10 bàn thắng được ghi trong 90 phút biến trận tranh hạng Ba World Cup 2026 (Anh thắng Pháp 6-4) trở thành cuộc đối đầu có nhiều pha lập công nhất lịch sử trận đấu này.

Trớ trêu ở chỗ, chỉ ít ngày trước đó, phần lớn các cuộc tranh luận trên truyền thông lại không xoay quanh chất lượng chuyên môn, mà là câu hỏi quen thuộc: FIFA có nên bỏ trận tranh hạng Ba World Cup?

Trận đấu luôn gây tranh cãi

Sau mỗi kỳ World Cup, từ giới chuyên môn, HLV, cầu thủ cho đến người hâm mộ đều có ý kiến rằng trận đấu xác định đội đứng thứ 3 đã không còn phù hợp với bóng đá hiện đại. Tuy nhiên, kể từ khi được đưa vào World Cup 1934, FIFA hầu như vẫn duy trì trận đấu này. Ngoại lệ chỉ là World Cup 1930, khi giải chưa tổ chức trận tranh hạng Ba, và World Cup 1950 với thể thức thi đấu vòng chung kết theo bảng.

Lý do khiến trận tranh hạng Ba bị phản đối tương đối dễ hiểu. Với mọi đội tuyển lớn góp mặt ở World Cup, mục tiêu cuối cùng luôn là chiếc cúp vô địch. Thất bại ở Bán kết đồng nghĩa giấc mơ lớn nhất đã khép lại, vì vậy việc phải trở lại sân chỉ vài ngày sau để tranh vị trí thứ 3 không phải điều nhiều cầu thủ mong muốn.

Trước trận Anh gặp Pháp tại World Cup 2026, HLV Thomas Tuchel thừa nhận thử thách lớn nhất của ban huấn luyện không phải chiến thuật mà là khơi dậy động lực thi đấu cho các cầu thủ sau thất bại ở Bán kết. Trung vệ Ibrahima Konate của tuyển Pháp cũng chia sẻ rằng đội tuyển "không có lựa chọn nào khác" ngoài việc bước vào trận đấu. Những phát biểu ấy phản ánh khá rõ tâm lý phổ biến của các đội bóng góp mặt ở trận tranh hạng Ba.

Một nguyên nhân khác khiến trận đấu này thường xuyên bị phản đối là vấn đề thể lực. World Cup kéo dài 1 tháng hoặc hơn với mật độ thi đấu dày đặc. Đến thời điểm diễn ra trận tranh hạng Ba, nhiều cầu thủ đã trải qua 6 hoặc 7 trận đấu có cường độ rất cao. Sau giải đấu, họ gần như lập tức trở lại CLB để chuẩn bị cho mùa giải mới. Trong bối cảnh lịch thi đấu ngày càng dày, nguy cơ chấn thương trở thành mối lo lớn đối với cả đội tuyển lẫn các CLB chủ quản.

Nhưng đừng mơ FIFA bỏ

Ở góc nhìn của nhà tổ chức, trận tranh hạng Ba mang lại nhiều giá trị hơn những gì người hâm mộ thường nghĩ.

Trước hết là yếu tố thương mại. World Cup là sự kiện thể thao có lượng khán giả theo dõi lớn nhất hành tinh. Mỗi trận đấu đều tạo ra nguồn doanh thu đáng kể từ bán vé, bản quyền truyền hình, quảng cáo, tài trợ và các hoạt động thương mại đi kèm. Việc có thêm một trận đấu giúp FIFA duy trì sức nóng của giải trong quãng thời gian giữa Bán kết và Chung kết, đồng thời mang lại thêm giá trị cho các đối tác truyền thông và nhà tài trợ.

Đối với quốc gia đăng cai, đây cũng là cơ hội để một thành phố tiếp tục đón lượng lớn người hâm mộ, tạo thêm doanh thu từ du lịch, khách sạn và các dịch vụ liên quan. Trong bối cảnh World Cup ngày càng trở thành một sản phẩm giải trí toàn cầu, yếu tố kinh tế rõ ràng là lý do không thể bỏ qua.

Bên cạnh giá trị thương mại, trận tranh hạng Ba vẫn mang ý nghĩa lịch sử đối với nhiều nền bóng đá.

Không phải quốc gia nào cũng có tham vọng hoặc đủ năng lực cạnh tranh chức vô địch World Cup. Với nhiều đội tuyển, tấm huy chương đồng đã là cột mốc lớn nhất lịch sử bóng đá nước nhà. Croatia từng tạo tiếng vang khi đứng thứ 3 năm 1998 rồi lặp lại thành tích này vào năm 2022. Bỉ giành vị trí thứ 3 năm 2018 để thiết lập thành tích cao nhất trong lịch sử. Xa hơn nữa là những dấu mốc đáng nhớ của Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ hay Thụy Điển.

Đối với các nền bóng đá này, trận tranh hạng Ba không đơn thuần là cuộc đối đầu mang tính thủ tục. Đó là cơ hội để khép lại giải đấu bằng một chiến thắng, đồng thời ghi tên mình vào lịch sử.

Một giá trị khác thường ít được nhắc đến là các cuộc đua cá nhân. Trong lịch sử World Cup, nhiều danh hiệu Vua phá lưới được định đoạt chính ở trận tranh hạng Ba. Salvatore Schillaci ghi bàn trước tuyển Anh để giành Chiếc giày Vàng tại Italia 1990. Davor Suker cũng lập công trước Hà Lan ở World Cup 1998 để kết thúc giải với vị trí dẫn đầu danh sách ghi bàn. Với nhiều cầu thủ, đây còn là cơ hội cuối cùng để cải thiện thành tích ghi bàn, kiến tạo hoặc nâng tổng số lần ra sân tại World Cup. Ngoài ra, thực tế lịch sử còn cho thấy trận tranh hạng Ba thường mang lại chất lượng chuyên môn rất đáng xem. Khi áp lực về kết quả không còn nặng nề như trận Chung kết, 2 đội có xu hướng chơi cởi mở hơn, sẵn sàng tấn công và tạo ra nhiều bàn thắng.