Cơ hội nào để Pep Guardiola dẫn dắt ĐT Ý?

Thông tin Liên đoàn bóng đá Ý (FIGC) tiếp cận Pep Guardiola để mời ông dẫn dắt ĐTQG đang trở thành chủ đề nóng của bóng đá châu Âu.

Các cuộc tiếp xúc ban đầu giữa đại diện FIGC với chiến lược gia người Tây Ban Nha đã diễn ra tại Barcelona. Dù khả năng thành công vẫn còn bỏ ngỏ, việc FIGC hướng sự chú ý tới Pep cho thấy tham vọng của bóng đá Ý.

Giấc mơ của ĐT Ý

Khó có thể hiểu quyết định của FIGC nếu chỉ nhìn vào câu chuyện tìm kiếm một HLV trưởng mới. Thực tế, bóng đá Ý đang đối mặt với cuộc khủng hoảng sâu rộng hơn nhiều.

Sau chức vô địch EURO 2021, Azzurri liên tiếp gây thất vọng khi không thể góp mặt tại 3 kỳ World Cup liên tiếp. Thất bại ở vòng play-off World Cup 2026 là cú sốc lớn, kéo theo hàng loạt thay đổi ở thượng tầng FIGC, từ bộ máy quản lý đến định hướng phát triển đội tuyển.

Trong bối cảnh đó, Guardiola được xem là biểu tượng của một cuộc cải tổ toàn diện hơn là một giải pháp ngắn hạn. Từ Barcelona, Bayern Munich cho đến Man City, dấu ấn lớn nhất của ông không chỉ nằm ở số danh hiệu mà còn ở khả năng xây dựng hệ thống, định hình triết lý chơi bóng và nâng tầm cầu thủ.

Theo The Times, FIGC hiểu rằng thuyết phục Guardiola sẽ rất khó bởi ông từng chia sẻ muốn dành thời gian cho gia đình và nghỉ ngơi sau khi rời Man City. Tuy nhiên, lãnh đạo bóng đá Ý vẫn quyết định mở cuộc tiếp xúc, coi đây là cơ hội hiếm có để tạo ra cú hích về chuyên môn lẫn hình ảnh cho ĐTQG.

Điều này cũng phản ánh một thực tế: Những lựa chọn quen thuộc như Roberto Mancini, Andrea Pirlo hay Antonio Conte đều có ưu điểm riêng, nhưng khó mang lại cảm giác về một sự khởi đầu hoàn toàn mới. Guardiola, nếu đồng ý, sẽ là tuyên bố mạnh mẽ rằng FIGC sẵn sàng thay đổi cách tiếp cận truyền thống nhằm đưa bóng đá Ý trở lại nhóm tinh hoa của châu Âu.

Pep có phù hợp?

Đây có lẽ là câu hỏi lớn nhất của thương vụ. Guardiola không xa lạ với bóng đá Ý. Ông từng thi đấu cho Brescia và AS Roma trong giai đoạn cuối sự nghiệp cầu thủ, hiểu khá rõ môi trường Serie A cũng như tư duy chiến thuật đặc trưng của người Ý.

Tuy nhiên, bóng đá Ý vẫn luôn nổi tiếng với tính thực dụng, khả năng tổ chức phòng ngự và đề cao tính cân bằng, trong khi Guardiola lại là đại diện tiêu biểu cho trường phái kiểm soát bóng và chủ động áp đặt thế trận.

Sự khác biệt ấy từng tạo ra nhiều cuộc tranh luận. Huyền thoại Giorgio Chiellini thậm chí từng cho rằng "Guardiolismo" khiến nhiều hậu vệ trẻ Ý quá chú trọng khả năng chơi bóng mà phần nào đánh mất những phẩm chất phòng ngự truyền thống. Dù nhận định này mang tính quan điểm cá nhân, nó phản ánh thực tế rằng triết lý của Guardiola chưa bao giờ được tất cả giới chuyên môn Ý đồng thuận.

Ở chiều ngược lại, chính Serie A những năm gần đây cũng đã thay đổi đáng kể. Nhiều CLB hàng đầu như Inter, Bologna, Atalanta hay Napoli đều chú trọng hơn vào việc triển khai bóng từ tuyến dưới, pressing và kiểm soát không gian. Vì vậy, khoảng cách giữa bóng đá Ý hiện đại với triết lý của Guardiola không còn lớn như cách đây hơn 1 thập kỷ.

Quan trọng hơn, Guardiola chưa bao giờ cứng nhắc. Trong suốt sự nghiệp huấn luyện, ông luôn điều chỉnh hệ thống tùy theo đặc điểm nhân sự. Điều đó cho thấy nếu đến Ý, nhiều khả năng ông cũng sẽ tìm cách dung hòa giữa truyền thống chiến thuật của Azzurri với những nguyên tắc kiểm soát bóng vốn là thương hiệu của mình.

Ở cấp CLB, Guardiola nổi tiếng với việc xây dựng những hệ thống vận hành cực kỳ chi tiết. Các đội bóng của ông dành hàng trăm buổi tập để hoàn thiện từng pha triển khai bóng, từng vị trí đứng và từng tình huống chuyển đổi trạng thái.

Trong khi đó, HLV ĐTQG chỉ có vài đợt tập trung mỗi năm. Quỹ thời gian hạn chế khiến việc truyền tải một hệ thống chiến thuật phức tạp trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, lịch sử cũng cho thấy triết lý của Guardiola không hoàn toàn xa lạ với bóng đá đội tuyển. Đội tuyển Tây Ban Nha vô địch World Cup 2010 và EURO 2012 sở hữu bộ khung gồm nhiều cầu thủ Barcelona từng làm việc dưới thời Guardiola hoặc trưởng thành trong cùng hệ thống đào tạo La Masia. Dù Vicente del Bosque không sao chép hoàn toàn mô hình của Guardiola, nhiều nguyên tắc về kiểm soát bóng, di chuyển và pressing đã được kế thừa và phát huy hiệu quả.

Với ĐT Ý, bài toán sẽ khác bởi đội hình hiện nay không sở hữu nhiều tiền vệ có khả năng kiểm soát trận đấu ở đẳng cấp như Xavi hay Iniesta trước đây. Nói cách khác, nếu thương vụ xảy ra, thành công của Guardiola sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng thích nghi của chính ông hơn là việc cố gắng áp đặt một công thức đã làm nên tên tuổi.

Vũ Mạnh