Tham vọng lâu nay của bóng đá Malaysia trong việc giành vé dự World Cup có thể phụ thuộc ít hơn vào kết quả của đội tuyển quốc gia mà phải xuất phát từ hệ thống phát triển cầu thủ trẻ.
Chuyên gia bóng đá Zulakbal Abdul Karim cho biết bóng đá Malaysia cần đối diện với thực tế phía sau việc vắng mặt ở sân chơi bóng đá lớn nhất thế giới.
"Chúng ta cần phân tích vì sao chưa đủ điều kiện dự World Cup. Bóng đá Malaysia đã có 100 năm.
Chúng ta cần xem các cầu thủ đội tuyển quốc gia đến từ đâu. Hiện tại là từ Chương trình Phát triển Bóng đá Quốc gia (NFDP) và Học viện Mokhtar Dahari (AMD), trước đó là từ các trường học, đặc biệt là các trường thể thao cấp bang.
Chúng ta có nguồn tài năng hạn chế từ quy trình này, vì vậy cần cải thiện ở cấp độ này".
Sẽ mất 20 năm phát triển bóng đá trẻ để Malaysia có thể vươn tới World Cup
Các chuyên gia phát triển bóng đá xem lộ trình từ U17 châu Á lên U20, U23 và Asian Cup là thước đo rõ ràng nhất cho sự tiến bộ dài hạn.
Ở cấp độ nền tảng, thành tích tại U17 châu Á phản ánh sức mạnh của hệ thống đào tạo trẻ. Những năm đầu được xem là giai đoạn quan trọng nhất trong việc tạo ra các cầu thủ ưu tú.
"Độ tuổi vàng của đào tạo là từ 5 đến 12 tuổi. Chúng ta cần mở rộng nguồn cầu thủ không chỉ trong hệ thống trường học và lựa chọn những tài năng ưu tú để xây dựng đội tuyển U17 quốc gia," vị giảng viên ưu tú của AFC cho biết.
Quá trình chuyển tiếp lên bóng đá đỉnh cao trở nên rõ ràng hơn ở cấp độ U20, nơi năng lực kỹ thuật phải đi đôi với thể lực và kỷ luật chiến thuật.
Giải U23 châu Á sau đó trở thành giai đoạn quyết định trước khi bước vào bóng đá quốc tế cấp độ đội tuyển quốc gia.
Thành tích tốt nhất của Malaysia ở cấp độ này là năm 2018 khi đội U23 quốc gia vào tới tứ kết. Tuy nhiên, các kỳ giải sau đó vẫn chưa thể tạo ra kết quả tương tự.
Zulakbal cho rằng việc được thi đấu cạnh tranh thường xuyên vẫn là yếu tố then chốt trong việc phát triển cầu thủ trưởng thành.
"Một cầu thủ cần thi đấu ít nhất 44 trận mỗi năm để đạt trình độ cao. Khi cầu thủ thi đấu ít hơn, họ thiếu sự trưởng thành vì không được tiếp xúc thường xuyên với môi trường cạnh tranh mạnh".
Ở cấp độ đội tuyển quốc gia, việc giành quyền tham dự Asian Cup vẫn là bước kiểm chứng cuối cùng trước khi tham vọng World Cup trở nên thực tế. Việc Malaysia trở lại giải đấu này vào năm 2023 được xem là một bước tiến lớn. Nhật Bản vẫn là hình mẫu tiêu chuẩn cho sự phát triển dài hạn.
Sau những cải cách toàn diện vào đầu những năm 1990 và sự ra đời của giải chuyên nghiệp J.League năm 1993, quốc gia này đã giành vé dự World Cup lần đầu vào năm 1998 và kể từ đó luôn góp mặt tại giải đấu.
Các mô hình phát triển bóng đá cho thấy việc xây dựng một đội tuyển quốc gia có tính cạnh tranh thường mất từ 12 đến 15 năm. Cần duy trì sự tiến bộ qua nhiều chu kỳ phát triển trước khi có thể giành vé dự World Cup.
Chuyên gia Zulakbal tin rằng Malaysia vẫn có thể đạt được giấc mơ đó nếu các cải cách dài hạn được thực hiện một cách nhất quán.
"Nếu mọi thứ được làm đúng cách, chúng ta có thể giành vé dự World Cup trong 20 năm tới", ông khẳng định.
