Thời của "jogo bonito" (bóng đá đẹp), thời của một Brazil sôi động và ngẫu hứng, đã qua rồi. Đội tuyển xứ samba bước vào World Cup 2026 với một diện mạo không mấy quen thuộc: Kỷ luật, chặt chẽ và thực dụng.

Sau khi HLV Carlo Ancelotti công bố danh sách 23 cầu thủ được lựa chọn cho giải đấu sắp diễn ra, cây bút Jeff Rueter của The Guardian đã liên tưởng đến đội tuyển Brazil của "sự thực dụng diệu kỳ" tại World Cup 1994, nơi họ lên đỉnh thế giới lần thứ 4.

Khi sự thực dụng lên ngôi

Dù vô địch năm đó, Brazil của HLV Carlos Alberto Parreira không thực sự được yêu thích trong lòng người hâm mộ quê nhà. Không phải một cỗ máy hủy diệt bằng lối chơi tấn công rực lửa mê đắm, Brazil 1994 nổi tiếng với lối chơi "để tồn tại trước, để thắng sau". Sơ đồ 4-4-2 đầy tính kỷ luật được áp dụng với tiêu chí hiệu quả là trên hết. Họ chỉ để lọt lưới ở 2 trong số 7 trận và đi vào lịch sử bởi "chiến thắng hiệu quả", chứ không phải bởi "điểm cộng thẩm mỹ".

Brazil 2026, dưới sự dẫn dắt của chiến lược gia giàu kinh nghiệm Ancelotti, cũng đặt mục tiêu "không thủng lưới" lên hàng đầu. Ancelotti không gò đội bóng vào sơ đồ 4-4-2 cứng nhắc, mà áp dụng nhiều biến thể linh hoạt của hệ thống 4 hậu vệ, nhưng tư tưởng thực dụng vẫn là xuyên suốt. Tùy tính chất hay thế trận trên sân, hệ thống này tự động chuyển thành khối 5-6 người lùi sâu, với 2 trung vệ, 2-3 tiền vệ trung tâm, và 2 hậu vệ cánh về sâu, thu hẹp hành lang biên, đúng như cách Parreira đã làm 30 năm trước, nhưng với tốc độ cao hơn và áp lực cao hơn.

Các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng Ancelotti đã thiết lập ở Brazil một mô hình "4-2-3-1 khi cần kiểm soát, 4-3-3 khi muốn áp sát, 4-1-3-2 khi phòng ngự", rất gần với tinh thần 1994. Các hậu vệ cánh được yêu cầu tuyệt đối không bỏ vị trí, và các cầu thủ tấn công cũng phải lùi về phòng ngự khi đối phương cầm bóng, như cách Bebeto, Rai, Mazinho không hề dấn lên khi Brazil 1994 cần bảo vệ tỷ số.

Niềm tin mang tên Ancelotti

Đội tuyển Brazil đã thay đổi rất nhiều so với quá khứ. Các cầu thủ có phong cách nghệ sĩ ngày càng ít đi, các tài năng lớn hầu hết được rèn luyện trong môi trường bóng đá châu Âu chú trọng thể chất và kỷ luật. Việc họ phải từ bỏ tấm áo hoa mỹ trước đây để chơi thực dụng hơn không phải là sự lựa chọn, mà là hệ quả tất yếu của dòng chảy thời đại. Cũng chính vì thế, những chiến lược gia người Brazil, vốn chỉ có trải nghiệm ở trong nước, phài nhường chỗ cho vị tướng đã "đánh Đông, dẹp Bắc" như Ancelotti, một trong những bàn tay phủ thủy của thế giới túc cầu.

Brazil 2026 là sự kết hợp giữa triết lý phòng ngự kiểu Italy của Ancelotti và khát vọng trở lại của Brazil sau 24 năm không danh hiệu World Cup để tạo nên một đội bóng cần chiến thắng, sẵn sàng chấp nhận đi ngược lại triết lý truyền thống. Brazil này không còn "điên rồ" như xưa, nhưng cũng không còn "mất phương hướng" trong các trận đấu sinh tử. Thay vì ghi 3 bàn trong 30 phút đầu, họ chấp nhận 80 phút kiểm soát, 10 phút lợi dụng sai lầm, 1 bàn thắng. Brazil 1994 là như vậy, khi Romario ghi 5 bàn chỉ bằng những cú chạm bóng dứt khoát mà không cần 20 đường chuyền ma thuật.

Nhưng Ancelotti cũng không chối bỏ sự ngẫu hứng. Động thái gây tiếng vang nhất của ông trong những ngày qua là triệu tập Neymar và Endrick thay vì Joao Pedro, tiền đạo đầu tiên của Chelsea trong nhiều năm qua ghi được 20 bàn/mùa và vẫn ghi bàn đều đặn. Chọn Neymar không chỉ vì kỹ năng thiên tài của cầu thủ được cho là nghệ sĩ cuối cùng của bóng đá Brazil, mà còn để thu hút sự ủng hộ và đặt một điểm neo vững chắc trong phòng thay đồ, nơi Vinicius Junior là ngôi sao sáng nhất nhưng cũng là con ngựa bất kham. Chọn Endrick là thông điệp khẳng định sự tin tưởng vào cầu thủ trẻ, miễn là anh ta luôn cố gắng. "Don Carlo" chu toàn trong cách quản trị để dần dần giúp Brazil khôi phục bản sắc, và đó là lý do dù hành trình World Cup 2026 còn chưa diễn ra, dù ông đã để thua 3 trong 10 trận dẫn dắt Brazil và cũng để thủng lưới ở 5 trận, Liên đoàn Bóng đá Brazil vẫn quyết định gia hạn với ông tới tận sau World Cup 2030.

Sự chuyển mình từ một Brazil "ngẫu hứng đến mức tùy tiện, mất kiểm soát" thời Tite hay Dorival Juniors sang Brazil thực dụng của Ancelotti được đánh giá là giải pháp đúng đắn, cần thiết để tìm lại vị thế ở sân chơi thế giới. Vũ điệu samba có thể không còn cuồng nhiệt đắm say như kỳ vọng, nhưng vẫn tuyệt đẹp nếu mang tới niềm vui chiến thắng. 

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026