Đại sảnh Danh vọng rock & roll đang viết lại lịch sử?

Mới đây, danh sách các nhân vật được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng rock & roll 2026 đã được công bố trên chương trình American Idol. Bên cạnh những nghệ sĩ kỳ cựu là những cái tên lần đầu được đề cử.

Đáng chú ý, danh sách năm nay có những nghệ sĩ sẽ khiến nhiều khán giả nhíu mày vì không nghĩ thể loại họ chơi là nhạc rock & roll.

Vô cùng đa dạng

Những nghệ sĩ đã nhiều lần được đề cử trước khi chính thức được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng rock & roll năm nay là Phil Collins, Iron Maiden, Billy Idol, Oasis, Sade và Joy Division/New Order.

Ca sĩ soft rock Collins từng có tên trong Đại sảnh Danh vọng rock & roll với tư cách là thành viên của nhóm Genesis. Ông có nhiều bản hit như In The Air Tonight và One More Night, từng giành được 8 giải Grammy, bao gồm giải Album của năm vào năm 1985 cho album No Jacket Required.

Ca sĩ nhạc soul-jazz Sade, từng được đề cử vào năm 2024, nổi tiếng với các ca khúc như Smooth Operator và The Sweetest Taboo.

Iron Maiden, từng được đề cử 2 lần trước đó, đã góp phần thúc đẩy làn sóng nhạc heavy metal mới ở Anh với các album như The Number Of The Beast. Năm nay, đại sảnh còn vinh danh âm nhạc Anh bằng việc giới thiệu những người tiên phong của dòng nhạc post-punk là Joy Division/ New Order - 2 nhóm nhạc có đội hình gần như giống nhau - cũng như Oasis, nhóm nhạc Britpop vừa tái hợp gần đây. Trong khi đó, Billy Idol, cũng đến từ Anh, đã mang đến làn gió punk cho nhạc pop với những ca khúc như White Wedding và Rebel Yell.

Hai nghệ sĩ mới lần đầu nhận đề cử đã được giới thiệu vào đại sảnh là Luther Vandross và Wu-Tang Clan.

Vandross, người đã bán được hơn 25 triệu album, từng có các bản hit Here And Now và Any Love, đã qua đời năm 2005 và truyền cảm hứng cho hit Luther gần đây của Kendrick Lamar và SZA. Wu-Tang Clan được ca ngợi là những người tiên phong trong nhạc rap kể từ album đầu tay mang tính đột phá năm 1993, Enter The Wu-Tang (36 Chambers).

Ngoài hạng mục chính là Nghệ sĩ biểu diễn, đại sảnh còn tôn vinh các đóng góp ở 3 hạng mục đặc biệt: Ảnh hưởng ban đầu, Sự xuất sắc về âm nhạc và giải Ahmet Ertegun cho thành tựu trọn đời.

Năm nay, hạng mục Ảnh hưởng ban đầu - dành cho những nghệ sĩ không hát rock nhưng có ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của dòng nhạc - đã vinh danh Queen Latifah, ca sĩ người Cuba Celia Cruz, nhạc sĩ người Nigeria Fela Kuti, rapper MC Lyte và nghệ sĩ đồng quê Gram Parsons.

Hạng mục Sự xuất sắc về âm nhạc - dành cho đóng góp về âm thanh, kỹ thuật - gọi tên nhạc sĩ Linda Creed và các nhà sản xuất Arif Mardin, Jimmy Miller và Rick Rubin.

Hơn 50 năm sau khi qua đời, Ed Sullivan, người dẫn chương trình huyền thoại The Ed Sullivan Show, được vinh danh vào đại sảnh với giải Ahmet Ertegun - dành cho những người đã hỗ trợ sự phát triển của rock & roll.

Chương trình của Sullivan đã là thành bệ phóng cho rất nhiều biểu tượng âm nhạc của những năm 1950 và 1960 - như Elvis Presley, The Rolling Stones và nhất là The Beatles - và giúp phá vỡ rào cản chủng tộc trong ngành giải trí Mỹ.

Lễ vinh danh những nghệ sĩ được giới thiệu vào đại sảnh 2026 sẽ được tổ chức vào ngày 14/11 tại nhà hát Peacock ở Los Angeles, Mỹ.

Những người được đề cử nhưng không được giới thiệu vào đại sảnh năm nay bao gồm Mariah Carey, Lauryn Hill, INXS, Melissa Etheridge, Jeff Buckley, Pink, New Edition và Shakira.

Lịch sử Đại sảnh Danh vọng Rock & Roll

Đại sảnh Danh vọng rock & roll, hay còn gọi đơn giản là Đại sảnh rock, là một bảo tàng kiêm đại sảnh danh vọng, nằm ở trung tâm thành phố Cleveland, Ohio, Mỹ. Bảo tàng tôn vinh lịch sử nhạc rock và các nghệ sĩ, nhà sản xuất, kỹ sư và những người có ảnh hưởng đến sự phát triển của thể loại này.

Quỹ Đại sảnh Danh vọng rock & roll được Ahmet Ertegun, người sáng lập và chủ tịch của hãng thu âm Atlantic, thành lập vào năm 1983. Đồng hành cùng ông còn có nhà xuất bản tạp chí Rolling Stone Jann Wenner, các giám đốc thu âm Seymour Stein, Bob Krasnow và Noreen Woods, cùng 2 luật sư Allen Grubman và Suzan Evans.

Quỹ bắt đầu giới thiệu các nghệ sĩ vào năm 1986 dù chưa có trụ sở. Sau khi tham khảo nhiều thành phố, cuối cùng, họ đã chọn Cleveland. Kiến trúc sư I. M. Pei đã thiết kế công trình và nó được khánh thành vào năm 1995.

Vào ngày khánh thành, hơn 10.000 người đã tới tham dự. Yoko Ono và Little Richard nằm trong số những người cắt băng khánh thành. Đêm hôm sau, hòa nhạc toàn sao đã được tổ chức tại SVĐ Cleveland, với sự góp mặt của Chuck Berry, Bob Dylan, Al Green, Jerry Lee Lewis, Aretha Franklin, Bruce Springsteen, Iggy Pop, John Fogerty, John Mellencamp và nhiều người khác.

Các buổi lễ vinh danh sau đó cũng thu hút hàng triệu người xem trên truyền hình và hàng vạn người trực tiếp tới tham gia sự kiện. Tác động kinh tế mà nó mang lại là hàng chục triệu USD mỗi dịp.

Ở hạng mục chính là Nghệ sĩ biểu diễn, mỗi năm, một ủy ban gồm các nhà sử học rock & roll sẽ đưa ra danh sách đề cử. Sau đó, hơn 1.200 chuyên gia trên thế giới sẽ tổ chức bình chọn. Các chuyên gia này bao gồm các nghệ sĩ, học giả, nhà báo, nhà sản xuất và những người có kinh nghiệm trong ngành công nghiệp âm nhạc.

Để đủ điều kiện đề cử, các nghệ sĩ phải phát hành bản thu âm thương mại đầu tiên của họ ít nhất 25 năm trước đó. Sau đó, kết quả sẽ dựa trên ảnh hưởng và tầm quan trọng của họ đối với sự duy trì và phát triển nhạc rock & roll.

Viết lại lịch sử?

Năm nay, ít nhất 3 nghệ sĩ được vinh danh là những lựa chọn hiển nhiên đối với Đại sảnh Danh vọng rock & roll - tổ chức được lập ra để tôn vinh sự xuất sắc trong nhạc rock & roll. Thậm chí, thật khó tin khi Iron Maiden, Oasis hoặc Joy Division/ New Order chưa được giới thiệu. Billy Idol tụt lại sau 3 ban nhạc kia một chút nhưng tất cả đều hoàn toàn xứng đáng.

Những cái tên khác cho thấy đại sảnh vẫn đang tiếp tục mở rộng định nghĩa về rock & roll. Mỗi năm, dường như họ lại nới thêm giới hạn, xem một nghệ sĩ có thể đi xa khỏi dòng rock truyền thống tới đâu mà vẫn được công nhận.

Cụ thể, năm nay, họ đã giới thiệu 1 ban nhạc hip-hop nữa (Wu-Tang Clan), 1 nghệ sĩ tiên phong trong thể loại soul-jazz (Sade) và 1 trong những ca sĩ nhạc soul vĩ đại nhất thế kỷ 20 (Luther Vandross).

Trong danh sách đề cử còn có Mariah Carey và đây là năm thứ 3 liên tiếp cô bị từ chối. Carey là 1 trong những nghệ sĩ thu âm thành công nhất mọi thời đại, nhưng cô hầu như không liên quan gì đến những quan điểm thông thường về nhạc rock & roll.

Có thể nói, Đại sảnh Danh vọng rock & roll giờ không còn đơn thuần là nơi vinh danh rock, mà đang liên tục mở rộng phạm vi, tái định nghĩa rock như một hệ thống văn hóa rộng lớn. Qua đó, tham gia viết lại lịch sử của âm nhạc đại chúng.

Nhưng chính với vị thế ngày càng lớn hiện nay của đại sảnh, đường đi nước bước của họ cũng gây ra những tranh cãi trong ngành công nghiệp âm nhạc.

Nhà báo Christian Schneider của tờ Wall Street Journal đã viết bài chỉ trích Đại sảnh Danh vọng rock & roll vì "tiêu chuẩn lỏng lẻo". Theo đó, ông Schneider cho rằng các lễ vinh danh không còn tập trung vào rock & roll - thể loại đang sa sút trong những thập niên gần đây. Ngoài ra, ông nghĩ rock & roll không nên bị một đại sảnh đánh giá, vì điều này đi ngược với bản chất phá cách của thể loại. Ông cũng đề xuất biến nơi đây thành Bảo tàng Âm nhạc đại chúng Mỹ.

Đáp lại, John Sykes, chủ tịch của Quỹ Đại sảnh Danh vọng rock & roll, lập luận rằng đại sảnh vẫn đang tiếp tục tôn vinh nguồn gốc của nhạc rock & roll, như một sự pha trộn của nhiều thể loại, bao gồm blues, country, gospel và jazz.

"Tôi thực sự đang cố gắng để mọi người hiểu tại sao các nghệ sĩ hip-hop, đồng quê và pop lại có mặt trong Đại sảnh Danh vọng rock & roll" - ông Sykes nói - "Bởi vì tất cả họ đều có điểm chung: Họ có cá tính và tạo ra sự dịch chuyển trong văn hóa".