diễn ra vào tối 15/3 (sáng 16/3 theo giờ Việt Nam) - sẽ còn có những bất ngờ gì?