Ngày 2/2, tập đoàn hàng không vũ trụ và sản xuất vệ tinh SpaceX của tỷ phú Elon Musk đã chính thức hoàn tất thương vụ thâu tóm xAI - công ty trí tuệ nhân tạo (AI) cũng do ông kiểm soát.
Thương vụ này hình thành một thực thể tư nhân được đánh giá có giá trị lớn nhất thế giới, hợp nhất danh mục công nghệ đa dạng gồm tên lửa đẩy, hệ thống Internet vệ tinh, chatbot Grok của xAI và nền tảng mạng xã hội X.
Trong bản ghi nhớ gửi nhân viên, ông Musk cho biết việc SpaceX mua lại xAI nhằm xây dựng một “cỗ máy đổi mới tích hợp theo chiều dọc tham vọng nhất cả trong và ngoài Trái Đất”. Theo ông, thực thể mới sẽ kết hợp AI, công nghệ tên lửa, Internet vệ tinh, truyền thông trực tiếp tới thiết bị di động cùng nền tảng thông tin thời gian thực và tự do ngôn luận hàng đầu thế giới. Tỷ phú này cũng nhấn mạnh nhu cầu phát triển các trung tâm dữ liệu ngoài không gian là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy thương vụ.

Tỷ phú Elon Musk. Ảnh: THX/TTXVN
Giới quan sát nhận định thương vụ này phản ánh cách tỷ phú Musk tái cấu trúc và điều phối linh hoạt các doanh nghiệp trong “hệ sinh thái” của mình. Trước đó, năm 2016, ông từng sử dụng cổ phiếu Tesla để mua lại SolarCity - công ty năng lượng sạch mà ông là cổ đông lớn. Năm ngoái, xAI cũng đã thâu tóm mạng xã hội X trong một thỏa thuận định giá thực thể hợp nhất ở mức 113 tỷ USD.
SpaceX đã xác nhận thương vụ trên trang web chính thức và công bố bản ghi nhớ nội bộ của ông Musk. Tuy nhiên, đại diện SpaceX, xAI, X cũng như cá nhân ông Musk chưa đưa ra bình luận chi tiết trước các câu hỏi từ truyền thông.
Khác với Tesla - doanh nghiệp niêm yết phải công bố thông tin tài chính định kỳ - phần lớn các công ty khác của tỷ phú Musk như SpaceX, xAI, The Boring Company hay Neuralink đều hoạt động dưới hình thức tư nhân, với mức độ minh bạch hạn chế. Ông Musk thường xuyên điều chuyển nhân sự và nguồn lực giữa các công ty, vận hành chúng như một “siêu doanh nghiệp” thống nhất.
Ông Peter Diamandis, nhà sáng lập Quỹ XPrize và nhà đầu tư vào SpaceX và xAI, cho rằng nhiều khả năng các công ty này cuối cùng sẽ được hợp nhất thành một tập đoàn chung mang tên “Musk Inc.”, phản ánh tầm nhìn tập trung hóa của tỷ phú công nghệ.
Về định giá, tháng 12 năm ngoái SpaceX cho biết sẽ cho phép nhân viên bán cổ phần ở mức định giá khoảng 800 tỷ USD, trước khả năng phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) vào cuối năm nay. Trong khi đó, xAI hồi tháng 1 thông báo đã huy động 20 tỷ USD, nâng giá trị doanh nghiệp lên hơn 230 tỷ USD. Đáng chú ý, SpaceX đã đầu tư 2 tỷ USD vào xAI trong năm qua, tương đương khoản đầu tư mà Tesla cam kết thực hiện gần đây.
