Gala vũ kịch “Hồ thiên nga”: Làm mới tác phẩm kinh điển

Gala Vũ kịch “Hồ thiên nga” (Swan Lake) mùa 5 vừa diễn ra cuối tuần qua tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ Hà Nội, quy tụ 43 vũ công trong độ tuổi từ 7 đến 40. 

Với khoảng cách 33 năm giữa người nhỏ tuổi nhất và lớn tuổi nhất cùng tham gia một vở ballet, chương trình được xác lập Kỷ lục Việt Nam về dàn diễn viên có khoảng cách độ tuổi lớn nhất cùng biểu diễn một tác phẩm ballet.

Gala do Vietnam Youth Ballet Center thực hiện, dưới sự chỉ đạo nghệ thuật và biên đạo của NSƯT Đàm Hàn Giang, giảng viên Học viện Múa Việt Nam. 43 vũ công thuộc 16 nhóm tuổi, trong đó chỉ một số là sinh viên Học viện Múa Việt Nam, còn phần lớn là học viên của Vietnam Youth Ballet Center. Trong đó, có người đang đi học, người đã đi làm toàn thời gian, nhưng cùng dành nhiều năm theo đuổi ballet.

Hồ thiên nga của Pyotr Ilyich Tchaikovsky là một trong những tác phẩm kinh điển của nghệ thuật ballet, đồng thời là thử thách ngay cả với các nghệ sĩ chuyên nghiệp. Vì thế, đưa tác phẩm này lên sân khấu với một dàn diễn viên trải rộng từ 7 đến 40 tuổi, có sự khác biệt về hình thể, độ tuổi và trình độ kỹ thuật, là một bài toán dàn dựng khác với một vở diễn quy tụ các nghệ sĩ chuyên nghiệp.

“Phiên bản năm nay được dàn dựng mới tới 99%. Đa số người tham gia đều không phải diễn viên chuyên nghiệp, độ tuổi trải dài từ 7 đến 40. Thử thách lớn nhất là thời gian tập luyện không nhiều trong khi các em vẫn phải cân bằng việc học, công việc và cuộc sống”, NSƯT Đàm Hàn Giang chia sẻ.

Do đó, thay vì đặt mục tiêu tái hiện nguyên bản một tác phẩm kinh điển với yêu cầu kỹ thuật cao, ê-kíp lựa chọn điều chỉnh cấu trúc sân khấu, bố cục đội hình, ngôn ngữ chuyển động, cách kể chuyện và xử lý tâm lý nhân vật để phù hợp với khả năng của dàn diễn viên.

Trong phiên bản mùa 5, hệ thống nhân vật và tinh thần cốt lõi của Hồ thiên nga được giữ lại, nhưng phần lớn tổ hợp động tác được biên đạo lại. Những thay đổi này nhằm thích ứng với hình thể của các diễn viên và đồng thời tạo ra một cách tiếp cận gần hơn với khán giả hiện nay.

“Tôi muốn tạo nên ngôn ngữ chuyển động gần gũi hơn với người Việt, giúp khán giả cảm nhận được vẻ đẹp của ballet thông qua tài năng, sự nỗ lực và tâm hồn của các diễn viên”, Đàm Hàn Giang cho biết.

Ngoài ra, chương trình cũng thử nghiệm hai cách kết thúc cho hai đêm diễn: một kết thúc buồn và một kết thúc hạnh phúc.

Sau 5 mùa, Hồ thiên nga đã trở thành chương trình thường niên của Vietnam Youth Ballet Center. Điểm đáng chú ý của mô hình này không chỉ là việc duy trì một tác phẩm qua nhiều năm, mà còn ở cách trung tâm đưa các học viên thuộc nhiều thế hệ cùng tham gia một dự án biểu diễn.

“Ballet không nên chỉ là sân khấu dành cho những nghệ sĩ chuyên nghiệp” - ông nói - " Vì thế, giá trị của chương trình vì thế không chỉ nằm ở mức độ hoàn thiện kỹ thuật. Điều đáng quý nhất là quá trình các học viên vượt qua giới hạn của chính mình để có thể đứng trên sân khấu với một tác phẩm lớn".

Từ góc độ đó, kỷ lục về khoảng cách 33 năm giữa các diễn viên không chỉ là một con số mà còn cho thấy một mô hình biểu diễn đa thế hệ trên sân khấu là một trải nghiệm mới dành cho ballet tại Việt Nam.

Nếu duy trì được những chương trình như Hồ thiên nga, sẽ có những sân khấu dành cho cộng đồng những người học, yêu thích và muốn thực hành bộ môn ballet. Qua đó, ballet cũng có thêm cơ hội đến gần công chúng từ chính quá trình tham gia của họ.