Ngày 21/03 vừa qua, tại Hà Nội, một sự kiện y khoa mang tính bước ngoặt về khả năng phối hợp chuyên môn và năng lực điều phối. Từ quyết định hiến tạng đầy nhân văn của gia đình một người bệnh không may qua đời, một quy trình vận hành đồng bộ của cả hệ thống y tế đã được kích hoạt, mở ra cánh cửa hy vọng cho nhiều bệnh nhân đang mỏi mòn chờ đợi. Sự kiện này không chỉ cho thấy năng lực chuyên môn sâu rộng mà còn khẳng định sự hoàn thiện và tính bền vững của hệ thống ghép tạng tại Việt Nam.
120 phút hội chẩn khẩn trương toàn diện thận trọng
Ngày 21/03, khi một nam thanh niên 31 tuổi được chẩn đoán chết não tại Bệnh viện E. Dù sự sống không thể níu giữ, gia đình bệnh nhân đã đưa ra một lựa chọn dũng cảm: hiến tặng các tạng của anh cho y học để cứu giúp những người khác. Ngay khi nhận được sự đồng thuận này, một hệ thống phản ứng nhanh đã lập tức vào cuộc.
Đúng 09h00 sáng cùng ngày, một cuộc hội chẩn trực tuyến liên viện đã được tổ chức khẩn trương với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành đến từ nhiều bệnh viện lớn tại Hà Nội. Dưới sự chủ trì của Trung tướng, PGS, TS Nguyễn Hoàng Ngọc – Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108, các y bác sĩ đã dành gần 2 giờ đồng hồ để đánh giá chuyên môn một cách toàn diện và thận trọng nhất. Mục tiêu tối thượng là đảm bảo mỗi tạng hiến được trao đến đúng người, đúng thời điểm và phát huy tối đa chức năng.
Trung tướng, PGS, TS Nguyễn Hoàng Ngọc – Phó Giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108 chủ trì cuộc hội chẩn liên Bệnh viện.
Kết thúc hội chẩn, một "bản đồ" điều phối tạng chi tiết đã được phác thảo: tạng tim, gan phải và một quả thận sẽ được chuyển về Bệnh viện TƯ Quân đội 108; quả thận thứ hai được giữ lại để tiến hành ghép ngay tại Bệnh viện E. Đáng chú ý, phần gan trái được chỉ định điều phối tới Bệnh viện Vinmec để ghép cho một bệnh nhi, trong khi hai tạng phổi và hai giác mạc lần lượt được đưa đến Bệnh viện Phổi TW và Bệnh viện Quân y 103.
Chạy đua với thời gian: Những chuyến xe mang theo nhịp đập sự sống
Khi bài toán điều phối đã có lời giải, thách thức tiếp theo là khâu phẫu thuật và vận chuyển. Vào lúc 13h00, các chuyên gia, bác sĩ bao gồm kíp lấy gan, thận, tim và gây mê hồi sức của Bệnh viện TƯ Quân đội 108 đã có mặt tại Bệnh viện E để hỗ trợ lấy tạng.
Quá trình này là một cuộc chạy đua ngoạn mục với thời gian. Mọi thông số từ thời gian kẹp động mạch chủ đến thời điểm tạng rời cơ thể đều được cập nhật theo thời gian thực về Bệnh viện TWQĐ 108. Tại điểm cầu này, các ê-kíp ghép tạng đã hoàn tất mọi khâu chuẩn bị, sẵn sàng tiến hành phẫu thuật ngay khi tạng cập bến.
Vào lúc 16h00, tạng tim được lấy ra thành công và chỉ mất 28 phút di chuyển để có mặt tại Bệnh viện TWQĐ 108 lúc 16h28p. Tiếp đó, tạng gan rời cơ thể người hiến lúc 16h25p và an toàn trở về đích lúc 17h00. Tạng thận cũng được lấy ra vào lúc 16h45p trước khi bắt đầu hành trình vận chuyển. Hình ảnh ba chuyến xe cứu thương nối đuôi nhau lăn bánh trên đường phố Thủ đô là minh chứng rõ nét cho sự khẩn trương, tranh thủ từng phút giây để bảo vệ những nhịp sống đang chờ đợi.
Sự đa nhiệm trong phòng mổ: Tối ưu hóa nguồn tạng và lan tỏa chuyên môn
Điểm làm nên dấu ấn đặc biệt của ca lấy ghép đa tạng này chính là cách tổ chức triển khai mang tính đa nhiệm, thể hiện rõ vai trò hạt nhân của các trung tâm y tế lớn trong mạng lưới. Trung tá, TS Lê Trung Hiếu – Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Ghép tạng, Bệnh viện TƯ Quân đội 108 cho biết, các y bác sĩ đã đồng thời đảm nhiệm 03 vai trò quan trọng trong cùng một thời điểm. Thứ nhất, việc tiếp nhận và thực hiện phẫu thuật ghép tim, gan, thận được tiến hành nhịp nhàng tại Bệnh viện TWQĐ 108. Thứ hai, các chuyên gia đã áp dụng kỹ thuật chia gan từ người hiến để ghép cho hai bệnh nhân khác nhau, bao gồm phần gan phải cho bệnh nhân tại Bệnh viện TWQĐ 108 và gan trái cho bệnh nhi tại Bệnh viện Vinmec. Thứ ba, hệ thống y tế đã cho thấy năng lực chuyển giao và lan tỏa chuyên môn mạnh mẽ.
Ca lấy ghép đa tạng được tổ chức đồng bộ năng lực chuyển giao và lan tỏa chuyên môn mạnh mẽ.
Nhờ tạng gan của người hiến, một bệnh nhi tại Bệnh viện Vinmec và một người phụ nữ 53 tuổi tại Bệnh viện TWQĐ 108 được cứu sống. Thượng tá, PGS, TS Vũ Văn Quang – Phó Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật Gan – Mật – Tụy chia sẻ về kỹ thuật ghép gan: đây là một trong những kỹ thuật ghép tạng phức tạp nhất, nhưng hiện đã được triển khai thường quy tại Bệnh viện TƯ Quân đội 108. Nhờ làm chủ kỹ thuật này, hệ thống y tế có thể tối ưu hóa nguồn tạng quý giá trong bối cảnh khan hiếm. Sau ghép, sức khỏe toàn trạng của nữ bệnh nhân 53 tuổi mắc xơ gan mất bù hiện đã duy trì ổn định. Đối với ca ghép tim tại bệnh viện, người bệnh cũng đang được theo dõi và chăm sóc đặc biệt.
Đối với công tác tổ chức ghép thận, hai kíp ghép thận được phân chia rõ ràng: một kíp mổ tại Bệnh viện TƯ Quân đội 108 và một kíp được cử đến trực tiếp thực hiện ghép tại Bệnh viện E. Đại tá, TS Nguyễn Việt Hải chia sẻ, mọi thao tác phẫu thuật và khâu đánh giá người nhận đều được đảm bảo chính xác, an toàn. Cả hai ca ghép thận đều thành công tốt đẹp, thận ghép hoạt động tốt và toàn trạng bệnh nhân ổn định. Việc các bác sĩ trực tiếp thực hiện và chuyển giao kỹ thuật này không chỉ trực tiếp cứu người mà còn đóng vai trò then chốt trong việc mở rộng và phát triển mạng lưới ghép tạng tại Việt Nam.
Sự thành công của chuỗi phẫu thuật phức tạp này đã minh chứng cho triết lý y học hiện đại: trong ghép tạng, một hệ thống vận hành tốt có khả năng cứu được nhiều người hơn là một cá nhân xuất sắc. Từ quyết định cao đẹp của một người hiến, sự phối hợp đồng bộ và trình độ chuyên môn vượt trội của các đơn vị y tế đã định hình một nền ghép tạng ngày càng hoàn thiện, bền vững và đầy tính nhân văn.
