Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XI và Dấu ấn nhiệm kỳ (2002-2007)

Ngày 19/5/2002, cử tri cả nước tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI, mở đầu nhiệm kỳ hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất trong giai đoạn đất nước tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Trong nhiệm kỳ 2002-2007, Quốc hội khóa XI đã có nhiều đổi mới quan trọng trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề lớn của đất nước, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Bầu cử Quốc hội khóa XI (ngày 19/5/2002)

Ngày 19/5/2002, gần 50 triệu cử tri cả nước đã hăng hái đi bỏ phiếu, bầu 498 đại biểu Quốc hội khóa XI, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 99,73%.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI đã thành công tốt đẹp, bảo đảm dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm.

Thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI đã thể hiện ý thức chính trị, trách nhiệm công dân, trình độ dân trí, niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Dấu ấn nhiệm kỳ (2002-2007)

Quốc hội khóa XI (2002-2007) hoạt động trong bối cảnh bên cạnh những kết quả cơ bản do thành tựu đổi mới mang lại, đất nước cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn. Quốc hội tiếp tục thể chế hóa Cương lĩnh, Chiến lược của Đảng; cụ thể hóa đường lối, chính sách do Đại hội VIII (1996) và Đại hội IX (2001) của Đảng đề ra, đưa đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hoạt động lập pháp có bước đột phá lớn, hoạt động giám sát của Quốc hội tiếp tục được đẩy mạnh, có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng, hiệu quả và hiệu lực được nâng lên, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động đổi mới và phát triển đất nước.

Quốc hội đã xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước, trong đó có quyết định phương án xây dựng công trình Thủy điện Sơn La, một công trình rất lớn, tác động trực tiếp đến công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và đời sống của Nhân dân.

Đổi mới hoạt động lập pháp đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Hoạt động lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XI có bước phát triển lớn, nhất là sau khi Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, với những đổi mới quan trọng về quy trình lập pháp, công tác xây dựng pháp luật của Quốc hội đã có những chuyển biến tích cực. Quốc hội xem xét, thông qua 84 luật, bộ luật, 16 nghị quyết có chứa quy phạm pháp luật; Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét và thông qua 35 pháp lệnh đánh dấu bước tiến mới của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan trong công tác xây dựng pháp luật.

Quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước

Trong nhiệm kỳ khóa XI, Quốc hội đã quyết định các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm và hằng năm của đất nước; ngân sách nhà nước, nhân sự cấp cao của Nhà nước; chủ trương đầu tư các dự án, công trình quan trọng quốc gia...

Việc thực hiện chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước đã đạt được một số kết quả nhất định, tạo cơ sở cho việc quản lý, điều hành kinh tế-xã hội, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường hội nhập quốc tế, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2001-2005 và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2001-2010.

Giám sát trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội

Hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XI được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung chỉ đạo chặt chẽ. Các đoàn giám sát của Quốc hội đã dành phần lớn thời gian để đi khảo sát thực tế tại địa phương, các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp... để thu thập thông tin, xem xét những vấn đề bức xúc để kịp thời phối hợp với các cơ quan của Chính phủ bàn biện pháp khắc phục, giải quyết. Qua đó hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội ngày càng thiết thực, hiệu quả hơn.

Hoạt động của đại biểu Quốc hội chuyên trách

Theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội (sửa đổi-năm 2001), tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách ít nhất là 25% tổng số đại biểu Quốc hội.

Việc tăng tỷ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách là nhằm tăng tính chuyên nghiệp, hiệu quả trong hoạt động của Quốc hội.

Đổi mới hoạt động của Quốc hội

Theo Quy chế hoạt động được thông qua tại Kỳ họp thứ năm, Quốc hội khóa XI, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp nhận và tổng hợp ý kiến của cử tri do đại biểu Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc các cấp và các tổ chức thành viên của Mặt trận gửi đến, để báo cáo với Quốc hội.

Tăng cường hoạt động song phương và đa phương

Hoạt động đối ngoại song phương của Quốc hội khóa XI tập trung củng cố phát triển quan hệ với nghị viện các nước trong khu vực Đông Nam Á, Đông Bắc Á, đẩy mạnh quan hệ với Hoa Kỳ, Nghị viện châu Âu và Nghị viện nhiều nước thuộc Liên minh châu Âu. Quan hệ truyền thống với nghị viện các nước Trung và Đông Âu cũng được củng cố và đẩy mạnh bên cạnh việc phát triển quan hệ với nghị viện các nước khu vực châu Phi và Trung, Nam Mỹ.

Về quan hệ đa phương, Quốc hội khóa XI đã đóng góp tích cực vào hoạt động của các diễn đàn liên nghị viện mà Quốc hội Việt Nam là thành viên, chủ động đề xuất các sáng kiến, đưa ra các khuyến nghị nhằm thúc đẩy sự hợp tác có hiệu quả. Quốc hội Việt Nam khóa XI đăng cai tổ chức nhiều hội nghị quan trọng.

Với những bước tiến trong xây dựng pháp luật, tăng cường giám sát và quyết định nhiều chủ trương, dự án quan trọng, Quốc hội khóa XI đã góp phần tạo nền tảng pháp lý và động lực cho sự phát triển của đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Những dấu ấn của nhiệm kỳ tiếp tục khẳng định vai trò của Quốc hội trong việc thể chế hóa đường lối của Đảng và đồng hành cùng sự phát triển của đất nước trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.