Creepy Nuts - những "quái kiệt" Nhật Bản được vinh danh Cống hiến

Tối 15/4, không gian trang trọng của Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội) đã chứng kiến một khoảnh khắc vô tiền khoáng hậu trong lịch sử 20 mùa giải Âm nhạc Cống hiến. Giữa những tràng pháo tay giòn giã, cái tên Creepy Nuts - bộ đôi hip-hop đến từ Nhật Bản - đã được xướng lên ở hạng mục Giải Cống hiến Đặc biệt (The Special Award). Đây không chỉ là sự vinh danh một tài năng âm nhạc quốc tế, mà còn khẳng định sự vươn tầm mạnh mẽ của Giải Cống hiến.

Đêm trao giải Cống hiến lần thứ 20 diễn ra trong không khí rộn ràng của những ngày tháng Tư lịch sử. Khi màn hình lớn tại sân khấu hiển thị đoạn video gửi lời cảm ơn từ Nhật Bản, cả khán phòng như lặng đi trước sự chân thành của hai nghệ sĩ R-Shitei và DJ Matsunaga. Dù không thể trực tiếp có mặt tại Việt Nam do lịch trình tour diễn quốc tế dày đặc, bộ đôi vẫn khiến khán giả cảm nhận được sự trân trọng sâu sắc khi chia sẻ: "Tạo ra những sản phẩm âm nhạc mà chính mình thấy tâm đắc, rồi sau đó được khán giả trên toàn thế giới đón nhận là một điều vô cùng đáng trân trọng đối với chúng tôi. Xin cảm ơn vì giải thưởng đặc biệt này!".

Vậy Creepy Nuts là ai mà một giải thưởng uy tín lâu đời như Cống hiến - do báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức - lại quyết định vinh danh họ? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhìn lại hành trình đầy mê hoặc của một bộ đôi đã đi lên từ giới underground để trở thành biểu tượng văn hóa toàn cầu.

Từ những "kẻ lập dị" ở Kansai đến đỉnh cao danh vọng

Creepy Nuts không phải là một sản phẩm của ngành công nghiệp thần tượng hào nhoáng. Câu chuyện của họ bắt đầu vào năm 2013, từ những buổi gặp gỡ định mệnh tại các sự kiện rap battle và DJ battle ở vùng Kansai (Osaka, Nhật Bản). Khi đó, hai chàng trai R-Shitei (tên thật là Kyohei Nogami) và DJ Matsunaga (tên thật là Kunihiko Matsunaga) đều là những thiếu niên mang trong mình sự "điên" và niềm đam mê cực độ với hip-hop thuần túy.

R-Shitei vốn là một "quái kiệt" thực thụ trong làng rap. Anh không có ngoại hình thường thấy ở một ngôi sao giải trí, nhưng lại sở hữu khả năng ngôn ngữ thượng thừa. R-Shitei đã lập nên kỷ lục vô tiền khoáng hậu khi ba lần liên tiếp vô địch Ultimate MC Battle (UMB) - giải đấu freestyle rap danh giá và khắc nghiệt nhất xứ sở hoa anh đào. Kỹ thuật của anh không chỉ nằm ở tốc độ nhả chữ kinh ngạc mà còn ở cách gieo vần đa tầng, biến những câu chữ phức tạp của tiếng Nhật thành những dòng chảy âm thanh có khả năng thôi miên người nghe.

Đồng hành cùng anh là "ông vua bàn xoay" DJ Matsunaga. Ít ai biết rằng, để theo đuổi đam mê turntablism hay còn gọi là nghệ thuật biểu diễn âm nhạc bằng bàn xoay, Matsunaga đã từng bỏ học trung học để dành toàn bộ thời gian bên những đĩa nhạc. Quyết tâm đó đã được đền đáp xứng đáng khi anh đăng quang ngôi vô địch tại DMC World DJ Championships năm 2019. Việc hai nhà vô địch thế giới ở hai lĩnh vực bổ trợ cho nhau kết hợp lại đã tạo nên một thực thể âm nhạc độc nhất vô nhị: kỹ thuật thượng thừa trên nền beat dồn dập, không cần bất kỳ hiệu ứng hình ảnh lòe loẹt nào vẫn có thể chinh phục khán giả bằng tài năng thuần túy.

"Cú nổ" mang tên anime và sức mạnh xuyên biên giới

Dù đã nổi danh trong giới underground Nhật Bản từ lâu, nhưng phải đến năm 2024, cái tên Creepy Nuts mới thực sự trở thành một hiện tượng toàn cầu. Bước ngoặt đó mang tên Bling-Bang-Bang-Born - ca khúc chủ đề cho mùa 2 của bộ anime đình đám Mashle: Magic and Muscles. Trên nền nhịp Jersey Club hiện đại pha chút tinh quái, DJ Matsunaga đã tạo ra một bản phối đầy năng lượng, làm nền cho màn "bắn" rap liên hồi của R-Shitei.

Ca khúc không chỉ dẫn đầu Billboard Japan Hot 100 trong suốt 8 tuần liên tiếp và đạt chứng nhận kim cương với hơn 500 triệu stream, mà còn tạo nên một làn sóng viral khủng khiếp trên các nền tảng mạng xã hội từ TikTok đến YouTube. Từ những đứa trẻ ở Mỹ, châu Âu đến người hâm mộ tại Đông Nam Á, tất cả đều nhún nhảy theo điệu nhạc Bling-Bang-Bang-Born. Tiếp nối thành công đó, năm 2025, họ lại tiếp tục "oanh tạc" các bảng xếp hạng với Otonoke (nhạc phim anime Dandadan). Ca khúc này không chỉ chiếm giữ vị trí số 1 tại Nhật Bản mà còn giúp họ trở thành nghệ sĩ Nhật đầu tiên có hai ca khúc tiếng Nhật nhận chứng nhận Vàng từ Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ (RIAA).

Đỉnh cao của sự ghi nhận đến từ Music Awards Japan (MAJ) 2025, nơi Creepy Nuts càn quét gần như toàn bộ các hạng mục quan trọng nhất, bao gồm "Bài hát của năm". Họ đã chứng minh rằng hip-hop không chỉ là âm nhạc của một tiểu văn hóa mà đã trở thành dòng chảy chính thống, có khả năng đại diện cho bộ mặt văn hóa của cả một quốc gia.

Tại sao lại là Cống hiến Đặc biệt?

Theo thỏa thuận hợp tác giữa Giải Cống hiến và Giải thưởng Âm nhạc Nhật Bản (Music Awards Japan – MAJ), hằng năm, mỗi bên sẽ đề cử một nghệ sĩ tiêu biểu tại giải của mình để được lựa chọn và vinh danh với Giải Đặc biệt Quốc tế (International Special Awards) tại lễ trao giải của đối tác. Việc Giải Cống hiến vinh danh Creepy Nuts vào tối 15/4/2026 là kết quả của sự hợp tác chiến lược này. Trước đó, Giải MAJ cũng đã vinh danh ca sĩ Tùng Dương sau khi anh đoạt giải "Bài hát của năm" tại Cống hiến 2025.

Nhìn từ góc độ chuyên môn, đây là sự công nhận của hai giải thưởng đối với một thực thể âm nhạc có trình độ kỹ thuật thượng thừa, những người đã định nghĩa lại ranh giới giữa hip-hop học thuật và âm nhạc đại chúng.

Nền tảng làm nên sức nặng chuyên môn của Creepy Nuts chính là sự kết hợp giữa hai cá nhân đứng đầu thế giới về kỹ năng thực hành âm nhạc. R-Shitei không chỉ là một rapper; anh là một "kiến trúc sư ngôn từ" với khả năng gieo vần đa tầng (multi-syllabic rhyming) cực kỳ phức tạp trên nền tiếng Nhật - một ngôn ngữ vốn có cấu trúc âm tiết gây khó khăn cho việc tạo nhịp điệu hip-hop. Việc ba lần liên tiếp vô địch Ultimate MC Battle là minh chứng cho tư duy ngôn ngữ nhạy bén và kỹ thuật "flow" biến ảo, giúp anh xử lý được cả những phân đoạn có tiết tấu nhanh bậc nhất mà vẫn giữ được độ sắc nét trong phát âm.

Ở phía đối diện, DJ Matsunaga mang đến tư duy của một nhà vô địch DMC World DJ Championships. Thay vì chỉ sử dụng các mẫu âm (sample) có sẵn một cách thụ động, Matsunaga nâng tầm việc sản xuất âm nhạc thành một môn nghệ thuật biểu diễn. Anh kết hợp nhuần nhuyễn kỹ thuật turntablism (biểu diễn bàn xoay) vào các bản phối hiện đại. Sự tinh tế trong việc sắp đặt các lớp âm thanh, từ nhịp Jersey Club dồn dập đến các âm hưởng funk và pop, tạo nên một tổng thể vừa giàu tính trình diễn, vừa có chiều sâu về mặt phối khí.

Sự thành công của các bản hit như Bling-Bang-Bang-Born hay Otonoke không đến từ sự may mắn của thuật toán. Về mặt chuyên môn, đây là những cách giải quyết xuất sắc sự mâu thuẫn giữa tính nghệ thuật kén người nghe và tính bắt tai của dòng nhạc thị trường. Creepy Nuts đã chứng minh rằng: một bản nhạc có kỹ thuật rap cực khó và kỹ thuật DJ đỉnh cao vẫn có thể trở thành hiện tượng toàn cầu nếu nó sở hữu một cấu trúc giai điệu thông minh.

Chính sự kiên định trong việc giữ vững chất "hardcore" của Underground - chú trọng vào thực lực thay vì ngoại hình hay chiêu trò - đã tạo nên một chuẩn mực mới. Việc vinh danh Creepy Nuts tại giải Cống hiến 2026 cho thấy Ban tổ chức đã nhìn nhận sát sao những giá trị chuyên môn quốc tế. Đây là sự ghi nhận dành cho những nghệ sĩ dám dùng kỹ thuật đỉnh cao để dẫn dắt thị hiếu, thay vì chạy theo những công thức âm nhạc dễ dãi.

Sự hiện diện của họ trong danh sách giải thưởng không chỉ nâng tầm giá trị học thuật của Cống hiến, mà còn đặt ra một thách thức và nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ Việt Nam. Đó là làm thế nào để đạt được trình độ thế giới mà vẫn giữ vẹn nguyên bản sắc cá nhân?